jpekker

Kauwboy van regisseur Boudewijn Koole is de Nederlandse inzending voor de Academy Awards in de categorie Best Foreign Language Film. De speelfilm werd uit 22 aanmeldingen gekozen door een selectiecommissie, bestaande uit afgevaardigden van filmbrancheverenigingen en -organisaties als Dutch Directors Guild, Muziekinstituut Multimedia, Netwerk Scenarioschrijvers, Nederlandse Beroepsvereniging van Film- en Televisiemakers, Nederlands Filmfonds, Nederlands Film Festival; VERS – Vereniging van Nieuwe Film- en Televisiemakers, Nederlandse Vereniging van Cinematografen, Nederlandse Vereniging van Bioscoopexploitanten, Nederlandse Vereniging van Filmdistributeurs, Filmproducenten Nederland, Vereniging Constructief Audio, Vereniging Crewbelangen en EYE Film Instituut Nederland. Ik heb dit jaar namens de Kring van Nederlandse Filmjournalisten gestemd.

Kauwboy is het speelfilmdebuut van Koole, die het scenario samen met Jolein Laarman schreef. De film is geproduceerd door Waterland Film, in coproductie met de NTR. De film ging in februari in wereldpremière tijdens het Internationale Filmfestival van Berlijn (in de competitie Generation Kplus), waar hij direct de prijs voor de beste debuutfilm van het Gesellschaft zur Wahrung der Film-und Fernsehrechte en de Grote Prijs van het Deutsches Kinderhilfswerk won. Sindsdien is Kauwboy wereldwijd bekroond met onder meer de European Film Academy’s Young Audience Award, de Juryprijs voor Beste Europese Jeugdfilm (ECFA Award) en de Film & Kino Award op het Noorse Kristiansand International Children’s Film Festival, de prijs voor Beste Film en Beste Acteur op het Brasilia International Film Festival en op het Tokyo Kinder Film Festival de International Jury’s Grand Prix.

Kauwboy, 18 april uitgebracht door BFD, trok inmiddels al meer dan 20.000 bezoekers en is nog altijd te zien in de Nederlandse filmhuizen.

De Oscarnominaties worden bekendgemaakt op 15 januari 2013, de -uitreiking is 24 februari.

In de openingsscène van Slumdog Millionaire is Jamal, een ongeletterd weeskind uit de achterbuurten van Mumbai, nog maar één vraag verwijderd van de jackpot: de 20 miljoen roepie-vraag. In beeld verschijnen de vier mogelijkheden hoe hij zo ver heeft kunnen komen, in de vormgeving van Who Wants to Be a Millionaire? A: Hij speelde vals. B: Hij had geluk. C: Hij is een genie. Of D: Het was voorbestemd.

Zondagnacht worden in Los Angeles de Oscars uitgereikt. De Amsterdamse freelance ontwerper Woes van Haaften heeft daarom posters in de stad verspreid met het felbegeerde gouden Oscarbeeldje. Lezend welteverstaan; de rechterhand rust niet op het zwaard maar heeft een boek vast. ‘Maar het boek was beter’ staat er onder het mannetje.

Van Haaften maakt niet alleen reclame voor de Oscars (de Academy zal overigens ongetwijfeld met rechtzaken dreigen als ze de uiting in het vizier krijgen) en voor de boekhandel (Scheltema wilde het postertje overigens niet ophangen), maar natuurlijk vooral voor Woes van Haaften zelf. Meer fraai werk staat op zijn website.

‘Nederlandse documentairemakers zijn de besten van de wereld’, stelt IDFA-directeur Ally Derks in Filmbeeld 17, een speciale, in zijn geheel aan de documentaire gewijde uitgave van het Filmfonds.

Desalniettemin moest John Appel de hoofdprijs van het afgelopen IDFA laten aan de fraaie, tikje overgeproduceerde Chinees-Canadese documentaire Last Train Home.

Desalniettemin werden ook de Nederlandse genomineerden in de overige categorieën (Mam, In een vergeten moment, Crips) gewogen en te licht bevonden. (Zo bezien was het nog niet zo’n gek idee van Derks om een speciale prijs in te stellen voor de Beste Nederlandse documentaire. Die prijs, de Dioraphte IDFA Award for Dutch Documentary, ging overigens wél naar John Appels The Player.)

En desalniettemin prijkt er ook geen Nederlandse productie op de recent geopenbaarde shortlist voor de Academy Award for Best Documentary Feature. Uit 89 inzendingen koos de Documentary Branch Screening Committee vijftien documentaires, waaronder de red-de-dolfijn-film The Cove (op IDFA en 6 andere festivals bekroond met de Publieksprijs) The Most Dangerous Man in America (op IDFA bekroond met de Speciale Juryprijs), Burma VJ (vorig jaar winnaar van de Joris Ivens Award), Valentino, Food, inc., en de vreemde eend in de bijt Les Plages d’Agnès, een auto-bio-docu van Agnès Varda.

De procedure is een beetje vaag: ‘The Documentary Branch Screening Committee viewed all the eligible documentaries for the preliminary round of voting’ staat er op de website van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Maar welke documentaires precies in aanmerking kwamen, staat niet vermeld. Op een verzoek om de complete lijst, antwoordde Teni Melidonian, publiciteitsmedewerker van de Academy Awards: ‘Unfortunately we do not make the qualifying list available’.

Het heeft er echter alle schijn van dat de door Holland Film uitverkoren Nederlandse inzending, Bloody Mondays & Strawberry Pies van Coco Schrijber, nooit op de qualifying list is terechtgekomen. De met een Gouden Kalf bekroonde documentaire – een pleidooi voor verveling, waarvoor de Amerikaanse acteur John Malkovich teksten insprak uit Herinneringen uit het ondergrondse van Fjodor Dostojevski en Bret Easton Ellis’ American Psycho – is namelijk niet ingestuurd. Omdat niemand – producent Bonanza Films niet, distributeur Cinéart niet, Holland Film niet – de plusminus 20 duizend euro kon of wilde ophoesten die nodig is om aan alle eisen van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences te voldoen (de film moet onder meer zeven dagen te zien zijn geweest in bioscopen in Los Angeles en in Manhattan).

Dus kan Coco Schrijber blijven dromen dat ze misschien geshortlist had kunnen worden en Ally Derks blijven beweren dat Nederlandse documentairemakers de besten van de wereld zijn. En Holland Film? De organisatie zal wel weer van mening zijn dat hen, net als in het geval van Wit licht niets  te verwijten valt.

Een week of wat geleden zaten ze naast elkaar in DWDD: Jean van de Velde, Martin Koolhoven en Ben Sombogaart, de hoofdrolspelers tegen wil en dank in de bespottelijke Nederlandse Oscar-soap. Het advocatenbureau Kos, Morel, Vos en Schaap had een brief op hoge poten gestuurd aan het Holland Film van Claudia Landberger, die zich vervolgens weinig professioneel in stilzwijgen hulde.

Jean van de Velde betoogde dat hij echt in de Oscarkansen van zijn The Silent Army geloofde, dat hij zich anders zelf wel zou hebben teruggetrokken. Dat had hij immers eerder ook al eens gedaan, toen – hoe is het mogelijk – zijn coming of age-voetbalfilm All Stars was voorgedragen, in plaats van Mike van Diems Karakter. Het was een grensgeval gaf Van de Velde toe, maar het grootste deel van zijn film was niet-Engelstalig. ‘Maar hoe meet je dat? Per woord, of met een stopwatch?’

Artikel 14.3.6, dat bepaalt dat een film een ‘general release’ moet hebben gehad, kwam niet ter sprake. Ook ging het niet over artikel 14.3.1, waarin staat dat ieder land wordt uitgenodigd zijn beste film in te sturen voor de Oscars. In andere landen, landen met meer filmcultuur, doen ze dat gewoon. Frankrijk heeft Un prophète van Jacques Audiard ingestuurd, een duister gevangenisdrama dat op het festival van Cannes werd bekroond met de Grote Juryprijs. De Belgische inzending is de wrange boekverfilming De helaasheid der dingen. Michael Haneke’s Das weisse Band is de Duitse inzending, Ruben Ostlunds‘ Involuntary de Zweedse. Nour Eddine Lakhmari’s Casanegra dingt mee namens Morakko en Corneliu Porumboiu’s meesterwerkje Police, Adjective namens Roemenië.

Daar valt natuurlijk over te twisten, over wat de beste film is. Maar in Nederland doen we dat niet. Wij sturen de film in die volgens ons de meeste kans maakt, die volgens ons het meest in het straatje van de Academy past. Daarbij worden vele oneigenlijke argumenten uit de kast gehaald. Ben Sombogaart – wiens De tweeling in 2004 werd genomineerd voor een Oscar – meende dat zijn film een goede kans maakt door het actuele, mondiale thema ‘het stijgende water’. Van de Velde wees erop dat het ‘zwarte’ thema van zijn film het goed zou doen in een land dat voor het eerst in zijn geschiedenis een zwarte president had gekozen. Michelle Obama zou de film hebben gezien en onder de indruk zijn.

Martin Koolhoven kon het dus eigenlijk vergeten, met de zoveelste film over de Tweede Wereldoorlog. Maar, zo pleitte hij, er wordt vooral gestemd door oudere filmmakers die geen films meer maken en dus genoeg vrije tijd hebben om alle kanshebbers te bekijken (een voorwaarde om te stemmen). En Zwartboek greep twee jaar geleden maar net naast een nominatie (de film stond wel op de short list).

Enfin. De Oscarcommissie kwam opnieuw bijeen. Besloten werd The Silent Army gewoon in te sturen. ‘De criteria waaraan de film voor de Academy behoort te voldoen, zijn nogmaals gecontroleerd door Holland Film. Er zijn geen nieuwe feiten aan het licht gekomen die maken dat de film niet aan de eisen van de Academy voldoet. De commissie ziet dan ook geen reden om haar beslissing van de vergadering van 1 september jongstleden te herroepen.’

En nu is de film dus geweigerd. In een persbericht stelt Holland Film dat het gedoe in de pers er de oorzaak van is dat de Nederlandse inzending ‘met een vergrootglas en extra precisie door de Academy is gecontroleerd’.

‘Uitvoerig en intens beraad’ heeft uitgewezen dat The Silent Army moet worden beschouwd als een afgeleide versie van de film Wit licht (goh…) en geen op zichzelf staand origineel is. ‘De Academy ziet geen andere mogelijkheid dan de film uit te sluiten.’

Holland Film wast zijn handen in onschuld: ‘In de commotie rond de keus van de selectiecommissie (…) wordt gesuggereerd dat in Nederland al een uitspraak moet worden gedaan of een film wel of niet voldoet aan door de Academy gestelde formaliteiten. De beslissing of een film aan de procedurele formaliteiten voldoet is uitsluitend aan de Academy in Los Angeles en daarmee geen taak of bevoegdheid van enige instantie in het land van de Oscar inzending.’

Holland Film laat tot slot weten dat de organisatie in samenwerking met partijen tot de opstelling van een nieuw reglement wil komen ten einde herhaling van de gang van zaken rond de inzending van The Silent Army te voorkomen.

Iedereen is gek, behalve Holland Film.

Nb1. Marco Borsato heeft per twitter laten weten dat hij Oorlogswinter een fantastische film vindt die hij alle succes gunt als Nederlandse afvaardiging voor de Oscars! Knap. Vandaag twitterde hij erachteraan: ‘Zo ik ga er weer fris tegen aan vandaag weet niet wat er vandaag allemaal op mijn pad kom maar saai is mijn leven niet in ieder geval!’ Knap.

Nb2. Het persbericht van Holland Film was de deur al uit voordat Jean van de Velde op de hoogte was gesteld. Wat een onvoorstelbare onkunde…

Nb3. Réne Mioch heeft regisseur Martin Koolhoven en de producenten San Fu Maltha en Els Vandevorst ‘als klein onderdeel van de filmwereld’ zijn excuses aangeboden voor de ongemakkelijke situatie waarin zij door de selectiecommissie zijn gebracht, en een tamelijk hilarische open brief gestuurd aan de Oscar-selectiecommissie, de directeur van Holland Film, en de directeur van het Filmfonds.

Nb4: Martin Koolhoven krijgt ‘Oscarles’ van Mike van Diem (Oscarwinnaar met Karakter).

Mag The Silent Army nu meedingen naar de Oscars of niet. Ik heb de reglementen er even bijgezocht en kan niet anders concluderen dan dat het een behoorlijke gok lijkt als Holland Film deze film instuurt…

1. DEFINITION

A foreign language film is defined as a feature-length motion picture produced outside the United States of America with a predominantly non-English dialogue track.

De vraag is: wat precies is ‘predominantly’ (‘overwegend’). In The Silent Army wordt heel veel Engels gesproken… Gaat het om meer dan 50 procent? En gaat het dan om het aantal gesproken woorden, of het aantal woorden in de ondertitels (meestal minder, want bondig samengevat)? En wie gaat dat tellen?

2. ELIGIBILITY

1. The motion picture must be first released in the country submitting it no earlier than October 1, 2008, and no later than September 30, 2009, and be first publicly exhibited for at least seven consecutive days in a commercial motion picture theater for the profit of the producer and exhibitor. It must be exhibited by means of 35mm or 70mm film or in a 24- or 48- frame progressive scan Digital Cinema format with a minimum projector resolution of 2048 by 1080 pixels, source image format conforming to SMPTE 428-1-2006 D-Cinema Distribution Master – Image Characteristics; image compression (if used) conforming to ISO/IEC 15444-1 (JPEG 2000), and image and sound file formats suitable for exhibition in commercial Digital Cinema sites. The audio in a typical Digital Cinema Package (DCP) is 5.1 channels of discrete audio, and that is the preferred audio configuration. The minimum for a non-mono configuration of the audio shall be three channels as Left, Center, Right (a Left/Right configuration is not acceptable in a theatrical environment). The audio data shall be formatted in conformance with SMPTE 428-2-2006 D-Cinema Distribution Master – Audio Characteristics and SMPTE 428-3-2006 D-Cinema Distribution Master – Audio Channel Mapping and Channel Labeling.

The Silent Army is van 20 tot 27 augustus 2009 vertoond in het Louis Hartlooper Complex in Utrecht. In het Engels, niet-Nederlands ondertiteld. De recette is aan War Child geschonken, maar dat mag in principe wel. De producent en de vertoner hadden het in principe ook in de gracht mogen kieperen…

2. The picture must be advertised and exploited during its eligibility run in a manner considered normal and customary to the industry. The picture need not have been released in the United States.

Ik heb geen advertentie gezien, maar ik woon dan ook niet in Utrecht. Een persvoorstelling is er niet geweest…

3. No type of television or Internet transmission may occur at any time prior to the motion picture’s theatrical release.

Check!

4. The recording of the original dialogue track as well as the completed picture must be predominantly in a language or languages other than English. Accurate English-language subtitles are required.

Het was de kopie die in Cannes is vertoond, met de ondertitels van het Swahili in het Frans… (In Cannes verschenen de Engelse ondertitels in een lichtkrant)

5. The submitting country must certify that creative control of the motion picture was largely in the hands of citizens or residents of that country.

Kan je over twisten als je leest wat Pierre Rissient, de Franse vader van Wit Licht 2.0, in de Volkskrant verklaart: ‘Ik zei: laat mij eens kijken wat ik kan doen. Ik heb al het materiaal bekeken, ook wat ze niet in de eerste film hebben gebruikt. Ik bedacht: je moet niet vrolijk eindigen, maar met een explosie, een soort apocalyps. Toen ik dat eenmaal wist, viel de rest van de film vanzelf op z’n plaats.’

6. The Academy will make the final determination in all questions of eligibility.

Dat kan zoals gezegd nog spannend worden!

3. SUBMISSION

1. Each country shall be invited to submit its best motion picture to the Academy. Selection of that picture shall be made by one organization, jury or committee that should include artists and/or craftspeople from the field of motion pictures. A list of the selection committee members must be submitted to the Academy no later than August 3, 2009.

Daar kun je natuurlijk ook over twisten, wat de beste film is…

2. Only one picture will be accepted from each country.

3. The Academy will provide official entry forms to the proper committee in each country so that the producer of the selected picture can supply full information for that picture.

4. The official entry forms, together with a cast and credits list, a brief English-language synopsis of the film, a biography and photograph of the director, still photographs, a poster, and an original newspaper or magazine clipping advertising the picture’s run, must be received in the Academy office no later than 5 p.m. PT on Thursday, October 1, 2009. Other fact sheets also may be sent to further document the submission.

5. Prints or DCPs should be shipped prepaid for award consideration to arrive at the Academy no later than 5 p.m. PT on Thursday, October 1, 2009.

6. The print submitted for award consideration must be identical in form with the final version in general release in the country submitting the motion picture.

Tja, The Silent Army heeft natuurlijk helemaal geen ‘general release’ gehad in Nederland… Op het Nederlands Film Festival dingt niet voor niets Wit licht mee naar de Kalveren, en niet The Silent Army. De makers zelf doen er ook niet ingewikkeld over, in een persbericht waarin het bezoek van Marco Borsato aan de Edese bioscoop CineMec wordt aangekondigd. Daarin staat. ‘… Wit Licht … was een succes en is nu zelfs in de running voor een Oscar nominatie. Om er ook een internationaal succes te maken, is de film opnieuw gemonteerd en heeft een nieuwe titel gekregen: The Silent Army.’

De rest van de reglementen lijkt er niet toe te doen, maar voor de volledigheid zet ik het er maar even onder. Ik wens de Oscarcommissie de 21e veel wijsheid toe, en hoop dat KNF-afgevaardigde Sven Gerrets tegen die tijd weer is hersteld van zijn hersenschudding!

7. Countries whose motion pictures are nominated on February 2, 2010, will be required to provide a second English-language subtitled print or DCP of the film to facilitate voting screenings. This second print or DCP is due at the Academy by 5 p.m. PT on Friday, February 5, 2010.

8. Prints submitted will be retained by the Academy throughout the voting process.

9. “Every award shall be conditioned upon the delivery to the Academy of one print or one copy of every film nominated for final balloting for all Academy Awards. Such print or copy shall be in a format and of a quality equivalent to the film’s theatrical release; if a film exists in more than one format, then the version deposited shall be the film print. Such print or copy shall become the property of the Academy, with the proviso, however, that the Academy shall not use such print or copy for commercial gain. Such print or copy shall be deposited with the Academy and, subject to matters not within its control, shall be screened by the Academy for the membership in advance of distribution of final ballots”  (Academy Bylaws, Article VIII, Section 6). The Academy will retain for its archives one print of every motion picture receiving a nomination for the Foreign Language Film award. Prints of those films receiving nominations will be returned to the sender at Academy expense.

4. VOTING

1. All submissions sent to the Academy will be screened by the Foreign Language Film Award Committee(s). After the screenings, the committee(s) will vote by secret ballot to nominate five foreign language motion pictures for this award.

2. Final voting for the Foreign Language Film award shall be restricted to active and life Academy members who have attended Academy screenings, or other exhibition, of all five motion pictures nominated for the award.

3. Viewing Foreign Language Film entries on videocassette or DVD will NOT qualify a member for voting purposes in this category.

4. The Academy Statuette (Oscar) will be awarded to the motion picture and accepted by the director on behalf of the picture’s creative talents.

5. ADVERTISING AND PUBLICITY RESTRICTIONS

Only motion pictures that receive nominations or Academy Awards may refer to their Academy endorsements in advertising and publicity materials. A motion picture that is selected for inclusion in the semifinal round competition may not identify itself as an “Academy Award finalist,” “Academy Award shortlist film” or the like in its individual marketing or publicity.

6. ELIGIBILITY IN OTHER CATEGORIES

1. Motion pictures submitted for Foreign Language Film award consideration may also qualify for the 82nd Annual Academy Awards in other categories, provided they comply with the rules governing those categories.

2. In order to qualify for other categories, the motion pictures must be publicly exhibited by means of 35mm or 70mm film or in the digital format specified in Paragraph II. A for paid admission (previews excluded) in a commercial motion picture theater in Los Angeles County, for a run of at least seven consecutive days, beginning between January 1, 2009, and midnight of December 31, 2009.

3. Motion pictures that are nominated for the Foreign Language Film award shall not be eligible for Academy Awards consideration in any category in any subsequent Awards year. Submitted pictures that are not nominated for the Foreign Language Film award are eligible for Awards consideration in other categories in the subsequent year, provided the pictures begin their seven-day qualifying run in Los Angeles County during that calendar year.

Op het gevaar af dat Jean van de Velde denkt dat ik iets heb tegen hem en zijn film(s) – wat, ik zeg het er voor de zekerheid nog maar even bij, niet zo is -, de keuze voor The Silent Army als Nederlandse inzending voor de Oscar voor beste niet-Engelstalige film is een onbegrijpelijke.

Niet alleen zijn er praktische bezwaren (er zou te veel Engels in worden gesproken, hij heeft niet écht in de bioscoop gedraaid, en er is een andere versie ingestuurd dan in de bioscoop heeft gedraaid), het is vooral omdat er een andere film is die lijkt geschapen voor de Oscars: Oorlogswinter van Martin Koolhoven.

Koolhoven twitterde er dan ook flink op los nadat het nieuws bekend was geworden, noemde links en rechts wat artikelen uit de reglementen van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences, en vroeg zich af of een en ander wel in de haak was. Chic is het niet, maar geef hem eens ongelijk; niet alleen Jean van de Velde en Marco Borsato dromen van een Oscar… (‘Je grootste droom als filmmaker is een mooie film maken. Daarna droom je over Oscars en Cannes’, aldus Van de Velde. ‘De meeste dromen zijn bedrog’, zong Borsato lang geleden al).

Holland Film meldt dat de selectiecommissie speelfilm 2009 bestond uit afgevaardigden van Binger Filmlab; DDG – Dutch Directors Guild; KNF – Kring van Nederlandse Filmjournalisten; MIMM Muziekinstituut Multimedia; NBF – Nederlandse Beroepsvereniging van Film- en Televisiemakers; NSC – Netherlands Society of Cinematographers; NVB – Nederlandse Vereniging van Bioscoopexploitanten; NVF – Nederlandse Vereniging van Filmverhuurders; NVS – Nederlandse Vereniging van Speelfilmproducenten; NFTVM – Vereniging van Nieuwe Film- en Televisiemakers;  Netwerk scenarioschrijvers en Holland Film. De afgevaardigde namens de filmjournalisten was Sven Gerrets, van – ja waarvan eigenlijk?

Ik heb een jaar of wat geleden ook in de selectiecommissie gezeten. Welke film toen werd gekozen weet ik niet meer, maar mijn keuze was het niet. Veel discussie was niet mogelijk; ik had sterk het idee dat de commissie er was om een van tevoren gemaakte keuze te legitimeren.

Ik geloof overigens wel dat die keuze met de beste wil van de wereld wordt gemaakt. Door mensen die vast van mening zijn dat The Silent Army meer kans op een Oscar maakt dan Oorlogswinter. Je vraagt je wel af waar dat vandaan komt. Mevrouw Obama wordt genoemd; zij zou de film heel mooi vinden. Ik ben bang dat de mythevorming in Cannes er ook mee te maken heeft. Toen The Silent Army daar in première ging, meldden het ANP en het NOS journaal, dat er een minutenlange staande ovatie was en de film dus een enorm succes was.

Haal je de koekoek; dat geldt voor álle films die in de sectie Un certain regard draaien. De premières vinden plaats in aanwezigheid van de cast en de crew, en die willen natuurlijk wel klappen.

De Oscar-perikelen passen wel naadloos in de krankzinnige geschiedenis van de film. Die had ik omstandig beschreven voor het jaaroverzicht, dat ik op verzoek van het Nederlands Film Festival had geschreven voor hun catalogus. En er niet in terecht is gekomen.

Zijn er dan toch ‘grote krachten’ die zich met de film bemoeien?

Op het aanstaande Nederlands Film Festival is overigens zowel Wit licht als The Silent Army te zien. Maar alleen Wit licht dingt mee naar de Gouden Kalveren…