Posts Tagged ‘De Heineken Ontvoering’

L’amour des moules, Doodslag, De Heineken Ontvoering, Kauwboy en Kyteman Now What? genomineerd voor 12e Cinema.nl Afficheprijs

[slideshow id=2 w=487 h=687]

De filmposters van L’amour des moules, Doodslag, De Heineken Ontvoering, Kauwboy en Kyteman Now What? zijn genomineerd voor de 12e Cinema.nl Afficheprijs. De voorselectie is gemaakt door een brede, deskundige vakjury; de winnaar wordt bepaald door het publiek. De uitreiking van de Cinema.nl Afficheprijs is op donderdag 4 oktober tijdens het Nederlands Film Festival.

Een recordaantal van 67 affiches maakte kans op de 12e Cinema.nl Afficheprijs, een publieksprijs voor de beste filmposter van het afgelopen jaar. Volgens de vakjury, afkomstig uit alle geledingen van de filmwereld, staken er vijf bovenuit: L’amour des moules, Doodslag, De Heineken Ontvoering, Kauwboy en Kyteman Now What?.

Opvallend: twee van de vijf filmposters werden gemaakt door Brat Ljatifi, die de Afficheprijs al twee keer eerder won. Ook de winnaars van vorig jaar, Joost Hiensch en Susanne Keilhack van het Amsterdamse ontwerpbureau Shosho, maken opnieuw kans op de prijs, net als de winnaar van 2010, Marc Koppen.

Het woord is nu aan het publiek. Op Cinema.nl/afficheprijs kan tot en met woensdag 3 oktober, 12.00 uur worden gestemd. Stemmers maken kans op tickets voor het Gouden Kalf Gala. De winnaar van de 12e Cinema.nl Afficheprijs (bestaand uit een bedrag van 2.500 euro en een wisseltrofee: een ingelijst affiche van de klassieker Jonge harten, ontworpen door Titus Leeser) wordt donderdagavond 4 oktober bekendgemaakt op het Nederlands Film Festival in de talkshow gepresenteerd door Isolde Hallensleben.

L’amour des moules
Ontwerp: Joost Hiensch en Susanne Keilhack (Shosho)
Door compositie en kleurgebruik springt dit affiche direct in het oog; het intrigeert doordat de visuele vormen mooi maar raadselachtig zijn. Wat zien we precies? Een décolleté? Een zwembad? Nee, het gaat over mosselen, lezen we een seconde later. Een documentaire over mosselen. Dat maakt nieuwsgierig. De licht-erotische connotatie van de mossel wordt fraai verbeeld door deze poster. De typografie is sfeervol. Dit affiche durft af te wijken van de gebaande paden en toch gaat er een wervende werking vanuit en is het direct als filmaffiche herkenbaar. Een voltreffer.

Doodslag
Ontwerp: Marc Koppen en Theo Maassen (Scherpontwerp)
Het affiche van Doodslag is curieus en intrigerend tegelijk. Curieus omdat het niet duidelijk is waarover het gaat (een bokswedstrijd?), intrigerend omdat het beeld onvermijdelijk is. De gebutste kop van Theo Maassen heeft de aantrekkingskracht van een landkaart. Het beeld dwingt tot het doen van ontdekkingen. Wie is deze man? Is hij slachtoffer of dader? Vind ik hem aardig of eng? De rigoureuze keuze om het gehavende gelaat zo pontificaal af te beelden is moedig. En wordt beloond. Het beeld blijft nog lang nazoemen in je hoofd.

De Heineken Ontvoering
Ontwerp: Brat Ljatifi (Brat Creative Works)
De poster van De Heineken Ontvoering valt op door een conventioneel, maar ijzersterk, bijna mythisch beeld. Het is een mooie compositie met als aandachtstrekker de krachtige kop met wijze blik van Rutger Hauer/Freddy Heineken. Ook intrigerend: het slachtoffer staat boven de daders. Onder hem de wat knullige boeven, waarbij de op Willem Holleeder gebaseerde Reinout Scholten van Aschat/Rem net iets meer ruimte krijgt en net iets intelligenter kijkt. Ook het op The Godfather geënte titelbeeld is fraai en goed geplaatst.

Kauwboy
Ontwerp: Brat Ljatifi (Brat Creative Works)
Het beeld op het affiche van Kauwboy is mooi, rustig en ook wel ontroerend. Je kijkt er graag naar. Tegelijk communiceert het klip en klaar waar de film kennelijk over gaat: over een jongen en een kauw. Dat ze alle twee een andere kant uit kijken (nota bene: beider blik is naar buiten gericht, dwars tegen sommige ouderwetse ontwerpregels in) maakt het affiche raadselachtig, spannend, intrigerend en dus effectief. De plichtmatige opsomming van credits vormt een bijna abstract en daarom harmonieus onderdeel van het ontwerp.

Kyteman Now What?
Ontwerp: Pieter Vos i.s.m. Merel Snel (75b)
Het intrigerende affiche van de documentaire Kyteman Now What? valt op door het eigenzinnige gebruik van typografie – scheef  geplaatste letters die aan het hoofd van Kyteman zijn ‘geplakt’, als ware het schallende trompetten. Anders dan je zou verwachten is Kyteman niet trompet spelend gefotografeerd, maar terwijl hij een sigaret aansteekt. De stand van zijn handen en vingers wekken echter wél de suggestie dat hij een instrument bespeelt. Het zwarte silhouet, in combinatie met de zwarte en witte letters, zorgt voor een groot contrast, dat het affiche extra doet opvallen.

Read the rest of this entry →

19

09 2012

Zoek de 10 verschillen

Van bier naar koffie, het is maar een kleine stap. Rechts een ‘character poster’ voor De Heineken Ontvoering, gemodelleerd naar het affiche van The Godfather. Links een poster van Douwe Egberts, de Nederlandse koffie(bonen)fabrikant die hoofdrolspeler Rutger Hauer heeft gestrikt voor een campagne en een commercial, die net als het poldermisdaaddrama is geregisseerd door Maarten Treurniet.

In de commercial is Hauer te zien tijdens de opname van De Heineken Ontvoering, en krijgt hij door zijn agent de mogelijkheid voorgelegd voor het opnemen van een nieuwe commercial. Uiteindelijk maakt Rutger in zijn trailer een weloverwogen keuze onder het genot van een kop bonenkoffie. De reclame maakt onderdeel uit van de twee jaar gelanceerde campagne ‘Goede ideeën beginnen met Douwe Egberts’.

Eerder raakten Reinout Oerlemans, Doutzen Kroes, Ali B, Alain Clark, Jaqueline Govaert, Wibi Soerjadi en Arie Boomsma al geïnspireerd door Douwe Egberts-koffie. Douwe Egberts is trots als een pauw op de medewerking van Hauer. “Het is een unicum dat de als kritisch bekend staan- de acteur zijn medewerking verleent aan een tv-campagne voor koffiebonen“, aldus een woordvoerder.

13

01 2012

Een Hollandse misdaadgolf

Het was nog net geen tsunami, maar als je eerder dit jaar de kranten, tijdschriften en websites mocht geloven zouden de Nederlandse bioscoop en televisie worden overspoeld door een Hollandse misdaadgolf.

De ontvoering van biermagnaat Alfred Heineken werd verfilmd, evenals de vooroorlogse geweldsuitbarstingen van de Bende van Oss. BNN werkte aan de misdaadreeks Van God los, de Publieke Omroep liet weten dat ‘misdaad’ het thema was van een nieuwe reeks Telefilms. Producent San Fu Maltha liet weten dat hij een misdaadfilm ging maken over de ontvoering van Toos van der Valk.

Dat klinkt inderdaad als veel, al helemaal wanneer je redeneert dat ‘iets’ oneindig veel meer is dan ‘niets’. En Nederland kent – ondanks het beleidsplan van het Filmfonds – nu eenmaal geen weelderig bloeiende filmcultuur waarin alle verschillende genres met zekere regelmaat aan bod komen. De diversiteit hier te lande wordt bepaald door bewezen succes: kinderfilms doen het goed, dus worden er meer kinderfilms gemaakt. Sinterklaasfilms doen het goed, dus worden er meer Sinterklaasfilms gemaakt. Saskia Noort-verfilmingen doen het goed, dus worden er meer Saskia Noort-verfilmingen gemaakt.

Maar misdaadfilms? De naar Francis Ford Coppola’s The Godfather Part II gemodelleerde filmposter van Maarten Treurniets De Heineken Ontvoering doet inderdaad een misdaadfilm vermoeden. De trailer belooft eerder een soort kruising tussen een ‘misdaadperiodefilm’ en een psychologisch drama. In André van Durens ‘historische misdaaddrama’ (in de persmap wordt de film dan weer een ‘modern misdaadepos’ genoemd) De Bende van Oss zijn de historische component en de misdaad volstrekt ondergeschikt aan het drama.

Aan het begin van de film verhaalt de vrouwelijke hoofdrolspeelster Johanna ‘de snol’ van Heesch (een Gouden Kalf-waardige rol van Sylvia Hoeks) in voice-over over de Bende van Oss. “Ze stelen van de rijken en geven aan de armen. Soms”, zegt ze. “Eigenlijk is het een zooitje ongeregeld.”

We leren over de maffia-achtige erecodes (“Wij verraaien elkaar nie”) en praktijken (“Er wordt hier niemand neergeschoten zonder mijn toestemming”) die er in Oss en omgeving gelden. In close up is te zien hoe een vinger wordt afgesneden om de verzekering op te lichten, en al snel wordt de wachtmeester van de gehate marechaussee – uit Den Haag naar Brabant gestuurd om orde op zaken te stellen – in koelen bloede geëxecuteerd. Maar dat is het wel zo’n beetje, wat betreft de misdaad.

Wat volgt is een film over een jonge, onontwikkelde vrouw die er alles aan doet haar geboortegrond en haar familie en milieu achter zich te laten. Logisch: Oss is een naargeestig gat met een fabriek die vieze, zwarte rook uitstoot, een corrupte dorpsagent, een fabrieksdirecteur die aan perverse seks doet en een pastoor die zich aan kleine jongetjes vergrijpt.

Als Johanna probeert haar goed lopende café in een restaurant te veranderen, is hoon haar deel. “Nog nooit buiten de deur gegeten, maar wel een restaurant beginnen”, schamperen haar bekrompen dorpsgenoten. De mooie jonge vrouw droomt ervan een restaurant te openen in Amerika; het beloofde land wordt gevisualiseerd met fotootjes van Jean ‘the Platinum Blonde’ Harlow (Als Johanna, zoals alle vrouwen die een ander leven willen, haar haardracht en -kleur heeft veranderd, lijkt ze als twee druppels water op haar.)

Natuurlijk, de wereld van de misdaad is geen toevallige setting; door de misdaad en de sociale structuur gebeurt er met Johanna wat er gebeurt. Maar De Bende van Oss is evenzeer een relatiedrama over een vrouw, twee à drie mannen en een pistool (meer is er niet nodig voor een film, weten we van Jean-Luc Godard) of een Brechtiaans drama (‘Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral’). Het is een beetje New Kids Turbo (de anarchistische provincie komt in opstand tegen het gezag uit het westen) en een beetje Zwartboek (een opportunistische vrouw alleen probeert in een vijandige omgeving het hoofd boven water te houden). Misschien had de film beter Johanna kunnen heten; het is, enigszins gechargeerd, een vrouwenfilm, geen mannenfilm.

In échte misdaadfilms zijn misdaad en recht thematisch in het verhaal vervlochten. The Godfather is een echte misdaadfilm, en Miike Takashi’s Ichi the Killer, Michael Manns Heat, Martin Scorsese’s Goodfellas, Mike Newells Donnie Brasco en Gomorrah van Matteo Garrone, om er maar een paar te noemen.

Veel zijn het er niet, maar in Nederland worden ook misdaadfilms gemaakt. Maurits Bingers Het geheim van de vuurtoren is er een uit de oude doos, net als Rififi in Amsterdam van Giovanni Korporaal. In Wim Verstappens Jan Willem van de Wetering-verfilming Grijpstra en De Gier zijn de twee Amsterdamse speurneuzen weliswaar in de weer met een moord, maar er wordt minstens zo veel tijd ingeruimd voor de relatieperikelen van de oververmoeide Grijpstra en de amoureuze escapades van zijn jonge collega De Gier. Wildschut van Bobby Eerhart is een harde misdaadfilm, Lek van Jean van de Velde is een duistere politiefilm over de IRT-affaire, met aanslagen op onderwereldfiguren, undercoveroperaties en informanten die de boel naaien. Bella Bettien van Hans Pos, over het leven van drugscrimineel Bettien Martens, en De Dominee van Gerrard Verhage, losjes gebaseerd op het gelijknamige boek van Bart Middelburg over de opkomst en ondergang van Klaas Bruinsma, zijn in de eerste plaats psychologische thrillers. Hetzelfde geldt door Van God los (over de gewelddadige acties van de Bende van Venlo) en TBS, beide geregisseerd door Pieter Kuijpers (en beide geschreven door Paul Jan Nelissen, die ook mede verantwoordelijk is voor het script van De Bende van Oss).

Dat De Bende van Oss in de grote misdaadgolf is terechtgekomen, is ook een beetje de schuld van de makers zelf; in de publiciteit is het accent direct op het geweld van de bende komen te liggen. Hoofdrolspeler Frank Lammers betoogde dat De Bende van Oss met afstand de “lompste” film was die in Nederland is gemaakt. De Vlaamse acteur Matthias Schoenaerts zou tijdens de opnamen bijkans de neus hebben afgesneden van Benja Bruijning. Marcel Musters sloopte een deur: “Een klein ongeluk dat gebeurt in de heftigheid van de scène”.

Ook regisseur Van Duren draagt ‘schuld’. Nadat er eind juni in Amsterdam een filiaal van Brinks geldtransportbedrijf was beroofd met veel, excessief geweld, mocht hij in de TROS Nieuwsshow opdraven als ervaringsdeskundige – hij maakte immers ook een film over een gewelddadige bende.

Van Duren veegde de vloer aan met de in alle kranten, journaals en actualiteitenprogramma’s aangehaalde vergelijking met Tony ‘Scarface’ Montana (een glansrol van Al Pacino) cum suis in Brian De Palma’s Scarface uit 1983. Hij had de film voor de gelegenheid opnieuw bekeken, en er was volgens Van Duren geen enkele overeenkomst tussen de Amerikaanse filmgangsters en hun navolgers uit de polder. De kapsels waren anders, de brillen waren anders, de kleding was anders. Scarface ging bovendien over cocaïne, dit was een geldtransport. Met Heat had de kraak ook niets van doen, meldde Van Duren met stelligheid.

Er was, aldus de filmmaker, sprake van ‘mythisering’ van het geweld en de bende, waardoor je vanzelf begrip moest krijgen voor het tekortschieten van de politie. Tot slot van het item mocht Van Duren nog even vertellen over zijn eigen film en over de misdaad in de jaren ’30. “In amper vijf jaar tijd zijn er 24 moorden gepleegd. 1100 Misdrijven met zwaar geweld en 300 brandstichtingen om de verzekering op te lichten. Dus in aard en omvang is de misdaad nooit zo groot geweest als in de jaren ’30 in Oss”, aldus Van Duren.

Geen woord over Johanna, die los probeert te komen van haar geboortegrond. De mythisering van het geweld en de Bende van Oss hebben haar verhaal naar de achtergrond verdrongen. En (onbedoeld) bijgedragen aan een ‘golf’ van Hollandse misdaadfilms.

21

09 2011

Gezien – Teasers en character posters

Teaserposters zijn bedoeld om het publiek (ver) voor de première al bewust te maken van het moois dat op komst is. Het roodblauwe spidermanpak en de pay-off ‘Summer 2012’ maken in een oogopslag duidelijk dat The Amazing Spider-Man volgend jaar zomer de bioscopen in slingert; een van onderaf gefotografeerd, apocalyptisch beeld van instortende wolkenkrabbers, met een streepje lucht in de vorm van het batmanlogo kondigt The Dark Knight Rises aan.

Hoe minder erop staat, hoe mooier én prikkelender de teasers vaak zijn. Maar daarin schuilt ook een probleem: als er té weinig opstaat en de kijker geen idee heeft, schiet de distributeur zijn doel voorbij.

Ook Nederlandse (publieks)films, die met een oneindig veel kleiner budget worden gemaakt dan de meeste Hollywoodproducties, worden bij tijd en wijle aangekondigd met een teaser. Ontwerper Gijs Kuijper maakte voor All Stars 2: Old Stars, de lang verwachte opvolger van Jean van de Velde’s All Stars uit 1997, een exacte kopie van zijn eigen teaserposter voor Gooische vrouwen. Maar dan met groen gras in plaats van een rode loper, en noppen in plaats van hoge hakken.

Ook Maarten Treurniets De Heineken Ontvoering wordt nu al onder de aandacht van potentiële bezoekers gebracht. Niet met teasers, maar met vijf zogenaamde character posters, waarop de vier ontvoerders én het slachtoffer worden geïntroduceerd.

Die posters (vormgeving Brat Ljatifi, fotografie Carli Hermès) doen dan weer denken aan The Godfather Part II. Volgens de distributeur is het toeval; de doelstelling was om een kwalitatieve misdaadthrillerposter te maken…

Actie! – Prof Tulpplein 1, 1018 GX Amsterdam, 4 april 2011, 21.51 uur

Op een bankje bij de fietstunnel naast het Amsterdamse Amstel Hotel zitten vier mannen met bomberjacks en bivakmutsen een sigaretje te roken. Het is geen gezicht – ze weten het zelf als geen ander.

Achter de maskers gaan Reinout Scholten van Aschat, Gijs Naber, Teun Kuilboer en Korneel Evers schuil. Zij spelen de ontvoerders van de biermagnaat Alfred Heineken in De Heineken Ontvoering van Maarten Treurniet, de regisseur van De Passievrucht en televisieseries als Pleidooi, Zwarte sneeuw en Lijn 32.

In werkelijkheid waren er vijf ontvoerders, het personage van Scholten van Aschat is een samenvoeging van Willem Holleeder en Martin Erkamps.

“Een dichterlijke vrijheid”, aldus Treurniet. “Zo’n 90 procent van de film is waar gebeurd. Maar het is geen documentaire. De vader van Holleeder is wegens drankproblemen ontslagen als vertegenwoordiger van Heineken. Holleeder jr. bracht Heineken vervolgens aan als kandidaat, in het groepje misdadigers dat zinde op een ontvoering en losgeld. In werkelijkheid was Holleeder toen al een zware jongen, maar het is dramatisch interessanter om hem te zien groeien. Om die reden hebben we zijn persoon versmolten met de jongste ontvoerder.”

Verder blijft Treurniet dicht bij de feiten; De Heineken Ontvoering is een ‘misdaadperiodefilm’. Dat betekent dat het ook in het fietstunneltje weer 1983 is. Door graffiti van punkkunstenaar Dr. Rat, protestteksten (‘leegstand = oorlog’) en affiches die een optreden van Herman Brood & his Wild Romance aankondigen. Terwijl de ontvoerders wat zitten te dollen, heeft Heineken het moeilijk. Hij ligt in de krappe kofferbak van een oude Citroën. Zijn handen zijn aan elkaar gebonden met plastic tie-wraps; op zijn hoofd heeft hij een zwarte integraalhelm met afgeplakt vizier. De historisch correcte motorhelm is een enorm voordeel voor hoofdrolspeler Rutger Hauer; hij kan dit soort ellendige scènes aan een stand-in overlaten.

Peter op den Kelder zoals Hauers plaatsvervanger heet, beleeft nog wél plezier aan het gesjor en getrek. “Ik ben ook al met die helm op mijn hoofd geslagen. Gisteravond heb ik ook behoorlijk op mijn sodemieter gehad.” In het dagelijks leven is Op den Kelder verantwoordelijk voor de ICT op de Filmacademie. Daar heeft hij ook wel eens meegedaan aan een filmpje, en hij is ook eventjes te zien in Deuce Bigalow: European Gigolo, maar Rutger Hauer spelen is toch weer wat anders. “Het is fantastisch om hem van zo dichtbij aan het werk te zien. Je ziet direct waarom hij zo groot is geworden. Ik bewonder hem enorm.”

Terwijl Auke Kok, auteur van de misdaadbestseller ‘Holleeder, de jonge jaren’, poolshoogte komt nemen op de met lange rood-witte linten afgezette set, gevolgd door een crew van KRO’s Brandpunt, zijn twee mannen bezig een ijzeren constructie aan een as van een wit, roestig Renault-busje te lassen. Daarmee moeten ‘s nachts nog opnamen worden gemaakt in de Sarphatistraat.

Als Op den Kelder zijn handen weer vrij heeft, slaat hij het stof van zijn kleding. “Voor zo’n jas moet ik een maand werken.” Hij kijkt nog eens goed naar de peperdure jas. “Dat is overigens het enige probleem: ik zit vijf of zes kledingmaten onder Rutger.”

De Heineken Ontvoering / Nederland 2011 / Scenario: Kees van Beijnum en Maarten Treurniet / Regie: Maarten Treurniet / Camera: Giulio Biccari / Montage: JP Luijsterburg / Producent: IDTV Film, Frans van Gestel, Arnold Heslenfeld, Richard Claus / Productie: Piek Seebregts / Uitvoerend producent: Richard Claus / Production Design: Wilbert van Dorp / Muziek: Tom Holkenborg / Met: Rutger Hauer, Reinout Scholten van Aschat, Gijs Naber, Korneel Evers, Teun Kuilboer, Truus te Selle, Sallie Harmsen, Ton Kas, Beppie Melissen, Laurie Reijs, Marcel Hensema en Porgy Franssen / Kleur 100 minuten / Omroep: VARA / Distributie: A-Film / Te zien:  27 oktober 2011

Zie ook de site van Bob Bronshoff.

01

07 2011