Archive for December, 2010

Gezien – Nederland-België

Antoinette Beumers thriller Loft is een remake van het grootste kassucces uit de Vlaamse filmgeschiedenis. De poster is ook een soort remake. Hij is gemaakt door het Belgische bedrijf dat ook het affiche van het origineel heeft ontworpen. Maar net iets minder mooi: de typografie is minder verfijnd, en er moesten zo nodig portretjes op van de sterrencast. Er staat ook een lekker allitererende pay-off op (Liefde Leugens Lust); Saskia Noort heeft een credit (‘scenario-adaptatie’) die nog groter is dan die van de acteurs.

En er zijn drie verschillende versies, maar die lijken zo veel op elkaar dat bijna niemand het in de gaten heeft. Hetzelfde stramien wordt overigens ook gebruikt om spa-arrangementen en de designmeubels die in de film figureren mee aan de man te brengen.

Op hetzelfde moment draait er in Belgische bioscopen een Vlaamse remake van een enorme Nederlandse hit: Jan Verheyens Zot van A, gebaseerd op Joram Lürsens Alles is liefde. De Vlaamse poster is een combinatie van de Britse feel good-klassieker Love Actually, wat weer de voornaamste inspiratiebron was voor Alles is liefde, en de als cadeautje verklede warenhuisverkoopster op de Nederlandse poster (die strik en het rood en wit zijn overigens ook kenmerkende elementen op de Little Fockers-poster).

Anders dan in het Nederlandse origineel vindt zij de liefde overigens niet bij een (sprookjes)prins, maar bij een jetset-tennisspeler…

(Deze rubriek verschijnt iedere woensdag in Het Parool in PS Kunst)

Tags: ,

30

12 2010

Top 10 – De beste kunst van 2010, van fotografie en verstripte literatuur, tot beeldende kunst en video’s

1. ‘Alex van Warmerdam. Tentoonstelling. Schilderijen, film, theater’ in Stedelijk Museum Schiedam: deze geweldige expositie is waarschijnlijk de reden dat het museum werd genomineerd als Beste Museum van het Jaar (Boijmans Van Beuningen won; de wet van de grote getallen). Het is terechte lof: ook de nog lopende, eveneens door Wilma Sütö gecureerde expositie van Andrei Roiter is zeer de moeite waard!

2. ‘Funeral Train’ van de Amerikaanse Magnum-fotograaf Paul Fusco in het Amsterdamse Uitvaartmuseum: hartverscheurend mooie foto’s in een enkel gangetje. Ook de andere door Erik Kessels gecureerde exposities in het Uitvaartmusem, Bedrooms Of The Fallen van Ashley Gilbertson en de Japanse fotograaf Seiichi Furuya, waren overigens zeer de moeite waard.

3. ‘Irma Boom: Biography in Books’ in Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam: al het bijzondere werk van meesterboekontwerpster Irma Boom in drie zaaltjes.

4. ‘The Sochi Project’: een belangwekkend project, op bijzondere wijze gefinancierd, waarmee fotograaf Rob Hornstra en journalist en filmmaker Arnold van Bruggen de veranderingen in de regio aan de Zwarte Zee in kaart brengen waar in 2014 de Olympische Spelen plaatsvinden.

5. ‘The Krazy House’ van Rineke Dijkstra in De Hallen in Haarlem: de wereldvermaarde fotografe kan ook filmen. En hoe!

6. RieTVeld: iedere maand een nieuwe uitzending waarin de rijke collectie van de Rietveld Academie toegankelijk wordt gemaakt voor het publiek, veel te laat op AT5 (en later ook op internet), bijna altijd weer met leuke ontdekkingen.

7. ‘Portret Joost van den Broek’: een magistraal boek met de beste foto’s van de beste fotograaf van de Volkskrant.

8. ‘Mooi is dat!’: een boek waar je in blijft lezen en bladeren en bovendien een leuke expositie in de Oba (waar dit jaar ook een kleine, fijne overzichtsexpositie was met werk van ontwerpstudio Thonik).

9. ‘Alexander Gronsky’ in Foam: in het Fotomuseum Amsterdam is het bijna altijd goed toeven. Vooral de bescheidener exposities vind ik vaak zeer de moeite waard.

10. ‘The Temporary Stedelijk at the Stedelijk Museum’. Eigenlijk viel op alle exposities in het tijdelijk geopende Stedelijk wel wat af te dingen, maar wat is het fijn dat het weer open is! En wat draagt bijvoorbeeld de affichegalerij een enorme belofte in zich. Ben benieuwd wat The Temporary Stedelijk 2 gaat brengen. Vanaf 2 maart 2011…

Film is in een aparte toptien ondergebracht; volgende week volgt de toptien met mooiste filmposters van 2010.

Herinvesteren

Ik kreeg mail van Cinemareloaded, het crowfundingproject van het IFFR: ik moet vóór 31 december mijn geld herinvesteren. Een jaar geleden had ik voor 50 euro muntjes gekocht, en geïnvesteerd in Pipilotti Rist. De Zwitsere videokunstenares gaf er echter al snel de brui aan, geen tijd. Als vervanger werd Harmony Korine gestrikt, in wiens film ik ook ook wel wilde investeren, maar Korine staakte zijn medewerking nog sneller dan Rist.

En nu moet ik mijn centen verdelen over de twee andere projecten: Random Strangers van Alexis Dos Santos en de nog altijd naamloze film van Ho Yuhang. De eerste staat sinds het begin van het Cinemareloaded-project op 4.100 euro, de tweede op 2.460 euro. Voor beide films is tenminste 15.000 euro nodig – volkomen kansloos dus.

Het gaat mij niet eens om die 50 euro, maar ik ben het er niet mee eens. Ik wil gewoon geen coproducent zijn van Alexis Dos Santos of Ho Yuhang! Wie weet raad?

Op 29-dec-2010, om 15:51 heeft Cinemareloaded (IFFR) het volgende geschreven:

Dear co-producer,

This is a reminder: as a former co-producer of Pipilotti Rist and Harmony Korine you have returned coins in your virtual wallet that are not yet allocated.

Pipilotti Rist and Harmony Korine said goodbye to Cinema Reloaded. Every coin invested in their projects returned to the virtual wallets of their co-producers. These coins can be re-allocated to another Cinema Reloaded project.

Our Cinema Reloaded directors Alexis Dos Santos and Ho Yuhang are still in the game, so choose one or both projects and spend your coins before 31 December 2010. Please note that all coins that are not allocated after this day will be equally divided between the two projects on Cinema Reloaded. Also don’t forget that by spending your coins you get the exclusive right to watch the online premiere in VOD, or maybe even an invitation to the live premiere during this coming edition of the International Film Festival Rotterdam. Moreover, if you donate 5 coins to one particular project, your name will be included in the end credits.

As soon as you have spent your coins, we urge you to mobilize your friends and family. Support creativity and art and help the directors to make it happen. You can also give coins to your friends and family as a voucher. Now that’s an original present!

Best wishes,
The Cinema Reloaded Team
The International Film Festival Rotterdam

30

12 2010

‘Geen sensatie, maar een film over groepsdynamiek’

Vanavond zendt de VPRO de aangrijpende documentaire Stranded uit. Eind 2007 sprak ik met de Uruguayaanse regisseur Gonzalo Arijon, die net de Joris Ivens Award had gewonnen, zoals de hoofdprijs van het IDFA toen nog heette. In Stranded laat Arijon zestien overlevenden terugkijken op een vliegtuigongeluk in het Andesgebergte. De spelers van het Uruguayaanse rugbyteam The Old Christians, die met wat vrienden en familieleden op weg waren naar Chili, verbleven 72 dagen op een onbegaanbare, ijskoude gletsjer. De vliegtuigmaaltijden waren al snel op; daarna hielden de mannen zich in leven door het eten van mensenvlees – het vlees van hun overleden vrienden en familie.

Er zijn tal van boeken over de tragedie geschreven en ook al meerdere films en documentaires over gemaakt. Waarom moest uw film er ook komen?
‘Het boek van Piers Paul Reed is goed, maar heel erg feitelijk. De daarop gebaseerde speelfilm Alive van Frank Marshall is een typische Hollywood-productie. Het vliegtuigongeluk en de lawine zien er spectaculair uit, maar de film vertelt niet het ware verhaal. De Mexicaanse film Supervivientes de los Andes is nog veel veel erger: een vreselijke sensatiefilm waarin alles draait om kannibalisme. Ik wilde een film maken over de groepsdynamiek en de betekenis van de ervaring in hun verdere leven.’

Hoelang bent u met de film bezig geweest?
‘Vijf jaar geleden belde Roberto Canessa dat ze een herdenkingswedstrijd gingen spelen in Chili. Hoewel er nog geen stuiver binnen was, ben ik daar direct gaan filmen – de beelden zijn kort te zien onder de aftiteling. Vanaf de wedstrijd ging ik serieus over de film gaan nadenken. Een aantal van de overlevenden reist de hele wereld over om lezingen te geven, anderen mijden de publiciteit. Ik wilde ze per se allemaal in de film. Dat kostte moeite, het is geen gemakkelijke groep. Ze zijn als broers, maar het zijn geen echte vrienden. Uiteindelijk heb ik ze toch allemaal uitvoerig gesproken.’

De mannen vertellen dat ze lang twijfelden of ze het vlees van vrienden mochten eten. Maar ze hadden toch geen keus?
‘Het waren jonge, streng katholieke mannen. Ze waren als de dood voor de gevolgen; misschien zouden ze wel gek worden. Het eten van mensenvlees is een enorm taboe, je kunt daar niet geringschattend over doen. Toen er consensus was over de afspraak dat ze elkaars vlees zouden eten als iemand de volgende dag zou overlijden, was de eerste stap gezet. Maar de doden konden ze het niet meer vragen. In de speelfilm Alive eten ze mensenvlees nadat ze hebben gehoord dat de zoektochten zijn gestaakt. Zo was het niet, maar een aantal van de overlevenden is zelf ook in de Hollywood-simplificatie gaan geloven. Het kwam ze wel goed uit, omdat het beter te verkopen is aan de familie en nabestaanden.’

Wat vinden de overlevenden van uw film?
‘Ze waren erg heel emotioneel na de vertoning. Later kwamen er wel wat opmerkingen: waarom heb je dit gedaan? Waarom heb je dat niet laten zien? Het ligt allemaal heel gevoelig. Zoals ik al zei, het zijn geen gemakkelijke mensen. Maar ik heb wel het idee dat de groep nu vindt dat hun verhaal goed is verteld. Ze vonden het moeilijk om de film op zijn artistieke kwaliteiten te beoordelen. Daarom ben ik ook zo blij met de Joris Ivens Award. Voor mezelf. Maar vooral voor de zestien overlevenden.’

30

12 2010

Polderlicht@home: van opblaassculpturen tot hele en halve kerstballen

“Welkom, ik ben Ans. Ik was net aan het vertellen dat ik niet één maar twee kunstwerken in huis heb”, zegt de vrouw die zojuist de deur open heeft opengedaan. In haar halletje staan twee andere bezoekers. “Misschien herkent u het wel” zegt Ans, terwijl ze naar de bewegende portretjes van Humphrey Bogart en Ingrid Bergman wijst die in het halletje tussen haar eigen familiefoto’s hangen. “Dat is die acteur”, zegt de jongen. “Uit Casablanca”, weet het meisje. “Mogen we ook even naar de andere foto’s kijken?” vraagt het meisje.

De vrouw knikt. “Dat is precies de bedoeling. De organisatie heeft goed gekeken waar de kunstwerken het beste passen.” Ze leidt haar bezoek naar de woonkamer. Op een monitor op de bovenste plank van een vitrinekast boordevol parfumflesjes is een filmpje bezig. Daarin balanceert een vrouw op twee aan haar voeten getapete wijnglazen. “Het is gemaakt door Femke Moedt. Zij is net afgestudeerd aan de Rietveld Academie”, zegt Ans. “Ze is geïnspireerd door geisha’s. Die lopen vaak op houten blokken. Het is geen truc. Ze loopt echt op de glazen. Het is een keer misgegaan. Toen had ze een enorme snee in d’r voet.” Dan gaat de bel. Nieuw publiek voor het prachtige filmpje..

De kunstwerkjes maken deel uit van Polderlicht@home, een kleine, fijne kunstroute door de Oosterparkbuurt. Op 17 locaties is gedurende drie dagen bijzondere licht-, geluid- en videokunst te zien van veelbelovende nieuwkomers en gevierde (licht-)kunstenaars. “De kunstwerken gaan op hun eigen manier een relatie aan met de ruimte waarin ze staan opgesteld, of dat nu een woonkamer is, een zolder of een winkel”, aldus organisator John Prop.

Prop en Loes Diephuis stopten vorig jaar met de organisatie van Polderlicht, een lichtfestival rond de Polderweg, maar na een bezoek aan een lichtmanifestatie in het Ruhrgebied begon het toch weer te kriebelen. Zoiets wilden zij ook, maar dan kleiner en intiemer. “In Duitsland moest je soms wel een half uur lopen tussen twee locaties. Onze route kun je als je een beetje doorloopt in een uur of drie doen.” Read the rest of this entry →

29

12 2010

De fotografe kan ook filmen

Rineke Dijkstra The Krazy House, 2009. 4 kanaals HD videoprojectie. 32 minuten. Courtesy Marian Goodman Gallery, New York/Parijs, Max Hetzler, Berlijn en de kunstenaar

Ze heeft lange blonde haren, zwaar opgemaakte wimpers en lipgloss op, en draagt een net te kort, net te strak jurkje met open décolleté. Op de elektronische beats van Reflekts Need to feel loved wiebelt ze met haar heupen. Aanvankelijk schoorvoetend, maar al snel gaat haar linker arm de lucht in. ‘Come and touch me baby / I need to belong.’ Ze zingt de woorden binnensmonds mee. ‘Come and hold me baby / I need to feel loved.’

Het afgezakte bandje van haar bh doet ze met een nonchalante beweging terug. Als het nummer is afgelopen, verschijnt er een lachje op haar gezicht. “Was het zo goed?” lijkt ze te vragen. Tegelijkertijd verraadt haar blik een soort trots: ja, het was goed, zo. Dat heb ik toch maar mooi even gedaan.

Het koket dansende meisje maakt deel uit van de wervelende 4-kanaals videoprojectie The Krazy House, die nu te zien is in een donker zaaltje op de eerste verdieping van De Hallen in Haarlem. Hij is gemaakt door Rineke Dijkstra, die wereldfaam verwierf met foto’s van onzekere meisjes op het strand, pas bevallen vrouwen met hun baby en gekwetste stierenvechters. De fotografe kan ook filmen, zo viel al op te maken uit Ik zie een vrouw huilen (waarin een groep schoolkinderen praat over Picasso’s schilderij De wenende vrouw) en Ruth tekent Picasso (een meisje tekent, gezeten op de museumvloer, Picasso’s De wenende vrouw na), videoproducties uit 2009 die op dit moment te zien zijn in het Stedelijk Museum Amsterdam.

Vijftien jaar geleden maakte Dijkstra haar eerste video: The Buzzclub/Mysteryworld, ook met dansende jongeren, ook in Liverpool. Fotografie voldeed namelijk niet, vond ze, om alles wat ze in de club zo bijzonder vond te vangen. Voor The Krazy House keerde Dijkstra terug naar Liverpool, dit keer niet naar The Buzzclub, maar naar de mega-nachtclub The Krazyhouse (‘three floors, each with it’s own DJ and musical influenceer, offering a variety of rock, alternative and dance nights!). Ze keek er rond op de dansvloer en vroeg twee jongemannen en drie jongedames of ze in dezelfde kleding wilden terugkomen om in een speciaal gebouwd studiootje hun ding te doen. Read the rest of this entry →

28

12 2010

Actie! – Van Hallstraat 52 Amsterdam, 20 november 2010, 14.54 uur

Mika de Cloe (met muts over zijn hoofd) en Nick Geest tijdens de casting van Dolfje Weerwolfje. Foto Bob Bronshoff.

Voor de deur van het kantoor van Elske’s Kast, specialist in kinder- en jongerencasting, zit een jochie met zijn vader te wachten. Het is gevestigd op de eerste verdieping van een oud pand in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. Er hangt een prettige Tijgerbalsemgeur, afkomstig uit de boksschool op de begane grond. Op een grote tafel liggen flyertjes van Filmhuis Cavia dat aan de andere kant van de gang huist.

Aan de muur in het gezellig-rommelige kantoor hangen tientallen poster van films waarvoor Elske Falkena de kindercasting deed, van Het geheim, Kikkerdril en Dunya & Desie tot Oorlogswinter, Dik Trom en Briefgeheim. Het volgende project is Dolfje Weerwolfje, wat na De Griezelbus (Pieter Kuijpers, 2005) en Foeksia de miniheks (Johan Nijenhuis, 2010) de derde Paul van Loon-verfilming moet worden. Voor de titelrol zijn al drie kandidaatjes geselecteerd; ook in de rol van Noura, het half-Indische vriendinnetjes van Dolfje, lijkt voorzien. Vandaag worden jongetjes getest voor de rol van Timmie, de onechte broer van Dolfje. En voor de rol van de akelige pestkop Nico.

Op een stapel kussens in een hoek zit regisseur Joram Lürsen (In Oranje, Alles is liefde, Het geheim). Hij is al met de casting begonnen voor de financiering helemaal rond was. “Daar valt of staat de hele film mee. Het luistert heel precies, want iedereen die naar Dolfje gaat, heeft een idee hoe Dolfje en zijn vriendjes eruit zien.”

Het gaat om het ‘type jongetje’, aldus Lürsen, en hij moet kunnen spelen. “De meeste kinderen die ik ken, kunnen dat wel”, zegt Falkena. Het volgende jongetje heeft ze bijvoorbeeld eerder gecast voor de TROS-jeugdserie De Bende van Sjako. Hij heeft net als alle andere kandidaten twee scènes moeten instuderen.

“Moet ik straks weer Dolfje spelen?”, vraagt Falkena’s zesjarige zoon Mika terwijl hij een computerspelletje doet. Ja dat moet. Talicia, een van Falkena’s assistentes, geeft tegenspel als de vader van Dolfje. Falkena staat zelf achter de camera. “Nou Nick, je weet het”, zegt ze. “Eerst jezelf even voorstellen.” De jongen gaat onverschrokken voor de camera staan. “Ik ben Nick. Ik ben tien jaar en ik woon in Almere”, zegt hij. “Mijn hobby’s zijn voetbal en acteren. Ik heb al meegespeeld in Het fort van Sjako en in een theatervoorstelling op Oerol.” “En wat wil je later liever worden, voetballer of acteur?”, wil Falkena weten. “Wat er op mijn pad komt”, antwoordt Nick.

Dan begint de casting. Eerst een scène aan de keukentafel, vervolgens een scène waarin Timmie de in een weerwolf veranderde Dolfje na etenstijd het huis moet zien uit te smokkelen, langs zijn vader die, zo wil het verhaal, met schroevendraaiers en een waterpomptang in het gootsteenkastje een afvoerpijp probeert los te draaien. In zijn zwembroek.

“Wat gaan jullie doen?”, vraagt Talicia. “Skeeleren”, antwoordt Nick. Ondertussen probeert hij Dolfje (Mika met een wollen muts over zijn hoofd, zijn ouders weten niet dat de zachtaardige Dolfje sinds zijn 7e verjaardag van tijd tot tijd in een pluizig, wit weerwolfje verandert) achter zich te verbergen. Nick kent niet alleen zijn tekst, hij speelt al echt en geeft de scène vorm. De allesbehalve kinderachtige regieaanwijzingen van Lürsen voert hij zonder problemen uit. Na twee keer heeft de regisseur genoeg gezien. “Mooi hoor, goed gedaan!”

Hij wil Nick ook nog in de rol van Nico zien. “Speel maar even een etterbak.” Nick begint Mika terstond de huid vol te schelden. “Goed zo”, zegt Lürsen na de indrukwekkende demonstratie. “Zo doe je hopelijk niet in het echt, toch?” Tot slot wordt Nick nog gemeten. “Het was leuk met je samen gewerkt te hebben”, zegt hij tegen Mika, voordat hij de kamer uit stapt.

Eind december wil Lürsen de casting rond hebben. Hij is ook al bezig met de special effect; Dolfje moet er wel een beetje geloofwaardig uitzien als weerwolf: “Het wordt al snel een jongetje met een baard, en dat willen we niet”. Als alles volgens planning verloopt, kan hij eind januari beginnen met de opnames. Kerst 2011 moet de film in de bioscoop te zien zijn.

Scenario: Tamara Bos / Regie: Joram Lürsen / Camera: Lex Brand / Montage: Peter Alderliesten / Productie: Ruud van der Heijden en Burny Bos (Bos Bros) / Uitvoerend producent: Han van de Werff / Production Design: Harry Ammerlaan / Muziek: Fons Merkies / Met: Kim van Kooten, Jeroen van Koningsbrugge / Kleur, 90 minuten / Omroep: AVRO / Distributie: BFD / Te zien: najaar/kerst 2011

Foto: Bob Bronshoff

(Dit stuk verscheen eerder in de Filmkrant)

27

12 2010

‘Alle acteurs lijden aan het Adrian Brody-complex’

Sinds kort staat de fabelachtig mooie trailer van The Tree of Life online, de nieuwste film van kluizenaar/regisseur Terrence Malick. Ik kan niet wachten! Het is de opvolger van The New World, zijn betoverende variatie op de Pocahontas-mythe, die zondagnacht te zien is op ZDF. Bij de Nederlandse release sprak ik Yorick van Wageningen, die kapitein Argall speelt, een van de Engelse kolonisten die in de latere Verenigde Staten de nederzetting Jamestown stichtten. ‘Er is materiaal voor wel vijf films opgenomen. Wat je van mij ziet, is nog geen tiende van wat ik heb gedraaid. Je ziet vlagen, aanzetjes.’

Read the rest of this entry →

24

12 2010

Gezien – De donkere dagen voor kerst

De meest besproken poster van het bijna afgelopen jaar was die van Sint. Met dank aan regisseur Johan Nijenhuis, die er met een kettingbrief voor zorgde dat er ruim 3000 klachten binnenkwamen bij de Reclame Code Commissie. De publiciteit had een gunstig (bij-)effect: de eerste week kwamen al meer dan 100 duizend mensen kijken.

Na de aftocht van Sinterklaas liepen de bezoekersaantallen snel terug. Dus verzon Dick Maas een list: sinds vorige week hangt er in de abri’s een poster (de teaserposter waarop de vlijmscherpe staf dienst doet als kerstkaarsenstandaard), waarop Sint als ‘de kerstfilm van het jaar’ wordt geafficheerd. Veel lijkt het niet te helpen; Sint is passé.

Zoals dat gaat met veelbesproken posters vond het origineel van Sint al snel navolging: de Coffee Company maakte een vrije variatie om ‘gingerbread latte’ aan de man te brengen. Met een speculaaspop in plaats van de horrorsint. “De Reclame Code Commissie gaat overuren draaien”, twitterde Dick Maas. “Met een lekker kopje koffie erbij…” Read the rest of this entry →

22

12 2010

Toptien Tweeduizendtien – Film

Ieder jaar publiceert De Filmkrant de toptienen van alle medewerkers. Nu heb ik in geen jaren zo weinig film gekeken als het afgelopen jaar (ik kan het iedereen aanraden), maar ik heb nog altijd meer dan genoeg bijzonders gezien om een toptien mee te vullen. Ruimschoots zelfs. Met afstand mijn meest bijzondere filmervaring van het afgelopen jaar was Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives, een intuïtieve, hallucinante, multi-interpretabele fabel, waarmee de Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul andermaal zijn verbondenheid met de ongerepte natuur, mythen en grote mysteries (reïncarnatie, animisme) laat zien. Niet te bevatten, je moet het gewoon ondergaan. Hetzelfde geldt voor het rijtje films die ik op de 10e plaats heb geposteerd: er valt van alles op af te dingen, sommige zijn zelfs volkomen mislukt, maar ze bevatten beelden en scènes die zo anders zijn dan je ze doorgaans ziet dat ik ze niet licht zal vergeten.

1. Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives

2. Politist, Adjectiv

3. Submarino

4. The Social Network

5. Un prophète

6. Exit Through the Gift Shop

7. Lourdes

8. Hadewijch

9. Lebanon

10. Mr. Nobody, Le quattro volte, Double Take, Film ist: a Girl & a Gun, Visage, Pepperminta en Enter the Void

21

12 2010