Posts Tagged ‘Cannes 2009’

‘I’m not a man. I’m Cantona!’

Afbeelding 3

‘In voetbal heb je een clubvoorzitter en een trainer die 100 procent inzet van je vragen, in de filmwereld een producent en een regisseur. In voetbal heb je de spelers, in een film de acteurs die het samen moeten doen. Het resultaat wordt beter als je samenwerkt, als je elkaar probeert te helpen.’

Voetbal en film vertonen vele overeenkomsten, wil Eric Cantona maar zeggen, de voormalige ster van Manchester United die een tweede carrière is begonnen als acteur, scenarioschrijver én regisseur.‘De spanning die ik voelde voordat ik de rode loper op moest, was vergelijkbaar met de spanning die je in de spelerstunnel voelt voor aanvang van een belangrijke wedstrijd. Ik voelde dezelfde energie, een energie die ik erg heb gemist nadat ik was gestopt met voetballen.’

In het lichtvoetige Looking for Eric, geregisseerd door de Britse veteraan Ken Loach, speelt Cantona min of meer als zichzelf: een orakelende ex-voetbalgrootheid. Met typische Cantona-aforismen (‘Je moet je teammaten vertrouwen – altijd!’) zorgt hij ervoor dat een tobbende Cantona- en Manchester United-fan met dezelfde voornaam zijn leven weer op de rails krijgt.

Het uitgangspunt van de film stamt uit zijn jaren bij Manchester United. ‘Ik raakte in gesprek met een fan met problemen, die hoopte dat ik zijn bestaan kon veranderen. Dat kon ik natuurlijk niet, maar ik kon hem wél wat extra aandacht en steun te geven. Dat heb ik gedaan, de verandering is vervolgens van binnenuit gekomen. Ik heb nog altijd contact met hem.’

Dat hij juist Ken Loach benaderde met het idee voor de film, was logisch aldus Cantona, die praat op fluistertoon en zijn antwoorden voorzichtig formuleert. ‘Omdat hij van voetbal houdt. En omdat hij een fantastische regisseur is. Ik houd van al zijn films, ook van zijn oudere werk; van Raining Stones, Family Life en Kes. Ken stond bovenaan mijn lijst.’

De keuze tekent de excentrieke Fransman (Marseille, 1966), die altijd een buitenbeentje is gebleven in de voetbalwereld. Hij kon fenomenaal voetballen, maar zijn loopbaan wordt ook gekenmerkt door een aantal bizarre incidenten: hij verscheurde zijn shirt na een wissel, gooide een bal naar een scheidsrechter en schold op de voetbalbond. Hij stopte, zette zijn carrière toch voort in Engeland, werd in 2000 verkozen tot speler van de eeuw van Manchester, gaf een scheldende supporter een karatetrap, werd voor negen maanden geschorst, leerde zichzelf trompet spelen, kwam terug en stopte nogmaals abrupt – dit keer voorgoed. ‘Ik was de passie voor het spel kwijtgeraakt.

Dat zijn tweede carrière een moeizame start kende, verbaast Cantona achteraf niet. ‘Het publiek verwacht niet dat je ook iets anders kunt. Daarbij komt natuurlijk dat ik als voetballer aan de top stond en als acteur helemaal onderaan moest beginnen.’

Cantona was te zien in Elizabeth van Shekhar Kapur en in Les enfants du Marais van Jean Becker. Hij verfilmde een kort verhaal van de Amerikaanse zuipschuit/schrijver Charles Bukowski, en in L’outremangeur speelde hij samen met zijn vriendin Rachida Brakni. ‘Zij heeft me zelfvertrouwen gegeven en me geleerd te genieten van het acteren. Dat doe ik nu ook. Ik durf mezelf nog geen acteur te nomen, maar ik geniet er wel van.’

Mocht dat veranderen, dan stopt hij direct, waarschuwt Cantona. Of we hem dan nog eens terugzien op het voetbalveld, weet hij nog niet. ‘Als ik terugkeer in het voetbal wil ik niet gewoon een elftalletje trainen, maar er iets bijzonders van maken. Een revolutie ontketenen, zoals Johan Cruijff heeft gedaan met Barcelona. Nee, dat is niet eenvoudig, maar ik ben ervan overtuigd dat het kan.’

Eric Cantona over Looking for Eric

15

09 2009

Het zwarte gat na Cannes

coelho1

Een van de weinige aardige bijkomstigheden van de nieuwe vormgeving van de Volkskrant is het piepkleine rubriekje over de vormgeving van boekcovers in de wekelijkse bijlage Kunst & Boeken. Kort geleden vertelde Nico Richter, die jaarlijks zo’n vijftig omslagen ontwerpt voor de uitgeverijen De Arbeiderspers, Balans en Archipel, over het omslag van De winnaar staat alleen van Paulo Coelho. ‘Ik kreeg de prent aangeleverd: eentje waarop persfotografen zich verdringen op de rode loper in Cannes. Daar speelt het verhaal zich af. Het enige wat ik hier aan heb veranderd, is de oorspronkelijk behoorlijk brede trap versmallen, zodat die figuurtjes terzijde groter werden. En dat ze tot op de rug doorlopen, dat is ook mijn inbreng.
‘En de typografie, in dit geval de letter Fournier. Ja, en dan natuurlijk het gebruik van zilverfolie, voor het sterretje midden boven op de trap, voor het woord ‘roman’ en voor het logo van de uitgever. Dat vond ik wel kunnen hier, het zilverfolie past goed bij die flitslampen. Dat ze allemaal tegelijk flitsen, die fotografen, wijst er volgens mij op dat die foto flink is gemanipuleerd.’

Volgens mij is dat flitsen niet gemanipuleerd, maar dat er vreemde dingen zijn uitgehaald met de foto is overduidelijk. En daarna dus nog ene keer, door verschillende ontwerpers in verschillende landen.

Hoe geslaagd de cover ook is, het boek ga ik niet lezen. Mijn zwarte gat na Cannes vul ik met de memoires van oud-Cannes-directeur Gilles Jacob La vie passera comme un rêve. Daarin haalt Jacob herinneringen op aan Martin Scorsese, Orson Welles, Federico Fellini, François Truffaut, Clint Eastwood, Sharon Stone en vele, vele anderen, en klapt hij uit de school over de jury in 1977, die Ettore Scola’s meesterwerk Una giornata particolare negeerde en de Gouden Palm gaf aan Padre padrone van de Taviani’s. Voor het volgende jaar stelde Jacob vijftien regels op, waarvan de vijftiende overigens ‘Heb geen regels’ luidde.

Ook goed om af te kicken van Cannes: de trailer met een rode loper vanuit de zee naar de diepzwarte sterren, begeleid door het Carnaval des Animaux van Saint-Saëns, die voor iedere film uit de officiële selectie wordt vertoond. Nog mooier is de trailer van de Quinzaine – zowel het filmpje van Olivie Jahan als de muziek van Cyril Moisson. In de nieuwste versie is ook de naam van de Nederlandse fotograaf/filmmaker Anton Corbijn verwerkt, wiens Control in 2007 een van de grote ontdekkingen uit de Quinzaine-selectie was.

29

05 2009

Vijf keer is scheepsrecht voor Michael Haneke

ruban-blanc

Nadat hij vier keer eerder misgreep, heeft de Oostenrijkse misantroop Michael Haneke dan eindelijk zijn Gouden Palm, voor de in zwart-wit gedraaide perisodefilm Das weisse Band, over een groep kinderen uit een streng-protestantse gemeenschap in een Noord-Duits dorp aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog. Hij liep al tien jaar rond met het idee voor deze film, vertelde Haneke eerder deze week op een persconferentie. ‘Het leek me interessant een groep kinderen te tonen die absolute waarden krijgen onderwezen, en hoe ze die waarden overnemen. Ik wil laten zien wat de consequenties zijn, te weten: alle soorten van terrorisme. Als absolutisme wordt gekoppeld aan een ideaal, wordt dat ideaal onmenselijk – of het nu politiek of religieus is.’ ‘De film moet niet worden gezien als een commentaar enkel op fascisme’, voegde hij er nog aan toe.

Opmerkelijk: Haneke kreeg de prijs uit handen van juryvoorzitter Isabelle Huppert, die in 2001 in Cannes werd bekroond als beste actrice voor haar rol in Haneke’s gewaagde Elfriede Jelinek-verfilming La pianiste.

Ook tegen de bekroning van Jacques Audiard, die de Grote Prijs kreeg voor zijn beklemmende gevangenisfilm Un prophète, kan geen mens in gerede bezwaar maken, en hetzelfde geldt voor de Lifetime Achievement Award voor een andere Fransman, Alain Resnais, voor zijn ‘exceptionele bijdragen aan de filmgeschiedenis’.

De acteursprijzen zijn eveneens goed terechtgekomen: de Oostenrijker Christoph Waltz steelt de show in Quentin Tarantino’s brutale draai aan de Tweede Wereldoorlog Inglorious Basters; Charlotte Gainsbourg overtuigt als psychotische moeder in Antichrist, waarmee Lars Von Triers zijn eigen duivels probeert te bezweren.

De Juryprijs werd gedeeld door de vampierfilm Bak-Jwi van de Koreaan Park Chan-Wook en Fish Tank van Andrea Arnold. (En dus ook een beetje voor coproducent Kees Kasander – spreekt Nederland toch een woordje mee.)

Dan blijven er maar twee malle onderscheidingen over: dat de Filipijn Brillante Mendoza werd bekroond tot beste regisseur voor Kinatay lag wat mij betreft niet voor de hand – en niet alleen omdat Serbis die vorig jaar in competitie draaide veel beter is. En dat Mei Feng werd bekroond voor het scenario van Lou Ye’s Spring Fever had ik ook niet kunnen denken.

Er zit overigens wel één schitterende scène in Spring Fever: als een jonge vrouw heeft ontdekt dat haar man een relatie heeft, met een man nog wel, maken ze thuis ruzie. Dan belt zijn vader om hen voor het eten uit te nodigen en moet hij doen alsof er niets aan de hand is, terwijl zij steeds hysterischer wordt. Daar hadden er wel wat meer van in mogen zitten…

Mijn persoonlijke favoriet is overigens ook in de prijzen gevallen: Politist, Adjectiv van de Roemeen Corneliu Porumboiu kreeg de Juryprijs in de sectie Un Certain Regard en werd bovendien bekroond door de Fipresci. De internationale club van filmcritici vond Das weisse Band de beste film uit de officiële selectie.

Wie zegt dat critici er geen verstand van hebben…

24

05 2009

Een Palm, en dan?

028055

Morgen worden in Cannes de Gouden Palm en tal van andere prijzen uitgereikt. Nu heb ik natuurlijk lang niet alles gezien, een lijstje met persoonlijke favorieten heb ik wel. Dat is dus iets anders dan een voorspelling. Sterker, in Cannes valt helemaal niets te voorspellen. Het enige wat zeker is, is dat jury’s de afgelopen jaren andere favorieten hebben dan ik.

Best beklijvende film
Lars Von Trier, die al zijn neuroses verwerkte in de horror-porno-combi Antichrist

Beste acteur

De Oostenrijker Christoph Waltz (SS-kolonel annex talenwonder Hans Landa in Inglorious Basterds)

Slechtst van elkaar te onderscheiden acteurs

Alle mannen en vrouwen die met elkaar in bed belanden in Lou Ye’s Spring Fever

Meest irritante actrice
De Italiaanse Giovanna Mezzogiorno (Mussolini-minnares Ida Dalser in Marco Bellochio’s Vincere)

Meest krankzinnige script
Ex aequo: Paul Laverty voor het vederlichte Eric Cantona-vehikel Looking for Eric en Quentin Tarantino, die eigenhandig de wereldgeschiedenis herschrijft met Inglorious Basterds.

Mijn persoonlijke favoriet van Cannes 2009 is Politist, Adjectiv van de Roemeen Corneliu Porumboiu, die drie jaar geleden met 12:08, East of Bucharest de Camera d’Or won, de prijs voor het beste debuut. In Politist, Adjectiv – opgenomen in de sectie Un Certain Regard – krijgt een politierechercheur last van zijn geweten, omdat hij een jongeman moet oppakken die wordt verdacht van handel in softdrugs. Als dan zou blijken dat hij alleen maar rookt, kan hij ook een paar jaar gevangenisstraf krijgen, en dat wil de rechercheur niet op zijn geweten hebben. Hij vindt de wetsbepaling onredelijk. In een lange, uiterst precieze scène maakt zijn superieur de rechercheur met behulp van het woordenboek duidelijk dat er niet getornd dient te worden aan de wet, dat zou maar tot chaos leiden.

Ook goed: The Red Shoes van Emeric Pressburger (maar die komt uit 1948), Tetro van Francis Ford Coppola, Ne change rien van Pedro Costa, Le père de mes enfant van Maria Hansen-Løve, en La mertitude des choses, na Steve + Sky en Dagen zonder lief de derde speelfilm van Felix Van Groeningen (vertoond in de Quinzaine des réalisateurs). Trouw aan het boek van Dimitri Verhulst, met talrijke voice-overs en extreme drankgelagen, met platte humor en karikaturale personages die ondanks alles tóch ontroeren. Variety voorspelt dat De helaasheid der dingen in de voetsporen kan treden van films als Aanrijding in Moskou en Eldorado. Het eerste prijsje is al binnen: vrijdagavond kreeg La mertitude een eervolle vermelding van een netwerk van 3.000 onafhankelijke bioscopen over de hele wereld.
 Nog meer Belgisch succes: Lost persons area, de eerste langspeelfilm van Caroline Strubbe, won de prijs voor het beste scenario van de Semaine de la Critique.

Terzijde: wat de winnaar precies opschiet met zijn Gouden Palm is de vraag. In Amerika in ieder geval vrij weinig. 4 Maanden, 3 weken en 2 dagen van Christian Mungiu bracht slechts 1,2 miljoen dollar in het laatje. L’enfant van Luc en Jean Pierre Dardenne (winnaar in 2005) nóg minder: 0,7 miljoen dollar. Elephant van Gus Van Sant (2003) bracht 1,3 miljoen op, The Wind that Shakes the Barley van Ken Loach 1,8 miljoen. De enige kaskraker van de afgelopen jaren is Michael Moore’s Fahrenheit 9/11, met een Amerikaanse recette van 119,2 miljoen dollar. Maar dat had-ie waarschijnlijk ook wel binnengehaald zonder Palm…

De film met de meeste arthouse-potentie van deze editie lijkt Precious van Damien Paul, over een moddervet, zestienjarig meisje uit Harlem dat zich ondanks vreselijk misfortuin niet laat kisten. De film is gebaseerd op de roman Push: A Novel van Sapphire (zo heette de film aanvankelijk ook), werd geproduceerd door Oprah Winfrey, heeft een cast met onder anderen Mariah Carey en Lenny Kravitz, en won op het Sundance Festival al de Grote Juryprijs, de Speciale Juryprijs (voor actrice Mo’nique) en de Publieksprijs. In Cannes draaide de film in de sectie Un certain régard.

A-film (‘Vanaf 2009 bepalen commerciële publiekstrekkers en kinderfilms samen met Oscarwinnaars en artistieke meesterwerken het gezicht van A-film’) brengt de film in de Nederlandse bioscopen uit. Als ze hoofdrolspeelster Gabourey ‘Gabby’ Sidibe nu nog in de show van Paul de Leeuw weten te krijgen, wordt het vast wel wat.

23

05 2009

Herinnert u zich deze nog-nog-nog?

cat1

Quentin Tarantino heeft een reputatie waar het de soundtracks van zijn films betreft. Zo ontrukte hij Little Green Bag van de George Baker Selection aan de vergetelheid, en poetste hij ook Santa Esmeralda’s Please Don’t Let Me Be Misunderstood weer op.

Het meest opvallende nummer in Inglorious Basterds is Cat People (Putting Out Fire) van David Bowie. Dat was al eens eerder in een film te horen. Sterker: Bowie schreef het nummer in 1982 speciaal voor Paul Schraders remake van Cat People, samen met Giorgio Moroder, die tekende voor het grootste deel van de soundtrack.

In Inglorious Basterds zit het nummer onder een scène waarin de aan de wrede SS-kolonel Hans Landa ontsnapte Shosanna Dreyfus zich opmaakt voor de wereldpremière van de Duitse propagandafilm Stolz der Nation in haar Parijse filmtheater, in aanwezigheid van de Nazi-kopstukken Adolf Hitler, Joseph Goebbels, Herman Göring en Martin Bormann.

Shosanna Dreyfus wordt overigens gespeeld door de Française Mélanie Laurent, die eerder (kort) te zien was in Indigènes en De battre mon coeur s’est arrêté (van regisseur Jacques Audiard, wiens Un prophète deze editie door velen wordt getipt als winnaar van de Gouden Palm). Laurent regisseert zelf ook. Vorig jaar dong haar De moins en moins in Cannes mee naar de Gouden Palm voor de beste kortfilm.

NB. In Inglorious Basterds zit één scène twee keer, van Hitler in de bioscoop. Foutje of expres? Volgens welingevoerde bronnen is de film in grote haast vervolmaakt, en zal er nog wel het een en ander aan worden veranderd voordat hij in de reguliere bioscoop wordt uitgebracht…

    Quentin Tarantino en de cast van Inglorious Basterds. Links Mélanie Laurent. Foto Vanity Fair.

Quentin Tarantino en de cast van Inglorious Basterds. Links Mélanie Laurent. Foto Vanity Fair.

22

05 2009

Nederlander maakt kans op Gouden Palm

jochem

‘Ik draag een geel T-shirt’, had Jochem de Vries door de telefoon gezegd. Op het afgesproken tijdschrift stonden er in de menigte voor de deur van het festivalpaleis stonden twee mensen met een geel T-shirt: een Japanse jonge vrouw, die het shirt zo had geknoopt dat haar buik zichtbaar werd, en een man op leeftijd met een hond. De Jochem de Vries die ik moest hebben, kwam aanlopen met een flyer in zijn hand. ‘Kijk’, zei hij. ‘In de flyer van Holland Film staat de verkeerde begintijd. Ik heb mijn eigen film gemist.’

Van de 29-jarige Jochem de Vries draaien twee films in Cannes, een unicum. Het slechts 12 minuten durende Missen, een ingetogen, hartverscheurende schets over een 7-jarig meisje en haar welwillende, nietkunnende moeder, dingt mee naar de Gouden Palm voor beste kortfilm. Zijn korte documentaire Trans-Siberian Voices (die onderdeel uitmaakt van een enorm Frans project) is opgenomen in de kortfilmsectie van het parallelfestival Semaine de la Critique.

De Vries studeerde in 2004 af aan de Utrechtse Hogeschool voor de Kunsten, en maakte enkele korte films die te zien waren op het filmfestival in Utrecht en in een enkel buitenland. Missen, die werd afgewezen voor de reeks NPS Kort!, maakte hij met subsidie van het Fonds voor Beeldende Kunsten en het Amsterdam Fonds voor de Kunst; zijn apparatuur regelde hij zelf. Toen de film klaar was, heeft hij het adres van het festival van Cannes van internet geplukt en een dvd op de post gedaan. ‘Ik heb niet gelobbyt’, vertelt hij op een terras tegenover het Festivalpaleis, waar zaterdag de officiële première van Missen plaatsvindt. ‘Enkele weken geleden werd ik gebeld door een Engelssprekende man met een onmiskenbaar Frans accent: “Mister De Vries, congratulations!”.’ Hij staat er nog van te kijken. ‘Er zijn maar negen films uitverkoren! Uit meer dan vijfduizend inzendingen van over de hele wereld. Nu draait mijn film hier. In een zaal met 1100 stoelen’, jubelt De Vries.

Missen speelt zich af in Amsterdam-Noord. De Vries toont een moeder en een dochter die bezig zijn een bus te halen. Na verloop van tijd ontvouwt zich hun ware verhaal. Althans, krijgt de kijker enige clous over hun achtergronden. ‘Ik houd van suggestie. Met films die alle kaarten op tafel leggen, heb ik niets.’ Het blijkt ook uit zijn voorbeelden; De Vries houdt van Michael Haneke, Bruno Dumont, Laurent Cantet. ‘Dat soort films moeten we hier toch ook kunnen maken.’

Een plan voor zijn eerste speelfilm ligt bij het Filmfonds, maar werd in eerste instantie al eens afgewezen. ‘Ik hoop dat de selectie voor Cannes een beetje helpt een volgende stap te zetten.’

21

05 2009

Ballonnen

up_ver2

Woensdag gaat het festival van Cannes van start met de Pixarfilm UP, over een oude krasse baas die samen met een mollige padvinder aan een tros ballonnen naar het land van zijn dromen vliegt.

cherie2
Het beeld van de fraaie, gestileerde UP-poster doet denken aan een recente reclamecampagne voor Miss Chérie van Dior. En dat beeld doet weer denken aan Albert Lamorisse klassieker Le ballon rouge (en aan de recente, lieve ode Le voyage de ballon rouge van de Taiwanese meester Hou Hsiao-hsien).

ballon-rouge

De fruitige Dior-commercial werd overigens geregisseerd door Sophia Coppola:
Miss Dior Cherie Commercial by Sofia Coppola

12

05 2009

Richting Cannes, Part I: de posters

cannes2009-posters1

Cannes bestaat uit drie festivals: Le Festival de Cannes (sinds 1946), de Semaine de la Critique (sinds 1962) en de Quinzaine des Réalisateurs. Alledrie hebben een eigen gezicht en een eigen poster.

Op die van de Quinzaine staat een grote Q met daarachter regisseur Albert Serra (Honor de Cavalleria, El cant dels ocells) en actrice Lolita Chammah (Mes copains, Les bureaux de Dieu). De foto werd gemaakt door Xavier Lambours, tijdens een tripje naar Roemenië, waar Quinzaine-fims werden vertoond.

Op de frisse poster van de Semaine staat een onbekende jongevrouw in een wit zomerjurkje, tegen een zachtblauwe lucht. Boven haar hoofd is een reepje strand te zien – op zijn kop, wat voor een vreemd effect zorgt. Zon, zee en strand, luidt de boodschap, over het soort film dat tijdens de Semaine wordt vertoond, kom je niets te weten. Het logo in drie tinten blauw is overigens nieuw – op de website van de Semaine is een 20 pagina tellend boekwerk te downloaden hoe het toegepast dient te worden.

Compleet anders van toon is de officiële festivalposter, geïnspireerd door een zwart-wit still uit Michelangelo Antonioni meesterwerk L’avventura (1960): Monica Vitti zet een deur open, naar de magische wereld van de cinema, word je geacht te denken, en nodigt ons uit om mee te dromen. De stemmige poster is gemaakt door Annick Durban, die ook verantwoordelijk is voor de rest van de aankleding van deze editie – van het drukwerk tot het geveldoek op het festivalpaleis.

08

05 2009

Jean naar Cannes

borsato

Ik zal het eerlijk toegeven: ik heb het regeltje op de website van het festival van Cannes wel drie keer gelezen:

Jean VAN DE VELDE THE SILENT ARMY 1h32

Er waren toch geen Nederlandse films geselecteerd voor het hoofdprogramma? Zijn er dan meer Jean van de Veldes? Of heeft ‘onze’ Jean van de Velde een film gemaakt waarvan ik niets afwist?
Google bood uitkomst: The Silent Army is de internationale titel van Wit licht, zijn alom gekraakte goededoelenfilm rond War Child-ambassadeur, zanger en debuterend acteur Marco Borsato.
Jean van de Velde gaat naar Cannes; zijn film is geselecteerd voor de op-een-na belangrijkste selectie Un certain regard. In een enigszins aangepaste vorm overigens: vijftien minuten korter, veel minder muziek en met een ander einde. Maar met dezelfde Marco…

23

04 2009