De 14de Filmbonzen Top25 – Bobo’s en beeldbepalers

SONY DSC

Woensdag 24 september opent het 34e Nederlands Film Festival met Joram Lürsens Bloedlink, een remake van het Britse The Disappearance of Alice Creed uit 2009. De dagen daarop komt de filmwereld in Utrecht bijeen om te praten, te borrelen en af en toe een filmpje te kijken. Maar wie zijn dat eigenlijk, de Nederlandse filmwereld? Wie maken de dienst uit, wie hebben de meeste petten op, wie doet het met wie? Lees het in de 14e Filmbonzen Top25. Het aantal dwarsverbanden is enorm; de Nederlandse filmwereld is klein… Door Jan Pieter Ekker en Dana Linssen

Legenda:
Groen
= stijger ten opzichte van 2013 | Oranje = gelijk ten opzichte van 2013 | Rood = daler ten opzichte van 2013
Positie 2014 (positie 2013) Naam | functie (aantal keer in de lijst sinds 1999)

1 (2) Doreen Boonekamp | directeur Nederlands Filmfonds (14)
Nederlandse films draaiden er niet op het festival van Cannes, ‘ons’ belangrijkste wapenfeit was de presentatie van de ‘Stimuleringsmaatregel Filmproductie in Nederland’, die het productieklimaat moet bevorderen en de internationale concurrentiepositie van de Nederlandse filmindustrie versterken. Met snel resultaat, overigens. Half juli 2014 maakte het Nederlands Filmfonds bekend dat 34 filmprojecten, waaronder de coproductie Schneider vs Bax van Alex van Warmerdam (zie 8) een bijdrage ontvangen uit het budget van de nieuwe stimuleringsregeling waarvoor directeur/workaholic Doreen Boonekamp jarenlang, tegen de klippen op, had gelobbyd. Nog meer daadkracht: om Nederland als interessante filmlocatie te promoten en buitenlandse producties te faciliteren werd Bas van der Ree aangesteld als Netherlands Film Commissioner.

2 (3) Lauge Nielsen | directeur Pathé Nederland (14)
’s Lands grootste bioscoopexploitant heeft speciale voorstellingen met kwaliteitsfilms, filmklassiekers en films voor 50-plussers; Pathé vertoont opera’s, voetbal en Formule 1, balletvoorstellingen, theater en concerten. Maar de Nederlandse film is geen speerpunt. En als Pathé je film niet vertoont, kun je het schudden, ondervond recent ook Paul Ruven. Diens polder-50 Shades zou door A-film (zie 14) in 50 à 60 kopieën worden uitgebracht, maar toen daar slechts een handvol van overbleef en de distributeur bovendien de marketingcampagne schrapte, zag Pathé er ook geen brood meer in meer en weigerde het concern de film te vertonen in een van zijn 168 zalen.
Dat aantal zal de komende jaren alleen maar toenemen; Pathé bouwt onder meer in Utrecht en Ede (in samenwerking met CineMec), Maastricht en Arnhem. Maar de concurrentie zit ook niet stil. Begin september opende in Amsterdam West De Filmhallen: 9 zalen, 812 stoelen. Het Vlaamse, beursgenoteerde familiebedrijf Kinepolis nam eind juli de Wolff-groep over, inclusief de vergevorderde plannen voor nieuwbouw in Dordrecht en Utrecht (14 zalen, 3.100 stoelen) en kondigde aan 50 miljoen in de Nederlandse markt te gaan investeren.

3 (6) Sandra den Hamer | directeur EYE (6)
EYE Film Instituut Nederland groeit en bloeit, zo zeer dat een brug naar Noord volgens directeur Sandra den Hamer noodzakelijk is. EYE is er voor iedereen die van film houdt: van buurtbewoner tot toerist, van scholier tot filmprofessional. Zo’n beetje elk (film)festival is inmiddels (gedwongen) neergestreken in EYE, van Imagine en IDFA (zie 9) tot de Cello Biënnale. Ook vinden er steeds meer Nederlandse premières plaats in het karakteristieke gebouw van de Oostenrijkse architecten Roman Delugan.
EYE, dat subsidie krijgt om films te restaureren en te digitaliseren, riep de hulp van het publiek in om drie vooroorlogse films in hun oude glorie te herstellen; met de crowdfundingsactie (zie 24) ‘Breng Amsterdam in beeld’ werd 15.000 euro binnengehaald. EYE International, verantwoordelijk voor de internationale marketing en promotie van de Nederlandse film (“Getting it in the can is one thing. Getting it out in the crowd is another thing”), stuurde recent Lucia de B. van Paula van der Oest (zie 15) in als Nederlandse inzending voor de Oscar voor niet-Engelstalige film.

4 (1) Jet Bussemaker | staatssecretaris van OCW (14)
“De Nederlandse filmindustrie kan een belangrijke rol gaan spelen in de internationale film- en entertainmentsector”, verklaarde Minister van OCW Jet Bussemaker enthousiast, nadat de ‘Stimuleringsmaatregel Filmproductie in Nederland’ afgelopen mei in Cannes was gepresenteerd. De maatregel wam er nadat Bussemaker en haar collega’s van Financiën en Economische Zaken in een motie van Vera Bergkamp en Jacques Monasch, de cultuurwoordvoerders van respectievelijk D66 en PvdA, waren opgeroepen iets te doen aan het concurrentienadeel dat de Nederlandse filmindustrie ondervindt sinds de afschaffing van de CV-maatregel in 2007. Na een Filmtop en veel getouwtrek en gehannes werd uiteindelijk besloten tot een zogenaamde cash rebate. De benodigde twintig miljoen werd, met dank aan D66, gevonden in de ruimte voor lastenverlichting voor bedrijven. Sindsdien richt Bussemaker zich weer op andere zaken, zoals talentontwikkeling, maar dan op het gebied van de podiumkunsten.

Carice

5 (4) Carice van Houten | actrice (7)
Tijdens de opening van het vorige NFF schreed Carice van Houten over de rode loper met Kees van Nieuwkerk, de regisseur van Sterke Verhalen en Pak van mijn hart (‘De feel good film voor de feestdagen’) én de zoon van presentator Matthijs van Nieuwkerk (zie 7), Sindsdien is het tamelijk stil rond Nederlands steractrice én kassamagneet. Met hartsvriendin Halina Reijn publiceerde ze het persoonlijke stijlboek annex draagbare koffietafelboek Antiglamour, aan Shownieuws liet ze weten dat een kind opvoeden haar de interessantste rol lijkt die je kunt spelen in je leven. Bleef tot veler vreugd te zien in de kijkcijferhit Game of Thrones, die eind augustus werd bekroond met vier Emmy Awards. Verder duikt Van Houten even op in Welkom bij de Romeinen, een ‘historische comedy’ die de NTR vanaf 4 oktober uitzendt.

6 (9) Frans van Gestel | producent-directeur Topkapi Films (6)
Topkapi Films gaat een druk najaar tegemoet, en niet alleen omdat Bloedlink van Joram Lürsen, Nude Area van Urszula Antoniak (eindelijk!) en Mijke de Jongs Brozer op het NFF (zie 10) in première gaan. Het productiebedrijf van Frans van Gestel en Arnold Heslenfeld werkt onder meer aan Publieke werken van Joram Lürsen, Kidnep van Diederik Ebbinge en Out of Love, het speelfilmdebuut van de talentvolle Paloma Aguilera Valdebenito. Van Gestel, bestuurslid van het IFFR (zie 12), hoopt vurig dat een van deze films hem op de rode loper van het festival van Cannes doen belanden, maar neemt het zekere voor het onzekere door tegelijkertijd in te zetten op coproducties met internationale regisseurs van naam en faam. Zo coproduceert Topkapi Belgica, de nieuwe film van Felix van Groeningen, en The Commune (Kollektivet) van de Deense regisseur Thomas Vinterberg – met dank aan het Nederlands Filmfonds (zie 1). Het gros van bovengenoemde films zal te zijner tijd door September Film in de Nederlandse bioscopen worden uitgebracht (zie 17).

7 (8) Matthijs van Nieuwkerk | presentator De Wereld Draait Door (8)
Bij Jeroen Pauw zitten vooral grijze mannen met een stropdas, bij Umberto Tan schuiven vooral RTL-coryfeeën aan. Maar voor wie een film (of een boek of een theaterstuk of wat dan ook) te pluggen heeft, is er geen beter podium dan De Wereld Draait Door, dat onlangs aan zijn tiende seizoen begon. In de eerste uitzending schoof direct de wereldvermaarde fotograaf/filmmaker Anton Corbijn aan, een uurtje voor de Nederlandse première van A Most Wanted Man in EYE (zie 3). “Je bent eigenlijk een aspirant-cineast; het is pas je derde film”, orakelde presentator Matthijs van Nieuwkerk.
Het zal te maken hebben met de toegenomen concurrentie, maar aan de vooravond van het nieuwe seizoen schoof Van Nieuwkerk zelf aan bij Umberto Tan. Hij vertelde hij dat hij nog ontzettend veel geestdrift heeft en dat de concurrentie hem scherp houdt. Viert sinds vorig jaar kerst met zijn filmmakende zoon Kees en diens vriendin Carice van Houten (zie 5).

8 (12) Alex en Marc van Warmerdam | scenarist/regisseur en producent (2)
Alex en Marc van Warmerdam zijn de Pedro en Agustin Almodovar van de Nederlandse filmwereld. Regisseur Alex droomt een film, broer Marc maakt de droom werkelijkheid. Keer op keer. Op de slotavond van het vorige NFF werd zijn Borgman bekroond als beste film; Marc van Warmerdam – tevens bestuursvoorzitter van Filmproducenten Nederland, de belangenvereniging van de Nederlandse filmproducenten – kreeg het Gouden Kalf uit handen van Carice van Houten (zie 5). Alex van Warmerdam greep naast het Kalf voor de beste regie – dat schonk juryvoorzitter Emile Fallaux (zie 5) aan Jim Taihuttu (zie 11) – en moest het doen met de prijs voor het beste scenario. Daarvoor kwam hij niet naar Utrecht; Van Warmerdam bleef op een Spaans eiland, waar hij aan het script werkte van Schneider vs Bax (zie 1). De opnames werden eerder deze maand afgerond in het hoge noorden.

9 (13) Ally Derks | directeur International Documentary Film Festival Amsterdam (4)
Zo’n beetje elk actualiteitenprogramma besteedt de laatste jaren aandacht aan het IDFA en ook de dagbladen pakken flink uit, en niet alleen op de filmpagina’s. Als openingsfilm voor de komende editie koos Ally Derks – zo’n beetje de langst zittende directeur van Nederland – Reis om de wereld in 50 concerten van Heddy Honigmann, die vorig jaar nog de Living Legend Award kreeg van het IDFA. Honigmann, die een Top 10 met haar favoriete documentaires samenstelt, is ook gevraagd drie films te selecteren voor The Female Gaze, een programmaonderdeel waarmee IDFA de rol van vrouwen in de documentaire wil onderzoeken. Het festival onderzoekt tevens wat het aandeel vrouwelijke regisseurs is geweest in de eigen selectie van de afgelopen tien jaar, en organiseert een debat waarin de vraag centraal staat of de documentaire-industrie een geëmancipeerde sector is waarin evenveel vrouwen als mannen werkzaam zijn op beslissende, creatieve plekken.

10 (14) Willemien van Aalst | directeur Nederlands Film Festival (5)
Dorsvloer vol Confetti gaat twee weken voor het Nederlands Film Festival in wereldpremière op het Zeeuwse Film by the Sea, Wonderbroeders gaat tijdens het festival in première, maar is niet in Utrecht te zien. Terwijl voorzitter Jeltje van Nieuwenhoven (zie 11) vorig jaar op de openingsavond van het NFF de filmdistributeurs nadrukkelijk waarschuwde: zie het festival niet over het hoofd.
Directeur Willemien van Aalst blijft gewoon haar eigen koers varen. Toen De Telegraaf cum suis De Nationale Filmdagen een week voor haar festival zetten, maakte ze van de nood een deugd: het wordt nu feestelijk afgesloten met Bloedlink, gelijktijdig de openingsfilm van het NFF. De verhuizing van het festivalhart naar muziekcentrum TivoliVredenburg was voor Van Aalst reden het accent te leggen op muziek en componist Fons Merkies tot Gast van het Jaar te bombarderen.

11 (25) Emile Fallaux | voorzitter Nederlands Film Festival (2)
In 2013 was Emile Fallaux voorzitter van de Gouden Kalf Jury. Na de komende editie volgt hij Jeltje van Nieuwenhoven op als voorzitter van het Nederlands Film Festival. “Het NFF onderzoekt zijn rol in de door de digitale revolutie radicaal veranderde filmwereld. Aan de herijking van het festival hoop ik als voorzitter een stevige bijdrage te leveren,” aldus de spin-in-het-web Fallaux, die in het bestuur te maken krijgt met onder anderen de filmmakers Jean van de Velde en Mijke de Jong, producent Bruno Felix en distributeur Pim Hermeling (zie 17).

12 (20) Rutger Wolfson | directeur International Film Festival Rotterdam (5)
Wegens een auto-immuunziekte moest Rutger Wolfson zijn taken als artistiek directeur op de vorige editie van het International Film Festival Rotterdam overlaten aan regisseur/scenarist/ Filmacademie-docent Mart Dominicus, maar de komende editie staat – ijs en weder dienende – weer onder zijn leiding. Het IFFR introduceert dan –in samenwerking met sales agent Fortissimo Films en een aantal andere partijen – ‘The IFFR Live! Series’: simultane vertoningen van festivalfilms op VOD-platforms en in theaters in heel Europa. De eerste titel is Atlantic. van Jan-Willem van Ewijk. Op dat festival zullen overigens zo’n 20 procent minder films te zien zijn, aldus de organisatie. Wat dat voor gevolgen heeft voor de Nederlandse film, die de laatste jaren bezig was aan een opmars in Rotterdam, werd niet verteld.

Koolhoven

13 (21) Martin Koolhoven | filmmaker/twitteraar (3)
Zijn claim to fame Oorlogswinter dateert alweer van 2008; sindsdien twittert scenarist/filmmaker/producent Martin Koolhoven vooral over film. En over Ajax, priemgetallen, tv-series, collega’s (onder wie Paul Ruven en Jim Taihuttu) en andermans films. GeenStijl zette hem in de lijst van ‘50 meest heersende twitteraars 2014’. Datzelfde weblog prijsde zich zeer gelukkig dat Koolhoven zijnmet overheidsgeld betaalde’ doorbraakfilm Suzy Q op YouTube plaatste: “Die scène met de legendarische stijve tepels van Carice van Houten (zie 5) mag immers niet voor de mensheid verloren gaan”. Koolhoven promoot op twitter ook het werk van zijn partner Tallulah H. Schwab: Dorsvloer vol confetti (‘En nu allemaal naar de bioscoop rennen’) en de VPRO-jeugdserie Taart. Zelf werkt hij gestaag door aan Brimstone. Op twitter meldde hij dat de opnames van zijn western/thriller níet zijn uitgesteld. “Ik had eerder gewoon verkeerd gegokt. Zoals ik nu ook weer slechts ’n schatting maak.”

14 (–) Sim van Veen en Coen Michielsen | directie A-film (1)
Sinds Wilco Wolfers er vertrok (hij kondigde een sabbatical aan, maar dook binnen een mum van tijd weer op als CEO bij distributeur Entertainment One) vormen Sim van Veen en Coen Michielsen de directie van A-film Benelux, dat jaar in jaar uit een enorm aantal Nederlandse films uitbrengt. Van Het Diner en BROs BEFORE HOs tot Toscaanse bruiloft en Loenatik, te Gek – alles is van A-film. Op het NFF gaan onder meer Bloedlink (als openingsfilm) en de animatiefilm Trippel Trappel Dierensinterklaas in première. En voor 2015 worden onder meer verwacht de epische avonturenfilm Michiel de Ruyter, de Hazes-film Bloed, zweet en tranen en De Surprise, de langverwachte comebackfilm van Mike van Diem, de enige Nederlandse regisseur met twee Oscars op de schorsteenmantel. A-film scoort overigens niet alleen maar kassuccessen; ook Paul Ruvens De Overgave en Ate de Jongs sm-drama Deadly Virtues: Love. Honour. Obey zijn A-filmtitels.

15 (–) Paula van der Oest | filmmaker (1)
In 2011 werd Paula van der Oests Black Butterflies op het NFF bekroond als beste film, een jaar later won ze een Gouden Kalf voor haar regie van The Domino Effect. Vorig jaar was ze Gast van het Jaar, deze editie dingt Lucia de B. in Utrecht mee naar de prijzen. De thriller naar het boek van Lucia de Berk is bovendien de Nederlandse inzending voor de Academy Awards in de categorie Best Foreign Language Film – in 2002 schopte Van der Oest het met Zus&Zo al eens tot een nominatie. Intussen is Van der Oest alweer volop bezig met nieuwe projecten. Ze draait de nieuwe KRO-politieserie Noord/Zuid, met Lucia de B.-hoofdrolspeelster Ariane Schluter als de Amsterdamse rechercheur Dana, en ze is bezig met haar volgende speelfilm, een verfilming van A.F.Th. van der Heidens met de Libris Literatuurprijs én de NS Publieksprijs bekroonde requiemroman Tonio. “Paula levert werk van een constante hoge kwaliteit zonder ooit in herhaling te vallen. Een regisseur die grote onderwerpen niet alleen aandurft, maar ook aankan”, aldus NFF-directeur Willemien van Aalst (zie 10).

16 (19) Marina Blok | hoofd drama NTR (6)
Bestuursvoorzitter Henk Hagoort kan dan in zijn oneindige wijsheid ‘Nederland’ inwisselen voor ‘NPO’ en de drie netmanagers mogen dan beslissen wat geschikt is om een breed publiek te boeien en nieuwe jonge kijkers te binden; tegen de klippen op blijft een aantal eindredacteuren, onder wie Marina Blok (NTR), Joost de Wolf (VPRO) en Robert Kievit (VARA), zich hard maken voor drama. Gedrieën produceerden ze zes nieuwe One Night Stands (allemaal opgenomen in de Gouden Kalf-competitie) en de series A’DAM & E.V.A. 2 en Hollands Hoop (‘Breaking Bad meets Fargo’). De NTR deed opnieuw mee aan De Oversteek, produceerde negen nieuwe Kort!-jes, en stak geld in films als Dorsvloer vol confetti (openingsfilm Film by the Sea), Het leven volgens Nino (openingsfilm Cinekid), Atlantic. (geselecteerd voor Toronto), Infiltrant (idem), Jongens en Cornea. Om een steentje bij te dragen aan het welzijn van onze aardbol produceert de afdeling drama van de NTR overigens ‘groen en duurzaam’.

17 (–) Pim Hermeling – directeur September film (1)
Pim Hermelings distributiebedrijf September Film, voorheen Wild Bunch, roert zich nadrukkelijk op het gebied van de Nederlands artfilm, met titels als Supernova, Helium, Infiltrant, Aanmodderfakker en Nude Area. Voor volgend jaar staan op de rol: Ventoux (naar de bestseller van Bert Wagendorp), Joram Lürsens Publieke werken (naar de prijswinnende bestseller van Thomas Rosenboom) en Beyond Sleep, Boudewijn Koole verfilming van W.F. Hermans’ Nooit meer slapen met Reinout Scholten van Aschat in de hoofdrol.
Hermeling, bestuurslid van het NFF, nam de failliete Antwerpse stadsbioscoop Cartoon’s over en presenteerde begin 2014, kort nadat de Utrechtse Gemeenteraad tegen de bouw van de Bieb++ had gestemd, een gecombineerd gebouw voor een bibliotheek en een filmtheater waar meer dan vijftien jaar over was gesteggeld, een plan voor de arthousebioscoop De Kade, waarin tevens plaats is ingeruimd voor kantoren voor festivals die gedurende het jaar krimpen en groeien in personeel, zoals het Nederlands Film Festival (zie 10).

18 (–) Johan Nijenhuis | filmmaker (1)
Toen bleek dat het testpubliek het niet leuk vond dat het initiatief voor de seks in Toscaanse bruiloft bij een vrouw lag, liet regisseur Johan Nijenhuis een aantal vrijscènes opnieuw monteren. Toscaanse bruiloft werd een kassucces. Zoals Verliefd op Ibiza dat een jaar eerder ook al was. Wat de critici over zijn films schrijven maakt zijn publiek niets uit. En Nijenhuis zelf ook steeds minder: “Inmiddels realiseer ik me dat er geen kok is die voor alle monden kan koken. Als je als criticus veel arthousefilms ziet en daarvan bent gaan houden, dan zal Toscaanse bruiloft je smaak niet zijn. Dat geeft niets. Ik hoef gelukkig niet alle arthousefilms te zien.” Bij het toewijzingsbeleid van het Filmfonds heeft Nijenhuis overigens wel zijn bedenkingen. “De helft van het budget gaat naar publieksfilms, de andere helft naar arthousefilms. Terwijl, hoe groot is het arthousepubliek, 300 duizend mensen? We betalen allemaal belasting, niet?”

19 (24) Jim Taihuttu | filmmaker, directeur Habbekrats (2)
Jim Taihuttu kon vorig jaar zijn Gouden Kalf voor de regie van Wolf niet in ontvangst nemen omdat hij de avond ervoor in New Orleans moest optreden met zijn dj-collectief Yellow Claw. Samen met de broers Victor en Julius Ponten vormt de creatieve duizendpoot het succesvolle productiebedrijf Habbekrats, dat behalve speelfilm muziekvideo’s, commercials en kortfilms maakt, zoals de NTR Kort!-film In the Pit van Nima Mohaghegh. Taihuttu is nu bezig met een film over de politionele acties in Nederlands-Indië, met Marwan Kenzari (de bekroonde hoofdrolspeler uit Wolf) als de beruchte kapitein Westerling. “Dit onderwerp heeft veel meer met mijn eigen roots te maken. Mijn opa was sergeant in de KNIL en is daar omgekomen. Bovendien is het een stuk geschiedenis dat schandalig onderbelicht is,” aldus Taihuttu, die deze nazomer de allerjongste Zomergast was uit de geschiedenis van het roemruchte programma – hij had het “nooit gezien, of zo”. Hij scoorde de allerlaagste kijkcijfers: er keken 266 duizend mensen.

Mioch shownieuws

20 (18)  René Mioch | journalist en multimediaproducent (5)
René Mioch is journalist, radio- en televisiepresentator en multimediaproducent. De ‘filmkenner bij uitstek’ schuift aan in SBS6’ Shownieuws om met Evert Santegoeds over de dood van Lord Attenborough of Robin Williams te praten, maar laat ook beelden zien van Monic Hendrickx op de set in België, of van Susan Visser, die vertelt over haar rol 2/11 Het spel van de wolf, over de moord op Theo van Gogh. En van de Rembrandt Awards, ‘de enige Nederlandse publieksprijs voor films’, die Mioch sinds 2007 uitreikt in een enorm aantal categorieën. Bij de laatste editie koos het publiek onder meer de natuurfilm De nieuwe wildernis, Spijt!, Angela Schijf, Barry Atsma en Bløf. En Nelly Frijda kreeg een Ere-Rembrandt voor haar bijdrage aan de Nederlandse film – kom daar maar eens om bij de Gouden Kalveren-jury…

21 (–) Burny Bos | (film)producent (1)
Producent Burny Bos wordt op de openingsavond van het NFF geëerd met het Gouden Kalf voor de Cultuurprijs. Terecht: zijn productiehuis BosBros viert niet alleen zijn 25-jarig jubileum, het staat al 25 jaar synoniem met familiefilms en -series van hoge kwaliteit voor alle leeftijden, en met de filmische erfenis van Annie M.G. Schmidt in het bijzonder. Dit najaar presenteert BosBros opnieuw twee producties naar Annie M.G. Schmidt: de speelfilm Wiplala en de 20-delige dramaserie Vrolijke kerst. Petje af!

22 (23) Hans Maarten van den Brink | directeur Mediafonds (2)
In 2012 maakte het kabinet bekend dat het Mediafonds, dat jaarlijks 16 miljoen euro in hoogstaand drama en documentaires steekt, per 2017 wordt weggesaneerd. Tot onbegrip van directeur Hans Maarten van den Brink. “Aan de ene kant is er 21 miljoen voor een cash rebate en tegelijkertijd bezuinigt het cabinet 20 miljoen op producties die wij steunen. Wat is de gedachte hierachter? Als je de verschillende maatregelen in samenhang beziet, kun je je afvragen of de minister en de staatssecretaris wel beseffen dat film en televisie samen één audiovisuele sector vormen.” Van den Brink wanhoopt niet: “Omdat we nog 40 miljoen in kas hebben en nog veel mooie producties kunnen steunen. En misschien valt het kabinet wel.” Mocht het Mediafonds toch worden opgeheven, dan zou Van den Brink graag zien dat de taken worden ondergebracht bij het Filmfonds (zie 1) en niet bij de NPO, die direct na het kabinetsbesluit liet weten de taken van het Mediafonds te willen waarborgen.

23 (–) Bor Beekman | filmredacteur de Volkskrant (1)
Bor Beekman, filmredacteur van de Volkskrant, won vorig jaar de Louis Hartlooper Prijs voor de Filmjournalistiek, waarvoor dit jaar drie boeken zijn genomineerd die niemand heeft gelezen. Zijn krant kan nog weleens een verschil maken, dus de schamele ster die Beekman een week voor de landelijke première gaf aan Maarten Treurniets periodefilm Kenau kwam hard aan. “Als historisch drama is Kenau onbeholpen en infantiel,” aldus Beekman. Het kwam hem op een gepeperde ingezonden brief te staan van actrice Devika Strooker, die hem ‘vooringenomenheid’ en ‘tunnelvisie’ verweet. Ook werd Beekman ter verantwoording geroepen op het door de Filmkrant en het Ketelhuis georganiseerde Voorjaarsoverleg 2014, het jaarlijkse debat over brandende en/of slepende kwesties in de vaderlande filmwereld.

24 (15) Roel van de Weijer | oprichter/directeur CineCrowd (3)
Een speelfilm zul je er niet snel mee financieren, aldus producent Marc van Warmerdam (zie 8), maar voor kleine projecten kan crowdfunding zeer zeker de oplossing zijn. De grootste spelers in Nederland zijn Voordekunst en CineCrowd, een non-profit stichting waarvan onder meer IDFA (zie 9), NFF (10) en het Nederlands Filmfonds (11) partner zijn. Iedereen, particulieren en bedrijven, kan zonder risico een bijdrage leveren en zo de realisatie van een film mogelijk maken. Als tegenprestatie kun je de filmset bezoeken, naar een filmfestival waar ‘jouw’ film draait of met je naam op de aftiteling. Daarnaast kun je aanspraak maken op belastingvoordeel. Wie 1000 euro of meer investeerde in Nicole van Kilsdonks vriendenfietsfilm Ventoux kon meefietsen/figureren op de Posbank (‘onder leiding van een bekende wielerprof’) of op de flanken van de Mont Ventoux.

25 (10) Monique van Schendelen | (film)publiciteitsexpert (8)
Monique van Schendelen werd een jaar geleden op het NFF uitgeluid met het Gouden Kalf voor de Cultuurprijs. Maar het bloed stroomt; de ‘grande dame van de filmpubliciteit’ nam helemaal geen afscheid. Van Schendelen doet publiciteits- en marketingwerk voor grote producties, zoals Johan Nijenhuis’ Apenstreken met aap, noot mies (‘De eerste Nederlandse film die echt en volledig in 3D gemaakt wordt’), Roel Reiné’s Michiel de Ruyter en ook alvast voor Willem van Oranje van hetzelfde team, op te nemen in 2016. Maar ze kruipt ook nog steeds achter de computer voor kleine artfilms, zoals Silent Ones (‘Prijswinnend speelfilmdebuut van Ricky Rijneke eindelijk in de Nederlandse bioscoop’) en andere initiatieven die op haar sympathie kunnen rekenen, zoals de nieuwe Amsterdam Film School (‘cameraman Shakira geeft gratis proefles’), het Filmjaarboek, de Louis Hartlooper Prijs voor de Filmjournalistiek en de cinema.nl afficheprijs.

18

09 2014

De Utrecht-films waar ik om verschillende redenen naar uitkijk…

malaguti

De Kort!-jes Bloedhond van Mees Peijnenburg, In the pit van Nima Mogaghegh en Malaguti phantom van Sam de Jong
Voor Emilia van Martijn Maria Smits
Nude Area van Urszula Antoiniak
Cornea van Jochem de Vries
Face to Face van Menno Otten
Brozer van Mijke de Jong
In jouw naam van Marco van Geffen
The next big thing van Frank van den Engel
Hollywood Banker van Rozemyn Afman

silent

Al gezien en zeker de moeite waard:
15 pogingen van Aliona van der Horst
Fernweh van Ena Sendijatevic
If mama ain’t happy, nobody’s happy van Mea de Jong
Marc Jacobs van Sam de Jong
Ne me quitte pas van Sabine Lubbe Bakker en Niels van Koevorden
Silent ones van Ricky Rijneke
Het stilleven van Estelle van Emma Westenberg
Wakker in een boze droom van peter Lataster en Petra Lataster-Czisch

18

09 2014

Het personeel vertelt enthousiast over It ain’t whatcha write, it’s the way atcha write it

aint1

Als ik met een blik vol vraagtekens de keuken van het monumentale pand aan de Herengracht binnenloop, kijkt iedereen aan de lunchtafel opeens in mijn richting. Of ik iets zoek, vraagt iemand. Ja, antwoord ik, kunst.

Hier hangt niets, krijg ik als antwoord. Er moet toch echt iets hangen, riposteer ik. Om mijn woorden kracht bij te zetten, wijs ik op het plattegrondje dat ik bij de receptie heb meegenomen. “O ja! Daar achter de deur”, weet een jongeman. “Maar misschien moet je even om een rondleiding vragen.”

Achter de keukendeur is het werk dat ik zocht: in de gestucte muur is het prikkelende statement ‘VISION NEEDS NO EYES TO SEE’ gekerfd. Het is gemaakt door Navid Nuur, die graag wil dat je naar een woord kunt kijken als een beeld en naar een beeld als ware het een woord.

aint2

Het plattegrondje met uitleg – gezet in een vierpunts letter, gedrukt in grijze inkt, wat de leesbaarheid in het slecht verlichte grachtenpand zo ongeveer tot nul reduceert – voert mij terug naar de receptie. Terwijl ik het videowerk van de jonge Franse kunstenaar Jean-Baptiste Maitre op me in laat werken, doet de receptioniste – aan wier aandacht ik in eerste instantie was ontsnapt – me de achtergronden van de expositie ‘It ain’t whatcha write, it’s the way atcha write it’ uit de doeken.

Op initiatief van DutchCulture en Manifesta Foundation – sinds september 2013 de huurders van het pand waar eerder het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie was gevestigd – wordt een reeks site specific exposities ingericht door in Amsterdam gevestigde, internationaal opererende galeries. Tegenboschvanvreden was de eerste, nu is het pand voorzien van werken van kunstenaars uit de stal van Martin van Zomeren.

aint3

De werken zijn verspreid over alle verdiepingen; tijdens de rondleiding ontdek je dus ook het rococo-gebouw (het stucwerk is voorzien van siermotieven, boven een deur hangt een vrouwenbuste) en maak je kennis met de gebruikers. Omdat er wordt gewerkt, wordt bij voorkeur op afspraak ontvangen. Maar gewoon aanbellen kan ook, zo blijkt.

Er valt veel te genieten, en het personeel vertelt enthousiast. Over de kunst én over hun werk.

Naast het kopieerapparaat in de Groene Kamer hangt een schilderij van de Schotse Fiona Mackay, op de schouw in de kamer van de boekhouding staan vier beeldjes van Navid Nuur, ‘brokstukken van eerdere exposities en uit de studio van de kunstenaar’. Als er bezoek komt, knipt de boekhouder ze even aan. In de Bloemenkamer is niks. “Dat zou vloeken met het behang,” zegt een man vanachter zijn bureau “Maar kijk eens naar het prachtige plafond.”

aint4

In de kamer van Manifesta-directeur Hedwig Fijen (de afgelopen maanden geregeld in het nieuws vanwege MANIFESTA 10 in St.-Petersburg) moeten zich volgens het plattegrondje drie werken bevinden van Rijksakademie-alumnus Anne de Vries. Maar er wordt vergaderd, de deur blijft dicht. DutchCulture-directeur Cees de Graaff heeft ook bezoek, maar onderbreekt zijn gesprek om de werken van Alexandra Leykauf te tonen. Het fraaie beeldje op de schoorsteenmantel is overigens van hem zelf, legt hij uit. “Het is gemaakt door Fernando Castillo, een jonge Spaanse kunstenaar.”

It ain’t whatcha write, it’s the way atcha write it. T/m 1/10 op de Herengracht 474 (op afspraak tijdens kantooruren)

Jan Pieter Ekker

18

09 2014

Zoek de 10 verschillen: vliegende rat/kat

ratjetoe

Orville

Boven Ratjetoe, de tot drone verbouwde lievelingsrat van de 14-jarige Pepijn Bruins uit Ede. Met twee propellers aan zijn voorpoten en een derde aan zijn achterlijf. Onder Orville, de vliegende kat waarmee Bart Jansen twee jaar geleden opzien baarde op de Kunstrai.

11

09 2014

Markermeer (p/a Houtribdijk Lelystad; coördinaten 52.520747, 5.424321). 11 juli 2014, 13.05 uur.

de Ruyter 08b

de Ruyter 00

Er wordt wat af gefotografeerd op de set van de ‘epische avonturenfilm’ Michiel de Ruyter, over het leven van Nederlands grootste zeeheld Michiel de Ruyter (1607-1676). Door regisseur annex director of photography Roel Reine, door 2nd camera-operator Bart van Otterdijk, 3rd camera-operator Rolf Dekens en door 4th camera-operator Mick van Rossum wordt iedere actiescène vastgelegd uit iedere denkbare hoek. Door set- en reportagefotografen – vandaag is naast de Filmkrant ook NRC Handelsblad op de set. En tussen alle takes door zijn de honderden figuranten aan één stuk door in de weer met hun mobieltjes.

Werkelijk álle figuranten verdringen zich rond hoofdrolspeler Frank Lammers voor een selfie – ook een stoere, breed geschouderde kerel met een enorme hoofdwond. Dan vindt een productiemedewerker het welletjes. “Okee nog twee foto’s en dat is het genoeg. Frank heeft ook honger,” roept hij.

Lammers moet goed eten. Na de lunch moet hij opnieuw een Zeeoorlog uitvechten met de Engelsen. Daarbij wordt veel van Lammers gevraagd, aldus Reiné, die actie vooropstelt in Michiel de Ruyter en daarom de leeftijden heeft losgelaten: “Verwacht geen oude man, maar een De Ruyter die door het Huis van Oranje op een onmogelijke missie wordt gestuurd omdat ze hem te republikeins gezind vinden, en die vervolgens aan een touw tussen twee schepen vliegt, aan boord springt bij de Engelsen en gaat zwaardvechten.”

de Ruyter 12

Vanmiddag zijn er opnamen op replica’s van het Russische fregatschip Shtandart en de Turkse driemaster Etoile du Roy. Ook het VOC-schip Batavia, en Het Statenjacht De Utrecht (een reconstructie naar een ontwerp van Engel de Ruyter, de zoon van Michiel de Ruyter) worden gebruikt voor de film. In de computer wordt de vloot aangevuld met honderden schepen. “Ons budget mag dan 8 miljoen zijn, wij kunnen geen enorme bedragen besteden aan de zeeslagen. En toch oogt het resultaat zeer realistisch.”

Dan is het tijd voor actie. Terwijl de kanonnen bulderen, moeten de overboord geslagen Lammers en een aantal van zijn (stunt)mannen het vege lijf zien te redden door naar een brandende sloep te zwemmen. Een brandende man wordt weinig zachtzinnig uit het bootje in zee gekieperd. Tussen de lijken door roeien de mannen terug naar hun schip.

de Ruyter 07

Reiné, die in 1999 het Gouden Kalf voor Beste Regie won met zijn speelfilmdebuut The Delivery en daarna zijn geluk beproefde in de krochten van Hollywood, leidt de opnamen als een militaire operatie. Soepeltjes stuurt hij alle camera-units aan; één op de Shtandart, een op een enorme crane en twee op kleine bootjes. Commando’s gaan beurtelings in het Nederlands en het Engels.

“Ik speel de held, maar alleen dankzij deze mannen,” zegt Lammers terwijl hij, op het droge, een van de stuntmannen stevig op de brede schouder slaat – een tafereel dat ook weer wordt vastgelegd door tientallen camera’s en mobieltjes…

de Ruyter 11

Michiel de Ruyter Nederland 2014/2015 | Regie / D.O.P. Roel Reiné | Scenario Alex van Galen, Lars Boom | Productie Klaas de Jong (Farmhouse Film & TV) | Gedelegeerd producent Bernard Tulp | In co-productie met Ciné Cri de Coeur | Montage Radu Ion, Herman P. Koerts | Production Design Ruben Schwartz | Kleding Margriet Procee, Martina Fehmer | Make-up Ingeborg van Eetvelde | Muziek Trevor Morris | Casting Januz Gosschalk, Leonie Luttik (Kemna Casting) | Met Frank Lammers, Sanne Langelaar, Charles Dance, Lukas Dijkema, Barry Atsma, Lieke van Lexmond, Roeland Fernhout, Hajo Bruins, Rutger Hauer, Egbert-Jan Weeber, Tygo Gernandt, Derek de Lint, Jelle de Jong, Victor Löw, Jules Croiset, Eugene Bervoets, Filip Peters, Joost Koning, Nils Verkooijen, Isa Lammers, Jada Borsato, Pip Pellens, Bas van Prooijen | Distributie A-Film Benelux | Omroep AVROTROS | Te zien vanaf 12 februari 2015

05

09 2014

Sprankelende verbeelding van een tergende rechtsgang

gett_the_divorce_trial_of_viviane_amsalem_26006404_st_6_s-low

Viviane wil scheiden van haar man. Niet omdat hij haar bedriegt of omdat hij de kinderen slaat, maar simpelweg omdat ze geen liefde meer voor hem voelt. Haar echtgenoot weigert echter toestemming te geven en dus kunnen de bepaald vrouwonvriendelijke rabbijnen van de religieuze rechtbank de scheiding niet bekrachtigen.

Gett, het slotdeel van een trilogie over de huwelijkse perikelen van een Israëlische vrouw van middelbare leeftijd, is een even schrandere als schrijnende combinatie van een rechtbankfilm en een echtscheidingsdrama. Met messcherpe dialogen én een geweldige hoofdrol van coregisseur Ronit Elkabetz, die, als ze tijdens de vele zittingen niet mag spreken, voldoende heeft aan haar blik en lichaamstaal. >> Mijn recensie van Gett, The Divorce Trial of Viviane Amsalem van Ronit Elkabetz en Shlomi Elkabetz staat op Cinema.nl.

05

09 2014

5 nominaties voor 14e Cinema.nl Afficheprijs

nominaties2014

De posters van Above Us All, Jongens, Ne me quitte pas, Poetins Olympische Droom en Soof maken kans op de 14e Cinema.nl Afficheprijs, een publieksprijs voor de beste filmposter van het jaar. Ze werden door een vakjury gekozen uit de oogst van het afgelopen jaar, bestaande uit bijna zestig posters voor speelfilms en documentaires.

De genomineerde posters zijn gemaakt door de Vlaamse Amira Daoudi (Above Us All en Ne me quitte pas), de Amerikaan Marc Bunag (Soof), Jeen Berting (Poetins Olympische Droom) en Susanne Keilhack (Jongens), die de Cinema.nl Afficheprijs samen met Joost Hiensch won in 2012 (met l’Amour des Moules) en 2011 (170 Hz). Sinds 2013 werkt ze alleen, onder de naam Buro Fritz. Drie van de vijf films zijn uitgebracht door de jonge arthouse-distributeur Amstelfilm, in opdracht van Mokum Filmdistributie. “Het niveau van de kleinere films was dit jaar beduidend hoger dan die van de grote publieksfilms”, noteerde een van de preselectiejuryleden.

Heel eensgezind was de jury overigens niet. In totaal kregen 26 van de 59 posters punten, slechts 11 posters kregen punten van twee of meer juryleden. Het woord is nu aan het publiek. Op cinema.nl/afficheprijs kan tot en met woensdag 1 oktober, 12.00 uur worden bepaald wat het beste Nederlandse filmaffiche is van het afgelopen jaar. Stemmers maken kans op fraaie prijzen, waaronder een Pathé Unlimited Card voor zes maanden en een Cineville-halfjaarabonnement.

De winnaar van de 14e Cinema.nl Afficheprijs (bestaand uit een bedrag van 2.500 euro en een wisseltrofee: een ingelijst affiche van de klassieker Jonge harten, ontworpen door Titus Leeser, beschikbaar gesteld door EYE) wordt donderdagavond 2 oktober bekend gemaakt op het Nederlands Film Festival in de Talkshow gepresenteerd door Art Rooijakkers.

De vakjury van de 14e Cinema.nl Afficheprijs bestond uit Bor Beekman (filmredacteur de Volkskrant), Erik-Jan de Boer (visual effects-specialist), Youry Bredeveld (Director Marketing & Communications Pathé), Emma Curvers (hoofdredacteur Cineville), Tibor Dekker (eindredacteur Cinema.nl), Pieter Henket (fotograaf), Martin Koolhoven (filmmaker), Alex de Ronde (directeur Het Ketelhuis), Marieke Saly (coördinator Communicatie & PR Nederlands Film Festival) en Monique van Schendelen (publiciteitsexpert). De jury beoordeelde niet alleen op artistieke criteria; de affiches worden ook geacht communicatief en wervend te zijn.

Amira Daoudi_Above Us All_72dpi

Above Us All
ontwerp: Amira Daoudi
distributie: Amstelfilm (voor Mokum Filmdistributie)
productie: De Productie

De Vlaamse Amira Daoudi maakte posters voor films als Little Baby Jesus of Flandr, Rundskop en Little Black Spiders. Voor Eugenie Jansens Above Us All 3D, een artfilm in 3D, maakte ze een heldere illustratie in cyan, wit en zwart. De achtergrond is cyan, het zwarte silhouet stelt hoofdolspeelster Shayleah Sands voor. Zij staat voor een (wereld)bol opgebouwd uit in elkaar grijpende vlinders – Daoudi koos voor het poëtische, symbolische beeld nadat ze in Above Us All 3D opeens een gele vlinder vlak voor de almaar cirkels draaiende camera voorbij zag fladderen.

Sussanne Keilhack_Jongens_72dpi

Jongens
ontwerp: Susanne Keilhack (Buro Fritz)
foto: Anouck Wolf
distributie: Cinemien
producent: Pupkin Film

Samen met Joost Hiensch won Susanne Keilhack de Cinema.nl Afficheprijs al in 2012 en 2011, voor l’Amour des Moules en 170 Hz. Sinds 2013 werkt ze alleen, onder de naam Buro Fritz. Voor Mischa Kamps Telefilm Jongens, over de opbloeiende liefde tussen twee tienerjongens, koos Keilhack een fris, niet al te stereotiep beeld, dat óók voor een jong publiek, zowel jongens als meisjes, aantrekkelijk is.

Amira Daoudi_Ne me quitte pas_72dpi

Ne me quitte pas
ontwerp: Amira Daoudi
foto: Jonathan Wannyn
distributie: Amstelfilm (voor Mokum Filmdistributie)
producent: Pieter van Huystee Film

De Vlaamse Amira Daoudi maakte posters voor films als Little Baby Jesus of Flandr, Rundskop en Little Black Spiders. Ne me quitte pas is haar eerste Nederlandse filmaffiche. Op de speciaal gemaakte foto staan de drinkebroers Bob en Marcel: ‘twee mannen die verdwijnen in een bos’. Het is een verbeelding van de punchline die de regisseurs Sabine Lubbe Bakker en Niels van Koevorden voor hun film bedachten. Het lettertype, net als op de begintitels gezet in helgeel, geeft de poster iets western-achtigs.

Affiche_PUTIN_NL.indd

Poetins Olympische Droom
ontwerp: Jeen Berting
distributie: Amstelfilm (voor Mokum Filmdistributie)
productie: Zeppers Film & TV

Ontwerper/illustrator Jeen Berting werkte al eerder samen met regisseur Hans Pool, onder meer aan de leaders van Van Dis in Afrika en Oostwaarts en de poster van de teledoc Nederwiet. Voor Poetins Olympische Droom maakte Berting een doeltreffende illustratie van de Russische president, geënt op (Oostblok) propagandaposters én het heroïsche en sportieve van de affiches van tal van Olympische Spelen. Het font waarin de titel gezet is, knipoogt een beetje naar het Russische constructivisme, maar is toch sportief én hedendaags.

Marc Bunag_Soof_72dpi

Soof
ontwerp: Marc Bunag
foto: Martijn van Gelder
distributie: Independent Films
productie: KeyFilm / Millstreet Films

De door de Amerikaan Marc Bunag genaakte poster van Soof is een parodie, waarop de ‘net niet perfecte beauty’ Soof (Lies Visschedijk) niet in een bad met rozenblaadjes ligt, maar met een sigaret en een glas whisky op een bedje van rood fruit. Aan de fotosessie kwam 30 kilo fruit te pas; Dan Karaty, die met Fedja van Huêt de serie van drie affiches completeert, haalde een paar uur na afloop nog een besje uit zijn onderbroek.

Mia Wasikowska over David Cronenbergs satire Maps to the Stars: “De druk in Hollywood is immens”

maps_to_the_stars_20000264_st_8_s-low

“Natuurlijk herken ik tal van zaken in het script en doet het me denken aan echte acteurs en actrices. Ik ken de angsten, ambities en wanhoop. Maar zelf heb ik er niet zo veel last van. Het is uitvergroot. Maps is de nachtmerrie-versie van Hollywood; een koortsdroom. Ik kan me ook niet voorstellen dat er mensen zijn die zich persoonlijk beledigd voelen. Het is geen aanval op Hollywood, de film zet de filmwereld alleen in ander perspectief.”

In David Cronenbergs Maps to the Stars speelt Mia Wasikowska (Canberra 1989) het door brand verminkte kindermeisje Agatha, dat naar Los Angeles is gekomen om schrijfster Carrie Fisher te helpen met een nieuw project – de twee hebben elkaar leren kennen via Twitter. In Hollywood wordt ze al snel de personal assistent van een actrice-op-haar-retour en sluit ze vriendschap met een onverschillige taxichauffeur die liever acteur en scenarioschrijver zou zijn. Ondertussen probeert ze in contact te komen met haar broertje, een kindster met een Justin Bieber-achtige persoonlijkheidsstoornis, en haar verknipte vader, een onconventionele sterrentherapeut met een eigen tv-show. “Ik probeer dingen te doen die nieuw of anders zijn.”

Mia

Daags na de wereldpremière op het festival van Cannes staat Wasikowska een groepje journalisten van over de hele wereld te woord. Afgemeten, maar niet kortaf. Geroutineerd, terwijl ze toch pas 25 is.

Op haar achttiende brak Wasikowska – het kind van een Poolse moeder en een Australische vader – door met een rol in de HBO-serie In treatment, een jaar later werd ze door Tim Burton uitverkoren voor de hoofdrol in zijn 3D-versie van Alice in Wonderland. Daarna speelde ze onder meer in Jim Jarmusch’ Only lovers left alive en Richard Ayoade’s The Double. Binnenkort is ze te zien als Emma Bovary in Sophie Barthes’ Madame Bovary.

“Soms doe ik een grote productie, zoals The Double. Dat vind ik óók leuk, en daarmee creëer ik bovendien vrijheid om kleinere films te doen. Ik wil kunnen doen wat ik leuk vind. Met mensen werken die ik bewonder. Het was bijvoorbeeld heel bijzonder om met Julianne Moore te spelen. Ja, ook de scène waarin zij op het toilet zit. Voordat de opnamen begonnen had ik in het schema gekeken wanneer die scène op het programma stond. Ik zag er wel een beetje tegenop, maar het was voor Julianne natuurlijk veel confronterender dan voor mij. En zij deed niet moeilijk, waarom zou ik dat dan wel doen?”

maps_to_the_stars_20000264_st_1_s-low

Voor haar rol in Maps to the Stars heeft Wasikowska niet veel hoeven doen. “Ik kreeg het script opgestuurd en ik zei ja, zo simpel was het. Ik begrijp dat het vroeger wel anders was, maar David deed geen uitgebreide castings, er waren ook geen leessessies en we hebben ook niet wekenlang gerepeteerd. Je leert thuis je tekst, je gaat naar de set en je gaat aan de slag. David is benieuwd waar je mee komt, hoe jij denkt dat het moet. Soms vraagt hij om iets op een bepaalde manier te doen, maar het zijn nooit ellenlange sessies. Twee, drie takes. En dan weer door, ik vond het een fijne manier van werken. Hij vertrouwt zijn acteurs. En hij manipuleert nooit.”

Van tevoren had ze nochtans geen idee wat ze van de samenwerking kon verwachten. “Ik kende zijn films wel, maar ik had geen idee hoe David in het echt zou zijn. Maar het was zoals zo vaak: de mensen die de meest verontrustende films maken, zijn het rustigst, redelijkst, meest evenwichtig en ogenschijnlijk normaalst van allemaal. Zo heb ik hem in ieder geval ervaren, maar je weet het natuurlijk nooit zeker.”

maps_to_the_stars_20000264_st_7_s-low

Wasikowska zegt ter voorbereiding geen collega’s bestudeerd te hebben. “Nee, echt niet. Ik heb zulk gedrag nooit ervaren, en ik ken niemand persoonlijk die zulke dingen doet of aan den lijve heeft ondervonden. Maar ik snap het wel. Ik begrijp dat je kunt gaan zweven als je een minder sterke basis hebt dan ik. Het is voor iedereen moeilijk om jong te zijn en in Hollywood ligt alles wat je doet onder een vergrootglas. De druk in Hollywood is immens, en er zijn legio voorbeelden van acteurs die daar niet mee om konden gaan. Je wordt er ook vreemd behandeld, en daar kun je zelf ook een beetje raar van gaan doen. Nee, dat is geen excuus voor slecht gedrag. Je hebt altijd een keuze. Ik klik vast heel saai, maar ik hoef niet de allergrootste trailer of een schaal met alleen maar blauwe M&M’s. Nog niet, in ieder geval…”

Het script gaf haar de handvatten om Agatha te spelen. Ik was ontsteld én opgewonden toen ik het las. Het is zo verschrikkelijk, en toch las ik het in een keer uit. Het is een bijzondere combinatie: het is superzwart, maar er zit ook veel groteske humor in. Humor en drama, dat zorgt samen voor de grootste treurnis. Agatha heeft ook allebei. Ik dacht dat ze roze jurkjes zou dragen, maar haar kleding was juist behoorlijk duister. Die lange handschoenen waarmee ze haar brandwonden verbergt, hielpen ook. Het was heel interessant om een persoon te spelen dat zichzelf totaal anders ziet dan alle mensen om haar heen. Iedereen is bang voor Agatha, iedereen heeft bepaalde verwachting van haar, maar zij heeft niks in de gaten. Dat is leuk.”

MTTS_00564.NEF

De acteurs in Maps to the Stars zijn doodsbang dat ze niet meer worden gezien; ze doen wanhopig hun best om in beeld te blijven, om gewaardeerd en geliefd te worden. “Maar ze zoeken op de verkeerde plekken naar erkenning en liefde. Voor mij is de enige juiste plek mijn familie of een intieme relatie. Als ik met iets zit, ga ik naar mijn vrienden, mijn vader en moeder of mijn zus. Ik heb niet eens een PA. En ik voel geen enkele aandrang om me bij een goeroe aan te sluiten…”

Hoewel haar carrière zeer voorspoedig verloopt, voelt Wasikowska zich nog steeds een outsider in Hollywood. “Toen ik voor eerst in Los Angeles was, sliep ik in een jeugdherberg op Hollywood Boulevard. Door de films die ik had gezien, dacht ik dat er palmbomen zouden zijn en zon en strand. Maar het was regenachtig en grauw, heel deprimerend en ik zwoor dat ik nooit terug zou komen. Maar de afgelopen jaren ben ik wel van Los Angeles gaan houden. Je moet je weg er leren vinden, maar dat geldt natuurlijk voor elke stad. Nu ken ik de leuke plekken, maar ik zou er nog steeds niet kunnen wonen. Ik blijf ook nooit heel lang.”

02

09 2014

The Vanishing is géén Spoorloos

Tim Krabbé’s roman Het gouden ei werd in handen van George Sluizer de pakkende thriller Spoorloos, over een man (Gene Bervoets) die tijdens een vakantie in Zuid-Frankrijk zijn vriendin (Johanna ter Steege’s speelfilmdebuut) kwijtraakt bij een benzinestation. Hij gaat naar haar op zoek, steeds obsessiever, maar wat er met zijn vriendin gebeurd is, blijft lang onduidelijk.

De film was een artistiek én commercieel succes. Spoorloos won het Gouden Kalf voor beste speelfilm, Ter Steege de Europese filmprijs als beste actrice in een bijrol, en er kwamen bijna honderdduizend mensen kijken.

Dat alles hielp Sluizer om de grote Amerikaanse studio Twentieth Century Fox te interesseren in een Amerikaanse versie. Sluizer mocht de remake zelf regisseren en had naar eigen zeggen een vetorecht over het nieuwe script.

Scenarioschrijver Todd Graff kreeg van Sluizer het advies om toch vooral niet de oorspronkelijke versie te kopiëren, en aldus geschiedde. Het belangrijkste verschil is het slot, maar het verhaal werd ontdaan van nog een aantal andere scherpe kantjes.

In de remake wordt het stel gespeeld door Kiefer Sutherland en Nancy Travis, Jeff Bridges is de ontvoerder. Hij maakt er een eendimensionale psychopaat van, waar Bernard-Pierre Donnadieu in de eerste versie een intelligente, complexe en intrigerende familieman speelde.

Het eerste wat Bridges in The Vanishing doet, is zichzelf bedwelmen met chloroform en op zijn stopwatch kijken na hoeveel minuten hij weer bijkomt. Hij is dan al hard op weg om in een moorddadig beest te veranderen – natuurlijk als gevolg van een slecht verwerkte traumatische ervaring uit zijn jeugd.

Sluizers Hollywood-debuut kostte 20 miljoen, kwam in 1800 kopieën uit in Amerika, maar was geen al te groot succes. Dat lijkt logisch; The Vanishing is een doornsnee psychologische thriller. Met topacteurs in de hoofdrollen en gemaakt door een regisseur die zijn vak verstaat, dat wel.

De kritieken waren universeel zuur, want er was geen recensent die The Vanishing níet aan Spoorloos spiegelde. Schrijver Tim Krabbé was ook ontevreden: hij herkende zijn boek niet meer terug in de tweede verfilming.

01

09 2014

Vormgeving: het NFF Magazine

NFF Magazine-spreadd

NFF Magazine-spread2

Het NFF Magazine verscheen als bijlage bij de Volkskrant, is daarnaast verspreid door heel Nederland, en is nu ook online te raadplegen. Ik deed de vormgeving.

29

08 2014