jpekker

‘Voorzover ik het in kan schatten, hoort dit eigenlijk niet’, zegt vader, wanneer hij na een avondje verdriet verdrinken thuiskomt en op het balkon zijn dochter aantreft. Zij staat luid uit Ik Jan Cremer te declameren. ‘Ik oefen voor later’, antwoordt Suzy. ‘Dan lees ik namelijk voor duizenden mensen voor uit eigen werk.’ ‘Jij? Het enige waar jij geschikt voor bent is werken in de regenkledingfabriek.’

Er hoort wel meer niet in het familiedrama Suzy Q. Als Suzy later ligt te slapen, sluipt vader haar kamer binnen en streelt zacht over zijn dochters rug. ‘Volgens mij zit u verkeerd, papa’, is het enige wat dochterlief kan uitbrengen.

Suzy vlucht in een fantasiewereld, maar ziet haar dromen werkelijkheid worden als zij erin slaagt om door te dringen tot de hotelkamer van Mick Jagger en Marianne Faithfull.

Niemand gelooft haar als ze vertelt dat ze heeft getongzoend met Mick Jagger. Vader niet, moeder niet, en ook haar broers Zwier en Palmer niet. Die twee hebben zo hun eigen methoden om aan het drukkende familieleven te ontsnappen.

Het scenario van Froukje Fokkema roept herinneringen op aan ‘gezellige Hollandse familiefilms’, zoals Abel en De avonden. Dezelfde bedompte sfeer aan de eettafel, dezelfde morbiditeit en dezelfde onderkoelde dialogen. Fokkema baseerde Suzy Q ten dele op haar eigen ervaringen. Zij groeide op in Amsterdam-Zuid en had in 1967 zelf een ontmoeting met het wereldberoemde duo Jagger-Faithfull.

Haar scenario was in goede handen bij regisseur Martin Koolhoven en cameraman Menno Westendorp. De perspectieven zijn vreemd, de camera zit bovenop de gezinsleden, en de stilering is fraai. Het behang in de huiskamer, de stretchjurkjes en pull-overs, de bakkebaarden en de pruiken; alles ademt de jaren zestig, zonder dat het camp wordt.

Koolhoven haalt bovendien het beste uit zijn acteurs. Linda van Dyck is een hopeloos afwezige moeder, de alomtegenwoordige Jack Wouterse als vader is bruut en machteloos tegelijk. De meeste indruk maken Carice van Houten als Suzy en Roeland Fernhout als de recalcitrante Zwier. ‘Je bent bezig mijn strot dicht te knijpen’, bijt hij zijn moeder op een bepaald moment toe. En dat voel je.

Het maakt van Suzy Q meer dan gemiddeld televisiedrama. Het maakt je bovendien benieuwd naar een ‘echte’ bioscoopfilm van Martin Koolhoven.

(TV-recensie in de Volkskrant d.d. 18-05-1999)

Suzy Q van Martin Koolhoven is zaterdag 8 oktober om 17:00 te zien in Eye in het Vondelpark.

Twee recente boekverfilmingen met Carice van Houten in de hoofdrol hebben logischerwijs ook allebei Nederlands’ enige echte filmster prominent op de poster staan. Maar in beide gevallen is ze behoorlijk onherkenbaar. En bovendien niet half zo mooi als ze werkelijk is. Op de poster van Komt een vrouw bij de dokter lijkt ze een paspop en heeft ze een krankzinnig gefotoshopt figuur. Op de poster van De gelukkige huisvrouw lijkt het alsof voormalig Frizzle Sizzle-zangers Laura Vlasblom model heeft gestaan. Ook opmerkelijk: in beide gevallen heeft haar tegenspeler totaal geen oog voor haar. Minder opmerkelijk: op de poster van KEVBDD geen spoor van kanker en de dood, op die van DGH geen enkele verwijzing naar vacuümpomp of psychose…

Regisseur Antoinette Beumer instrueert Matthijs van Nieuwkerk. Rechts aan de tafel: Marnie Blok. Foto Bob Bronshoff

“Hè, dit publiek is veel ouder dan ons publiek. En het zijn alleen maar mannen.” De vaste grimeuse van De Wereld Draait Door heeft het goed gezien. Het publiek dat op deze koude decembermiddag in Studio Plantage zit, is speciaal opgetrommeld voor De gelukkige huisvrouw, het speelfilmdebuut van Antoinette Beumer (Hertenkamp, See You in Vegas).

Er worden twee scènes opgenomen. Ze zullen beide te zien zijn op de televisie van Lea, het hoofdpersonage uit Heleen van Rooyens bestseller. Sinds haar bevalling zit zij ‘met een uitgescheurde doos op een zwemband’, zoals Van Rooyen het zo plastisch schrijft, voelt ze geen enkele band met haar kind, en schiet ze langzaam in een psychose. Lea ziet dingen die er niet zijn: het DWDD-publiek op haar tv bestaat louter uit mannen van middelbare leeftijd, vaderfiguren. En de gevierde talkshowhost Matthijs van Nieuwkerk richt zich rechtstreeks tot haar.

“Het is een schitterende ode aan Pater Leo. Die man was een duizendpoot… leraar, therapeut, pedagoog, runde een ziekenhuis, maar ik lees nergens dat hij zieltjes wilde winnen…” leest Van Nieuwkerk van de autocue. Hij spreekt de woorden met precies dezelfde interesse en hetzelfde enthousiasme als hij iedere dag in De Wereld Draait Door etaleert.

Naast Van Nieuwkerk zit de schrijfster van het boek, gespeeld door Marnie Blok, in werkelijkheid de coscenarist van De gelukkige huisvrouw. Van Nieuwkerk houdt haar boek pontificaal voor de camera – zoals Frits Spits het zo graag ziet – en zegt nogmaals hoe prachtig hij het vindt. ‘Pater Leo, een man met een missie…’ Hij kijkt recht in de camera, met zijn kenmerkende, doordringende blik. “Ik begreep dat Pater Lea…” De talkshowhost verspreekt zich. Zoals het in het script staat. In de huiskamer zal ‘de gelukkige huisvrouw’ Lea, gespeeld door Nederlands enige echte filmster Carice van Houten, het fragment gebiologeerd aanschouwen.

Van Nieuwkerk mag naar eigen zeggen dan geen Jack Nicholson zijn, de scènes staan er in een vloek en een zucht op – met dank aan de vaste ploeg van DWDD onder leiding van Tommy Byrne, die het filmpubliek haarfijn uitlegt wat de bedoeling is. “Niet in de camera kijken! En als we het zes keer over moeten doen, hoor je het zes keer voor het eerst.”

Van Nieuwkerk vertelt dat het normaal nooit zo stil is voor de opnamen, en vraagt of Wilson Pickett uit de luidsprekers kan schallen, “alsof het vijf voor half acht is”. Marnie Blok overlegt met Beumer of ze een kinnebak op zal zetten. Toch maar niet, het wordt wel heel erg ‘Victor Löw in Karakter’. Ondertussen legt Van Nieuwkerk het publiek uit dat hij op een speciale manier moet kijken terwijl hij zich verspreekt. “Ik moet verliefd in de camera kijken. Want Carice van Houten denkt dat ze een relatie met mij heeft. Ik speel eigenlijk met Carice van Houten… Godallemachtig!”

Het aantal aanvragen is enorm, toch is het pas Van Nieuwkerks tweede optreden in een Nederlandse speelfilm; eerder was hij te zien in Eddy Terstalls politieke komedie Vox populi, eveneens als zichzelf. Die film haalde de échte uitzending van DWDD overigens niet, ondanks een cast vol televisiegenieke acteurs. De makers van De gelukkige huisvrouw nemen dus een risico; er is immers geen betere plek om een nieuwe Nederlandse film te pluggen dan DWDD.

De gelukkige huisvrouw. Nederland 2010  Scenario: Marnie Blok & Karen van Holst Pellekaan Regie: Antoinette Beumer Camera: Bert Pot Montage: Annelien van Wijnbergen Productie: Hans de Weers & Reinout Oerlemans voor Eyeworks Film & TV Drama i.s.m. Sim van Veen voor Inspire Pictures Uitvoerend producent: Erwin Godschalk Production Design: Hubert Pouille Met: Carice van Houten, Waldemar Torenstra, Eric van der Donk, Rik Launspach, Maike Meijer, Jaap Spijkers.  Kleur, ±100 minuten Omroep: RTL Distributie: Benelux Film Distributors Te zien: 15 april 2010

Zie ook www.bobbronshoff.nl/

Carice van Houten met haar eerste Gouden Kalf (foto Felix Kalkman)

Carica van Houten heeft een prettige stem. En daar wordt breed gebruik van gemaakt. Ze sprak een animatitiefilm in (ze is moeder van 97 kinderen in de Nederlandse versie van Horton en zingt een vrolijk liedje), ze werkte mee aan een game (Heavy Rain, eind van het jaar exclusief voor de PlayStation 3) en maakte een luisterboek (ze gaf Anne Frank een stem; de door haar ingesproken acht cd’s van Het achterhuis werden onderscheiden als beste luisterboek).

Nu is ze te horen als Alice, in een animatiefilm uit 1988 van de Tsjechische meester Jan Svankmajer, naar het wereldberoemde boek van Lewis Carroll. De Nederlandse vertaling is van haar vader, de pionier van de zwijgende cinema Theodore van Houten.

Van Houtens stem past perfect bij Alice (blonde pony, roze jurkje met witte roesjes, lakschoenen). ‘Ojee!’ zegt ze keer op keer. De ene keer gewoon, dan weer verzucht Alice het, of sputtert ze. ‘Ojee, ojee, ojee.’
Heel veel tekst heeft Alice niet, toch is de stem van Van Houten het belangrijkste marketinginstrument van de dvd-versie. Haar naam staat strategisch bovenaan het dvd-hoesje. In kapitalen.

Jan Svankmajers eerste lange animatieproductie verdient het steuntje in de rug overigens. Net als Alice en Van Houten lijken Svankmajers eigenzinnige beeldtaal en Lewis Carroll wonderlijke figuren (het witte konijn, de wrede Hartenkoningin) voor elkaar geschapen. Neco z Alenky, zoals de originele titel luidt, is een sinistere combinatie van geanimeerde poppen en live action, van droom en nachtmerrie. Van surrealistische poëzie en horror, van kinderverhaal en volwassen drama.