jpekker

Schoenaerts, Cotillard en Audiard voorafgaand aan de persconferentie

In de persruimte zat ik naast een vrouw die naar zichzelf zat te kijken terwijl ze naar een scherm zat te kijken waarop in herhaling te zien was dat ze een vraag stelde tijdens de persconferentie eerder op de dag. Droste in Cannes. Jacques Audiards sterke, melodramatische outsiderromance De rouille et d’os (met fijne rollen voor Marion Cotillard en de nieuwe Vlaamse reus Matthias Schoenaerts, een schitterende orka-show op muziek van Katy Perry en een weergaloos gefilmd ongeluk) die ik vanochtend zag in het festivalpaleis, is voor een deel opgenomen in Cannes, onder meer bij het festivalpaleis en op het strand. Droste in Cannes. En in Robert Weide’s documentaire Woody Allen: a documentary (niet zo’n sterke titel trouwens) verscheen AD-filmjournalist Ab Zagt plotseling in beeld. Tijdens een junket, niet langer dan een paar tellen, maar prominent in beeld. Droste in Cannes.

Voor zover ik kan nagaan, ben ik niet gefilmd tijdens het fijne interview dat ik vanmiddag had met Wes Anderson. De Amerikaanse regisseur, gekleed in een suède pak, met de International Harold Tribune in zijn binnenzak en zijn handen de hele tijd in zijn broekzakken, nam ruim de tijd en de groep was met zes collega’s niet eens zo heel erg groot. Daarna snel door naar de openingsfilm van de tweede competitie Un certain regard: Mystery van de Chinees Lou Ye (Suzhou River, Summer Palace). Anders dan bijvoorbeeld in Rotterdam, waar direct naar het Engels wordt overgeschakeld, gaat zo’n opening hier overigens gewoon in het Frans. Festivaldirecteur Thierry Frémaux doet alles in het Frans, en alle anderen eigenlijk ook. Behalve juryvoorzitter Tim Roth dan, die zei direct dat hij geen woord Frans sprak, en heette alle aanwezigen vervolgens welkom in het ‘socialistische Frankrijk’, “Heel goed”, zei hij er direct achteraan.

De films van vandaag (zie voor meer meningen cinema.nl)
Jacques Audiard – De rouille et d’os: ****
Lou Ye – Mystery: **
Alejandro Fadel – Los savajes: *** 1/2
Ulrich Seidl – Paradies-Liebe: ****
Darezhan Omirbayev – Student: ***

“Bonjour Cannes!”, twitterde Jean Paul Gaultier, het meest opmerkelijke lid van de Gouden Palm-jury. En gelijk heeft-ie. Bonjour Cannes. Elk jaar weer een feest. En crisis of niet, het aantal verhuurde privéjets is hoger dan ooit. “Private Jet Central Announces 44% Rise in Bookings to Cannes Film Festival”, is de strekking van een van de ontelbare recente berichten in mijn mailbox van bedrijven die ook iets met Cannes van doen hebben. “Electrolux Opening Gala Dinner Celebrates Artistic Excellence at Film Festival de Cannes”, dat werk.

Het beste nieuws kwam net als vorig jaar van de persafdeling van het festival: “Vous bénéficiez d’une carte d’accréditation pour le 65^e Festival de Cannes de couleur rose avec pastille qui vous permet un accès exceptionnel dans la limite des places disponibles aux séances de la journée du Grand Théâtre Lumière.” Dat scheelt tijd. En tijd is kostbaar in Cannes.

Vandaag viel het nog mee, met slechts twee competitiefilms (Moonrise Kingdom ****, Baad el mawkeaa *) en twee persconferenties op het programma (van Wes Anderson cum suis en Nanni Moretti en de overige leden van de Gouden Palm-jury), maar de komende dagen neemt het aantal vertoningen en afspraken snel toe.

Veel interviewafspraken bevestigd, onder anderen met helden als Wes Anderson, Ulrich Seidl, Thomas Vinterberg, Carlos Reygadas, Michael Haneke en vele, vele anderen.

Kreeg bij een van de persbureaus de vraag of ik misschien ook iets wilde doen met Painted Skin II. Kende ik niet, antwoordde ik beleefd, maar ik wilde best gaan kijken. Dat kon niet, de film was nog niet klaar, ik kon wel online een trailer bekijken. Zo gaat dat ook in Cannes.

Je wordt er uitgenodigd voor een ontbijtje waarbij twintig minuten van Rise of the Guardians wordt geserveerd, een nieuwe Dreamworks 3D animatiefilm van regisseur Peter Ramsey, producent Jeffrey Katzenberg en de stemacteurs Chris Pine, Alec Baldwin en Isla Fischer. En als je niet uitkijkt, loop je op de Croissette zo maar tegen de zoveelste PR-actie aan van Sacha Baron Cohen, verkleed als The Dictator op een kameel.

Voor de zekerheid werden er ook nog wat mails achteraan gestuurd: “Vanmorgen heeft Admiral General Aladeen een model laten executeren op zijn privéjacht in Cannes! Bekijk hier de schokkende foto’s.” Lachen!

“Ik ben er nog nooit geweest, dus alleen de reis naar Cannes vind ik al opwindend”, vertelde de Amerikaanse regisseur Wes Anderson in aanloop naar de 65e editie van het festival van Cannes in verschillende interviews. “Het enige wat ik er van ken, zijn de beelden van de rode loper en de paparazzi, dus ik heb totaal geen verwachtingen.”

Vanavond, wanneer zijn tragikomische Moonrise Kingdom geprogrammeerd staat als openingsfilm van het prestigieuze evenement, kan Anderson zijn borst nat maken. De paparazzi zullen klaarstaan. Voor de excentrieke regisseur, natuurlijk, maar vooral voor zijn sterrencast. Met de film komen Hollywood-vedetten als Edward Norton, Bruce Willis, Bill Murray, Tilda Swinton, Harvey Keitel, Frances McDormand en Jason Schwartzman naar Cannes. Naar verwachting zullen later ook beroemdheden als Nicole Kidman, Brad Pitt, Sean Penn, Kylie Minogue en Marilyn Manson het festival aandoen.

Het zijn overigens niet alleen de sterren die Moonrise Kingdom op papier de ideale openingsfilm maken. Het thema – volgens Anderson gaan ál zijn films over de leegheid van de mens – sluit naadloos aan bij de mores van Zuid-Franse badplaats, Anderson is een auteur én hij opereert soepeltjes binnen het studiosysteem.

“Wes Anderson is een van de rijzende sterren van de Amerikaanse cinema, waar hij een hoogstpersoonlijke touch aan toevoegt”, jubelde festivaldirecteur Thierry Frémaux. “Hij is gevoelig en volstrekt onafhankelijk; deze bewonderaar van Fellini en Renoir is waarlijk een briljante, inventieve filmmaker.” “Met Moonrise Kingdom vieren we de jonge Amerikaanse cinema”, voegde festivalpresident Gilles Jacob daar aan toe.

Moonrise Kingdom is een van de 22 films die Frémaux selecteerde voor de Gouden Palm-competitie. Vier komen er uit Noord-Amerika, drie uit Frankrijk en geen enkele uit Nederland. Dat laatste is niets nieuws; de laatste Nederlandse film die de hoofdcompetitie haalde is Jos Stellings Mariken van Nieuwmeghen in 1975.

In de Gouden Palm-competitie is wel plaats ingeruimd voor de voormalige Gouden Palm-winnaars Michael Haneke, Abbas Kiarostami, Ken Loach en Cristian Mungiu, en veteranen als de bijna 90-jarige Alain Resnais. Debutanten ontbreken, ook selecteerde Frémaux geen enkele film van een vrouwelijke regisseur. “Mannen houden wel van diepgang bij vrouwen, maar alleen in hun décolleté”, liet een aantal vrouwelijke regisseurs aan de vooravond van het festival optekenen in de Frans krant Le Monde. Frémaux herkende zich niet in de kritiek. “Ik selecteer geen film die het niet verdient, alleen omdat hij door een vrouw is gemaakt. Dat zou de zaak niet ten goede komen.” Vorig jaar waren er overigens vier vrouwen met een film in competitie – een record.

De Gouden Palm wordt zondag 27 mei uitgereikt door een jury met onder anderen acteur Ewan McGregor, mode-ontwerper Jean Paul Gaultier en scenarioschrijver en regisseur Nanni Moretti, die de prijs zelf in 2001 won voor La stanza del figlio. Juryvoorzitter Moretti liet weten dat hij op zoek gaat naar films die hem “verrassen”.

Vorig jaar ging de hoofdprijs naar The Tree of Life van de Amerikaan Terrence Malick, wat zeker zal hebben bijgedragen aan het wereldwijde succes dat volgde. Wat het festival van Cannes voor een film kan betekenen, wordt misschien nóg wel beter geïllustreerd door de Franse zwijgende zwartwit-film The Artist van Michel Hazanavicius. Die werd vorig jaar pas enkele dagen voor aanvang van het festival overgeheveld naar de competitie, won op de slotdag de prijs voor de beste acteur (Jean Dujardin), begon vervolgens aan een wereldwijde zegetocht en sleepte ten slotte vijf Oscars binnen.

Cannes-titels waarvan veel wordt verwacht

On the road van Walter Salles
Frans-Braziliaanse film over de Amerikaanse road, naar het fameuze cultboek van Jack Kerouac over de vriendschap tussen een jonge schrijver en een avontuurlijke losbol. Geregisseerd door Walter Salles, die eerder The Motorcycle Diaries maakte, met rollen voor onder anderen Sam Riley, Garrett Hedlund, Kristen Stewart, Kirsten Dunst, Amy Adams en Viggo Mortensen.

Amour van Michael Haneke
Drie jaar nadat hij de Gouden Palm won met Das weisse Band keert de Oostenrijkse misantroop terug met een drama over tussen twee gepensioneerde muziekleraren en hun dochter. Wanneer het kind een herseninfarct krijgt, wordt hun relatie op de proef gesteld. Met Isabelle Hupert (die in 2001 werd bekroond als beste actrice voor haar rol in Haneke’s La pianiste), Emmanuelle Riva en Jean-Louis Trintignant.

Beyond the hills van Cristian Mungiu
Cristian Mungiu won in 2007 verrassend de Gouden Palm voor zijn grauwe drama 4 months, 3 weeks and 2 days en geldt sindsdien als aanvoerder van de Roemeense ‘new wave’. In Beyond the hills focust hij opnieuw op een hechte vriendschap tussen twee jonge vrouwen. Nadat ze samen in een weeshuis zijn opgegroeid, vindt een van de vrouwen onderdak in een klooster.

In het Museum of the Image in Breda naar Rollercoaster wezen kijken.
Mijn bijdrage had gelukkig ook bekijks…

“De expositie in het Amsterdam Museum was eigenlijk bedoeld als einde. Maar dat kan niet meer. Noblesse oblige. Ik heb er nog veel te veel lol in en het is maar een kleine moeite. Eén schilderijtje per dag… En als-ie niet wordt geraden, blijft-ie gewoon nog een dag staan. Dat valt toch best mee? Ik hou ’m er nog even in.”

Sophie Walraven (Hilversum, 1975) portretteert dagelijks één van haar Twitter-volgers op basis van de profielfoto. Op papier, op A5-formaat. Het resultaat fotografeert ze, en zet ze ook weer op Twitter. Vervolgens mag iedereen raden wie het is; degene die het als eerste goed heeft krijgt een punt.

#Wienzebek heet het spelletje. In algemeen beschaafd Nederlands: wiens hoofd is dit? “Daar heb ik wel even over nagedacht, over die naam. Ik had eerst #Wiezijnbek en #wiensbek, maar dat was het niet. #Wienzebek klinkt veel beter. Ik gebruik graag dat soort taal. Mijn vader vindt het helemaal niks. Hij vroeg of ik het niet in #Wienzehoofd wilde veranderen.” Ze buldert van het lachen. “Nee dus!”

5 December 2011 begon Walraven ermee. Ze had destijds een stuk of vierhonderd volgers, inmiddels is het aantal opgelopen tot boven de 1200. “Daar was het me helemaal niet om te doen; het ging me niet om populair worden. Sterker: ik dacht dat ik op mijn sodemieter zou krijgen, omdat ik ongevraagd andermans foto gebruik om een portret te maken en dat portret vervolgens ook nog eens op het wereldwijde web plaats. Dat bleek niet het geval: van de tweehonderd volgers die ik heb geschilderd, zijn er twee die lauw hebben gereageerd. De rest is enthousiast.”

Het doel was, en is, om alles wat ze ziet weer te geven in haar eigen handschrift, dat wil zeggen: met een bepaalde snelheid, vrijheid en een spontane lijn, vertelt Walraven in haar atelier in Noord. “Ik focus op de kern en verwijder alle opschmuck. Dat kon ik behoorlijk goed met een koe of een paard of een mok, maar gezichten vond ik moeilijk. Die skill had ik niet. Ik kon wel gezichten uit mijn hoofd schilderen, dan werden het een beetje karikaturale, stripachtige hoofden. Ik kan ook heel goed mijn eigen hoofd schilderen; dat heb ik honderdduizend keer gedaan. Maar andere mensen… daar moest ik op oefenen. En daar had ik modellen voor nodig.”

Walraven, in 1998 afgestudeerd aan de ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arnhem, mocht in RTL’s Koffietijd over haar project komen vertellen (“Ik dacht: stel dat Matthijs van Nieuwkerk straks belt, dan kan ik toch ook geen nee zeggen”), half juni staat een grote ‘Wienzebexpositie’ gepland in de Kromhouthallen, en zondag 13 mei zijn haar Twitter-portretten te zien tijdens een evenement in het Amsterdam Museum.

“Iedereen kan nog foto opsturen. Voor 75 euro schilder ik dan een portret. Dat is toch anders dan bij #Wienzebek. Ik voel me minder vrij, misschien omdat deze mensen er van tevoren voor betalen. Ik ervaar opeens druk. Maar het moet wel een spontaan, los portret worden, waarin de kern van de zaak naar boven komt. Pffff.”

Het is handel geworden, zegt Walraven verbaasd. “Dat had ik van tevoren niet bedacht. Ik ben pas over de prijs gaan nadenken toen de eerste twitterde dat hij zijn portret wilde hebben. Eerst kostten ze 20 euro, nu 30 euro. En 60 euro als je andermans portret wilt kopen. De prijs moet laag zijn, vind ik. Ik doe het nog steeds om te leren. Gelukkig kan ik het best snel.”

Sophie Walraven schildert en exposeert zondag 13 mei in Museumcafé Mokum in het Amsterdam Museum. Kalverstraat 92. Meer informatie op www.amsterdammuseum.nl en www.sophiewalraven.nl.

Zondag 20 mei kan er in Hoek van Holland worden ‘schatgegraven’; op een een afgezet stuk strand ligt dan een schatkist met duizend euromunten begraven. Het evenement is georganiseerd door kunstenaar annex fotograaf Peter de Krom: “Het klinkt wellicht wat ongeloofwaardig, een kunstenaar die uit eigen zak duizend euro beschikbaar stelt voor een stel gelukzoekers. Maar het gaat mij om de bijzondere registratie van het merkwaardige geheel. Dat wordt een levensgroot kunstwerk. Een leeg strand met in het midden een vierkant, gevormd door een kleine massa schatgravers. Vanuit een hoogwerker worden daar foto’s van genomen en een speciale minihelikopter legt het spektakel vast op video. Dat moet natuurlijk betaald worden, daar kan die duizend euro ook wel bij. Kunst creëren kost nu eenmaal geld en doe je het goed, dan betaalt dat zich weer uit.”

Deelnemen aan ‘Schatgraven’ is gratis en alleen mogelijk vanaf 18 jaar en na inschrijving via de website van de kunstenaar. Bij voldoende aanmeldingen en goed weer is de aanvang om 12:00 uur bij Beachclub Royal op het noordelijk uiteinde van de Zeekant. Het schatgraven begint om 13:00 uur.

Links het affiche voor de nieuwe Nederlandse paranoia-thriller Bellicher Cel, naar het bekroonde boek van Charles den Tex, die in het najaar in de Nederlandse bioscopen wordt verwacht; rechts een van de affiches voor de spionagethriller Tinker Tailor Soldier Spy, die net uit de bioscopen is verdwenen. Voor het Rotterdams filmfestival gebruikte Max Kisman een eeuwigheid geleden overigens ook al een font waarin sommige letters door cijfers waren vervangen…

Donderdag 10 mei en vrijdag is in de Amsterdamse Stadsschouwburg de tweede editie van What Design Can Do!, een internationale conferentie over de kracht van design, mode en architectuur en de rol die deze disciplines in de samenleving kunnen spelen. Er staan meer dan twintig sprekers op het programma, uit binnen- en buitenland. onder wie Catarina Midby, hoofd duurzaamheid van de Zweedse modeketen H&M, de Braziliaanse activistische interieurontwerper Marcelo Rosenbaum die make-overs doet met bewoners van sloppenwijken, en Cameron Sinclair, oprichter van Architecture for Humanity. Uit eigen land zijn onder anderen de landschapsarchitecten Piet Oudolf en productdesigner Hella Jongerius gestrikt.

In de aanloop naar de conferentie vroeg ik Rietveld Landscape, Dietwee, Pink Pony Express en DUS architecten wat design kan doen voor respectievelijk de economische crisis, de grachtenplassers, brood en verkeersopstoppingen.

Pauline Beugnies, Revolution of the Youth. T/m 27/5 in Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond, Nes 45.

Een man ligt in een ziekenhuisbed; om hem heen zitten zijn vrienden en vriendinnen. De sfeer is ontspannen, er wordt gelachen, terwijl de man toch aan een infuus hangt en zijn linkeroog is afgeplakt met een maagdelijk wit lapje.

Het verhaal achter de foto is schrijnend: de man – géén activist maar een ‘gewone’ tandarts – is zijn rechteroog verloren bij ongeregeldheden tijdens de ‘eerste’ Egyptische Revolutie, gericht tegen het regime van president Hosni Mubarak, begin 2011.

Zijn andere oog verloor hij in november 2011, toen de politie tijdens clashes voor het parlementsgebouw opnieuw gericht schoot. De vrienden die zich rond zijn bed hebben verzameld, zijn geschokt en verdrietig; de getroffen man probeert ze aan het lachen te maken.

De foto is daags na de onlusten gemaakt door de Waalse documentairefotografe Pauline Beugnies (1982), die drie jaar geleden van Charleroi naar Caïro verhuisde. Voordat er sprake was van een ‘revolutie’ fotografeerde ze al jongeren die elkaar opzochten in kleinschalige protestbijeenkomsten. Haar fraaie, indringende beelden laten zien hoe groot de verscheidenheid onder de demonstranten is; dat er ook jongeren meededen uit lagere klassen en arme families, en niet alleen hoog opgeleide jongemannen en welbespraakte jonge vrouwen zonder hoofddoekje.

Tijdens haar werkzaamheden leerde Beugnies ook de Egyptische graffitikunstenaar Ammar Abo Bakr kennen. In De Brakke Grond zijn foto’s te zien waarop hij aan het werk is en van zijn tags. Speciaal voor de expositie maakte Ammar Abo Bakr drie enorme muurschilderingen, gebaseerd op foto’s van Beugnies.

Behalve de betrokken, geëngageerde foto’s van de opstand (The Revolution Continues) zijn in ‘Revolution of the Youth’ ook beelden te zien van jonge, strenggelovige vrouwen die zich sterk maken voor een islamitische staat (Muslim Sisters of Egypt) en van stelletjes bij wie de liefde is opgebloeid tijdens de demonstraties (Tahrir Love Stories). ‘We hadden afgesproken op het Tahrirplein, toen de massa zich plotseling in beweging zette richting de Israëlische ambassade. Wij zijn gevolgd’, tekende de Belgische journalist Gert van Langendonck op uit de mond van een van de geportretteerden. ‘Echte liefde wordt geboren op momenten als deze’, meent een ander.

Kasboekcollectief, KASBOEK X waardetransport. T/m 7/6 in De Nederlandsche Bank, Westeinde 1. Op werkdagen op afspraak te bezichtigen. Telefoon: 020-5242183.

Door de kunstruimte van De Nederlandsche Bank kronkelt een buizenstelsel van 350 meter. Het is een soort achtbaan, langs plinten en dwars door muren, tegen het plafond en over de vloer, badend in blauw en roze licht. Bezoekers kunnen er witte capsules met bladgouden letters in plaatsen. Met een druk op een knop worden ze in beweging gezet, vervolgens schieten ze met veel gezoef en gesuis alle kanten op.

KASBOEK X waardetransport heet de installatie, en hij is gemaakt door Kasboek, een kunstenaarscollectief dat de grenzen tussen kunst, commercie en maatschappij verkent, bestaand uit edelsmid Cathalijne Postma, grafisch ontwerper Debbie van Berkel en beeldend kunstenaar Jojanneke Postma.

Het buizenpostsysteem verbeeldt het knooppunt waar transacties en informatiestromen samenkomen en speelt tegelijkertijd met het mysterie rondom waardetransport: het transport wordt deels zichtbaar, doordat sommige stukken buis transparant zijn, maar het mysterie blijft: wat gebeurt er met de genummerde capsules als ze zijn afgeleverd?

Het gaat om vertrouwen, wil het Kasboekcollectief maar zeggen. We moeten er maar op vertrouwen dat De Nederlandsche Bank ons geld goed beheert. Dat vertrouwen is niet wederzijds: de installatie kan alleen op afspraak worden bezichtigd; bezoekers dienen zich te legitimeren, moeten langs twee balies en door twee detectiepoorten.

Els Timmerman schildert IJ. T/m 12/5 in Meneer Malasch, Postjesweg 2.

Els Timmerman schildert IJ luidt de titel van Els Timmermans expositie bij Meneer Malasch. Een flauwe woordspeling maar hij dekt de lading wel. Op alle acrylschilderijen, tekeningen en foto’s zijn de uitlopers van het IJ zichtbaar. De autodidact Timmerman (Amsterdam, 1946), getrouwd met tekenaar Peter van Straaten, legt het water en de weerspiegelingen op het water vast vanuit haar eigen huis, in een hoog appartementencomplex aan het water. In uitzinnige kleuren, en met een prachtig ritme, dat wordt versterkt door de kleine, ovaalvormige uitsneden die ze in sommige tekeningen maakt.

In een aantal werken zijn vaag de contouren van de pakhuizen en appartementencomplexen van het Oostelijk havengebied te herkennen, andere zijn bijna abstract. Die zijn het mooist; de tinteling van het licht in het nachtelijk zwarte water, gevat in horizontale en verticale lijnen in oneindig veel tinten paars, geel en blauw, met daaroverheen druppels en vlekken in geel, grijs en wit.

Het schandaal spat niet bepaald van het fleurige affiche van Paul Verhoevens Spetters uit 1980. Daarop staan, als de blaadjes van een bloem, de hoofden van de hoofdrolspelers: de fatale patatkraamprinses Fientje (Renée Soutendijk), de drie huwbare mannen uit het dorp Eef (Toon Agterberg), Hans (Maarten Spanjer) en Rien (Hans van Tongeren), en diens bezorgde vriendin Maya (Marianne Boyer).

Bij de rerelease – EYE vertoont vanaf vandaag een ‘gerestaureerde volledige versie’ – is een prikkelende nieuwe poster gemaakt, met een beeld dat tevens de cover siert van de nieuwe dvd en blue-ray die in de museumwinkel te koop zijn. Die is gebaseerd op het Deense dvd-hoesje. Alleen is het fraaie titelbeeld vervangen door een redelijk standaard lettertje en zijn de hotdog en de hamburger (nogal onbeholpen) weggewerkt. Een kroket stond – en staat – er niet op, terwijl Fientje’s motto toch luidt: “Het leven is net een kroket; als je weet wat erin zit dan hoef je ‘m niet meer.”

Erik Kriek, die een fraaie verstripping van Spetters maakte voor het koffietafelboek Filmfanfare, zette een bak patat en een lillende knijpfles mayonaise op zijn alternatieve filmaffiche. In Fientjes rechterhand stopte hij een bulk bankbiljetten.

Het beeld van Fientje in haar gele hemdje staat ook op een Amerikaans videohoesje; een aantal andere buitenlandse video- en dvdhoesjes toont Fientje wat kuiser, in haar leren jack. De Franse distributeur koos voor een vage achtervolgingsscène in de Rotterdamse metro. De geweldige Italiaanse poster doet de film misschien nog wel het meeste recht; de filmproducenten Luigi en Aurelio De Laurentiis verkochten Spetters als vuige B-film.