Posts Tagged ‘Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives’

Toptien Tweeduizendtien – Film

Ieder jaar publiceert De Filmkrant de toptienen van alle medewerkers. Nu heb ik in geen jaren zo weinig film gekeken als het afgelopen jaar (ik kan het iedereen aanraden), maar ik heb nog altijd meer dan genoeg bijzonders gezien om een toptien mee te vullen. Ruimschoots zelfs. Met afstand mijn meest bijzondere filmervaring van het afgelopen jaar was Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives, een intuïtieve, hallucinante, multi-interpretabele fabel, waarmee de Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul andermaal zijn verbondenheid met de ongerepte natuur, mythen en grote mysteries (reïncarnatie, animisme) laat zien. Niet te bevatten, je moet het gewoon ondergaan. Hetzelfde geldt voor het rijtje films die ik op de 10e plaats heb geposteerd: er valt van alles op af te dingen, sommige zijn zelfs volkomen mislukt, maar ze bevatten beelden en scènes die zo anders zijn dan je ze doorgaans ziet dat ik ze niet licht zal vergeten.

1. Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives

2. Politist, Adjectiv

3. Submarino

4. The Social Network

5. Un prophète

6. Exit Through the Gift Shop

7. Lourdes

8. Hadewijch

9. Lebanon

10. Mr. Nobody, Le quattro volte, Double Take, Film ist: a Girl & a Gun, Visage, Pepperminta en Enter the Void

21

12 2010

Film van de week: Uncle Boonmee

Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives is een intuïtieve, hallucinante, multi-interpretabele fabel, waarmee de Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul (Bangkok, 1970) andermaal zijn verbondenheid met de ongerepte natuur, mythen en grote mysteries (reïncarnatie, animisme) laat zien.

Centraal staat een man met een nieraandoening, die in zijn laatste levensdagen bezoek krijgt van zijn pasgestorven vrouw. Ook zijn lang verdwenen zoon verschijnt aan hem – in een niet-menselijk vorm (half mens, half aap, met rode, lichtgevende ogen). Weerasethakul voert ook nog een sprekende meerval op, die een beeldschone prinses bevredigt.

De wonderbaarlijke film – totstandgekomen met een bijdrage voor scriptontwikkeling van IFFR’s Hubert Bals Fonds – wordt in de Nederlandse bioscopen uitgebracht door Contact Film van Gerard Huisman. Hij kocht de film nog voordat ie op het afgelopen festival van Cannes de Palme d’Or won.

Het was voor het eerst dat de Gouden Palm naar Thailand ging. ‘Deze Palm is heel belangrijk voor de geschiedenis van Thailand en het Thaise volk’, zei Weerasethakul dan ook toen hij de prijs in ontvangst nam. Hij bedankte alle ‘Thaise geesten en spoken’, en zijn ouders, die hem dertig jaar geleden voor het eerst meenamen naar een kleine bioscoop.

Uncle Boonmee komt min of meer voort uit van Weerasethakuls kunstproject Primitive, waarvan eerdere onderdelen – installaties en korte films – al langs Europese musea en festivals reizen. De Gouden Palm was niet de eerste, wel de meest prestigieuze onderscheiding voor de Thaise kunstenaar-regisseur. In 2002 kreeg Weerasethakul in Cannes de Prix Un Certain Regard voor Blissfully Yours; met Tropical Malady won hij in 2004 de Juryprijs.

Het is terechte lof voor een bijzondere filmmaker, die een (groter) publiek verdient…

21

10 2010

Gouden Palm voor hallucinante Thaise fabel

Actrice Charlotte Gainsbourg en Gouden Palm-winnaar Apichatpong Weerasethakul.

De Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul heeft zondagavond in Cannes de Gouden Palm gewonnen voor zijn film Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives. Het was voor het eerst dat de Palme d’Or, de hoogste onderscheiding van het festival van Cannes, naar Thailand ging. ‘Deze Palm is heel belangrijk voor de geschiedenis van Thailand en het Thaise volk’ zei Weerasethakul dan ook. Hij bedankte alle ‘Thaise geesten en spoken’, en zijn ouders, die hem dertig jaar geleden voor het eerst meenamen naar een kleine bioscoop.

Uncle Boonmee – totstandgekomen dankzij een bijdrage van het Rotterdamse Hubert Bals Fonds – is een intuïtieve, hallucinante, multi-interpretabele fabel, waarmee Weerasethakul andermaal zijn verbondenheid met de ongerepte natuur, mythen en grote mysteries (reïncarnatie, animisme) laat zien. Centraal staat een man met een nieraandoening, die in zijn laatste levensdagen bezoek krijgt van zijn pasgestorven vrouw. Ook zijn lang verdwenen zoon verschijnt aan hem – in een niet-menselijk vorm (half mens, half aap, met rode, lichtgevende ogen). Weerasethakul voert ook nog een sprekende meerval op, die een beeldschone prinses bevredigt.

De Gouden Palm is niet de eerste, wel de meest prestigieuze onderscheiding voor Weerasethakul (Bangkok, 1970), die vanwege de onlusten in Thailand grote moeite had op het festival te geraken. In 2002 kreeg hij in Cannes de Prix Un Certain Regard voor Blissfully Yours; met Tropical Malady won hij twee jaar later de Juryprijs.

De jury onder leiding van de Amerikaanse regisseur Tim Burton verdeelde ook de overige prijzen over de meest interessante, cinefiele producties. De op een na belangrijkste prijs, de Grote Prijs, ging naar de Fransman Xavier Beauvois voor diens serene Des hommes et des dieux, over de Franse trappistenmonniken die in 1996 in Algerije werden vermoord door fundamentalisten. De Juryprijs, zeg maar de bronzen medaille, ging naar Mahamat-Saleh Haroun voor Un homme qui cri, een schijnbaar eenvoudige parabel over een vader en zoon ten tijde van de oorlog in Tsjaad.

De magistrale Franse acteur Mathieu Amalric, die buiten de Franse landgrenzen nog het meest bekend is door zijn rol als schurk in de James Bond-film Quantum of Solace, werd geëerd als beste regisseur voor Tournée. Tournée, waarin Amalric zelf te zien is als een televisieproducent die na een jarenlange vlucht naar Frankrijk is teruggekeerd met een groep Amerikaanse burlesquedanseressen, werd tevens onderscheiden met de Fipresci-prijs van de internationale filmpers.

De Zuid-Koreaan Lee Changdong kreeg de prijs voor het beste scenario voor Poetry, een delicaat, prachtig gedoseerd drama over een oma met Alzheimer, die troost vindt in poëzie nadat haar kleinzoon wordt verdacht van verkrachting.

Ook de acteursprijzen zijn uitstekend terechtgekomen: de Italiaan Elio Germano en de Spanjaard Javier Bardem deelden de prijs voor de beste acteur – de eerste gedeelde acteursprijs in de geschiedenis van het festival. Germano werd bekroond van zijn rol van een tegen het onrecht strijdende vader in Daniele Luchetti’s La nostra vita; Bardem voor zijn aandeel in het weergaloze Biutiful van de Mexicaan Alejandro Ganzáles Iñárritu. Hij speelt een paranormaal begaafde rommelaar met uitgezaaide prostaatkanker die zo goed en zo kwaad als het gaat voor zijn twee kindjes probeert te zorgen.

De Française Juliette Binoche (die de poster van deze 63ste festivaleditie siert) werd bekroond voor haar rol in Copie conforme, de eerste ‘westerse’ van de Iraniër Abbas Kiarostami. Binoche draagt de film, als een wispelturige galeriehoudster in Toscane, die de dag doorbrengt met een Britse schrijver die wel met liefde en toewijding kan kijken naar kunstvoorwerpen, maar de schoonheid van alles wat hem omringt niet ziet.

De Camera d’Or, de prijs voor het beste debuut, ging naar Año bisiesto van Michael Rowe, opgenomen in de parallelsectie Quinzaine des réalisateurs. R U there van David Verbeek viel buiten de prijzen; de Prix Un Certain Regard ging naar de Zuid-Koreaan Hong Sang-so voor Ha Ha Ha. Toch had Verbeek ook reden tot tevredenheid: zijn film werd in Cannes verkocht aan onder meer Frankrijk en Rusland.

25

05 2010

Frans koloniaal verleden splijt Cannes

Nerveus gedoe voor aanvang van de Hors-la-Loi-persconferentie. Midden: Rachid Bouchareb.

Voor het festivalpaleis blokkeerden tientallen politiebusjes de straat; gendarmes stonden overal. Iedereen die naar binnen wilde, werd grondig gefouilleerd. Tassen werden ondersteboven gehaald; flesjes water moesten worden afgegeven.

Op het programma stond Hors-la-Loi, waarmee de Frans-Algerijnse regisseur Rachid Bouchareb eens te meer aantoont dat het Franse koloniale verleden nog altijd een open zenuw is. Voordat de film te zien was, had links en rechts er al een oordeel over geveld. Vooral rechts: het Front National had opgeroepen om actie te voeren vóór de wereldpremière in Cannes.

Beginpunt van Hors-la-Loi is de opstand in de Algerijnse kuststad Sétif op 8 mei 1945. Daar werden meer dan honderd Franse kolonisten vermoord door een moslimmenigte die onafhankelijkheid van Frankrijk eiste. Het Franse leger sloeg keihard terug; historici schatten dat daarbij tussen de vijftien- en twintigduizend slachtoffers vielen. De slachting betekende de opmaat voor de Algerijnse Onafhankelijkheidsoorlog.

In Hors-la-Loi focust Bouchareb op drie broers van Algerijnse afkomst. De oudste vecht in het Franse leger in Vietnam, de intellectueel (met bril) zit aanvankelijk een gevangenisstraf van tien jaar uit vanwege zijn deelname aan de opstand, de derde verdient goed geld als pooier; hij buit zijn landgenoten uit. Uiteindelijk komen de drie zij aan zij te staan voor de goede zaak, in een weinig subtiele, schematische geschiedenisles.

Lionnel Luca van de rechtse regeringspartij UMP van president Sarkozy noemde de film ‘onverantwoordelijk’. Op basis van het script, dat hij had laten napluizen door de historische dienst van het Ministerie van Defensie. Het zou ‘meerdere fouten en anachronismen’ bevatten: ‘De regisseur wil de kijker doen geloven dat Europeanen in het wilde weg moslims hebben vermoord op 8 mei, terwijl het tegengestelde is gebeurd.’ Luca spreekt van geschiedvervalsing. ‘Ik wil niet ontkennen dat de Fransen op een verwerpelijke manier hebben gereageerd. Maar dat was pas nadat ze als konijnen werden afgeslacht.’

Luca kreeg bijval van onder anderen Hubert Falco, staatssecretaris belast met Defensie en Oudstrijders, die stelde dat Bouchareb de eer van Frankrijk besmeurt. Op een hypernerveuze persconferentie bedankte Bouchareb festivaldirecteur Thierry Frémaux dat hij niet is bezweken onder de druk om de Frans-Algerijnse coproductie niet in Cannes te vertonen.

Ter verdediging van zijn film had Bouchareb eerder al een open brief naar het festival gestuurd: ‘Gehecht als ik ben aan de vrijheid van mening lijkt het me normaal dat sommigen het niet eens zullen zijn met mijn film. Maar ik hoop dat dit verschil van mening wordt uitgedrukt op een vreedzame manier, en in de sereniteit van een uitwisseling van ideeën. Voor mij zou het mogelijk moeten zijn dat de filmwereld alle mogelijke onderwerpen aansnijdt. Ik doe dat als regisseur, met mijn gevoeligheden, zonder wie dan ook te verplichten hiermee in te stemmen.’

Zaterdag staan er nog twee minder controversiële competitiefilms op het programma: het peperdure Russische spektakelstuk Exodus – Burnt by the Sun 2 van Nikita Mikhalkov (een vervolg op Burnt by the Sun, die in 1994 de Grote Juryprijs won in Cannes en de Oscar voor beste niet-Engelstalige film) en Tender Son – The Frankenstein Project van de Hongaar Kornél Mundruczó. Het festival wordt afgesloten met The Tree van de Franse regisseuse Julie Bertuccelli, een in Australië gesitueerd drama met Charlotte Gainsbourg in de hoofdrol.

Zondag worden in Cannes de prijzen verdeeld. Een uitgesproken Gouden Palm-favoriet is er niet; de journalistenpoll van het vakblad Screen wordt al dagen aangevoerd door Another Year van Mike Leigh (met een gemiddelde van 3,4 op een schaal van 0 tot 4), gevolgd door Des hommes et des dieux van de Franse regisseur Xavier Beauvois.

Maar dat zegt helemaal niets.

Op de eerste dag van het festival liet juryvoorzitter Tim Burton weten dat hij vooral wil worden verrast. Als dat het belangrijkste criterium is, zou de jury ook kunnen uitkomen bij een film als Poetry, een delicate verdediging van de poëzie geregisseerd door de Koreaanse meester Lee Changdong. Of bij Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives van de Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul. een onnavolgbare boeddhistische parabel, met onder meer een sprekende meerval, een beeldschone prinses met een verbrand gezicht, en een reïncarnatie die op de aapmensen uit Tim Burtons Planet of the Apes lijkt. Maar dan met rode, lichtgevende ogen.

25

05 2010