jpekker

Op de poster van de lang verwachte Mike Kelley-expositie van het Stedelijk Museum staat een knuffel. Het is niet voor niets, de Amerikaanse kunstenaar werd bekend door zijn samengebonden knuffels – een uitdrukking van zijn ongelukkige jeugd.

Figure II (Hair) heet de knuffeltekening. Als je niet goed kijkt, lijkt het een vrolijk ding, met zwarte piekharen van wollendraden en een olijke, ronde mond. Maar als je er met andere ogen naar kijkt, zie je dat Figure II ook wel wat weg heeft van een anatomisch-correcte pop, die gebruikt wordt bij onderzoek naar seksueel misbruik. Heel vrolijk is-ie sowieso niet: de ogen zijn dichtgeknepen en uitgelopen, alsof het levenloze ding heeft gehuild. Of zijn eigenaar het al te lang tegen zijn betraande gezicht heeft gedrukt.

Mike Kelley is de eerste grote solotentoonstelling in het heropende Stedelijk. De expositie staat al gepland sinds december 2009 en komt nog uit de koker van de eertijdse directeur Gijs van Tuyl. Zijn tentoonstellingsconcept werd zo goed bevonden dat het Stedelijk 450.000 euro kreeg van de Turing Foundation, om kunst naar Nederland te halen die normaal alleen in het buitenland te zien is.

Omdat de verbouwing van het museum sindsdien keer op keer vertraging opliep, werd de expositie drie keer uitgesteld. Maar hij was dan weer niet op tijd klaar voor de grote opening, omdat die – volgens de museumleiding – een paar maanden eerder viel dan kon worden voorzien toen er afspraken moesten worden gemaakt met de internationale musea waarmee wordt samengewerkt (de expositie reist door naar het Center Pompidou in Parijs, MoMA PS1 in New York en het Museum of Contemporary Art in Los Angeles, de vorige werkgever van Stedelijk-directeur Ann Goldstein).

Nóg ingrijpender dan de verbouwvertragingsperikelen was de zelfgekozen dood van de Amerikaanse kunstenaar, popmuzikant en zelfbevlekker; Kelley werd 31 januari 2012 dood aangetroffen in zijn woning in South Pasadena bij Los Angeles. Hij werd slechts 57 jaar. Van een overzicht van het werk van een vooraanstaande levende kunstenaar veranderde de Kelley-expositie in een terugblik die recht moet doen aan een voltooid oeuvre.

De titel werd veranderd van Themes and Variations from 35 years in MIKE KELLEY. Eva Meijer-Hermann, die eerder verantwoordelijk was voor de schitterende Andy Warhol-tentoonstelling in het Stedelijk Museum CS, werd bedankt voor haar diensten en de expositie werd naar de inzichten van Goldstein zelf ingericht.

Bijna 200 werken zijn er te zien in de nieuwbouw. In ieder denkbaar medium – van schilderijen, tekeningen en foto’s, video’s en installaties, tot performances, muziek en geluidswerken, beeldhouwwerken en textielwerken. Zó divers is het werk dat het wel een groepstentoonstelling lijkt. Zelfs het zaaltje met Kelley’s vroegste kunstacademiewerk is een tombola. Daar wordt al wel direct duidelijk dat Kelley bepaald geen vrolijke Frans was.

Slachtofferschap, perversiteit, klassenverhoudingen en psychologische repressie zijn de belangrijkste thema’s in zijn werk. En toch is het niet wrang en duister – in ieder geval niet alléén. Het is ook fantasierijk, kleurrijk en vrolijk. En kinderachtig soms; Kelley lijkt geobsedeerd door poep.

Er hangen oude wandkleden gemaakt van tientallen zachte knuffelbeesten, nieuwe panelen die bestaan uit duizenden ‘bling-bling’ sierraden, en bedrukte zijden shawls die eind jaren ’80 zijn gebruikt in een namaakmodeshow op muziek van Motörhead. Zijn subversieve anti-highschoolmusical Day is Done is te zien, er staan houten martelwerktuigen en driedimensionale schaalmodellen van de fictieve hoofdstad van krypton, de thuisplaneet van superheld Superman. Een wandeling door de tentoonstelling is een tocht door het hoofd van een getormenteerde ziel.

Een van de meest indrukwekkende werken is de installatie Pay for your Pleasure uit 1988, die eind 2001 al eens in het Stedelijk te zien was in de expositie Eye Infection. Het bestaat uit 42 levensgrote portretten van politici, filosofen, dichters, schrijvers en kunstenaars – van Goethe, Plato en De Sade tot Bakoenin, Dostojevski en Sartre. Ze gaan vergezeld van uitspraken over creativiteit en criminaliteit: ‘Ik vind dat het element van de destructie te vaak wordt genegeerd in de kunst’, staat er bij het portret van Mondriaan.

De portretten in alle kleuren van de regenboog hangen aan weerszijden van een lange gang, die uitloopt op een zuil waaraan een al even kleurrijk, nogal kinderlijk schilderij hangt. Het is in 2001 gemaakt door Jan-Willem van E., die destijds al 28 jaar gevangen zat, in opdracht van Kelley. Overal waar Pay for your Pleasure werd tentoongesteld, moest de installatie worden uitgebreid met een kunstwerk van een beruchte moordenaar of gewelddadige misdadiger uit de omgeving, plus een collectebus om geld in te zamelen voor lokale groeperingen die opkomen voor de rechten van de slachtoffers.

Zo wil Pay for your Pleasure veresthetiseerd wangedrag en kwaad laten botsen met de vaak schuldige of ongemakkelijke reactie van het publiek op kunst die is gemaakt door een afschuwelijke misdadiger. Het werkje van Van E. kan echter ook gemakkelijk voor een echte Mike Kelley worden gehouden. Terwijl die door het Stedelijk toch consequent-ronkend ‘één van de meest invloedrijke kunstenaars van onze tijd’ wordt genoemd.

MIKE KELLEY. T/m 1/4/2013 in het Stedelijk Museum, Museumplein 10. De catalogus is niet eerder beschikbaar dan begin februari. (foto’s G.J. van Rooij)

“De emoties die de manuscripten oproepen… Dat prachtige gepriegel! Dat ongelooflijk bezeten uitprikken en uitscheuren… Dat componeren op de vierkante millimeter. Elke keer als ik de manuscripten zie, vind ik ze weer ontroerend. Ik word er elke keer weer enorm door getroffen – ook omdat je je meteen een voorstelling maakt van Sandberg, geconcentreerd in de weer in zijn onderduikkamer.”

Stedelijk Museum-conservator Carolien Glazenburg raakt gepassioneerd als ze vertelt over de Experimenta Typografica, een serie cahiers waarin Willem Sandberg experimenteerde met typografie en papier. Twintig genummerde boekjes zijn het, bij elkaar nog geen 200 pagina’s, twee ongenummerde supplementen en wat losse ‘priksels’.

Een klein, maar zeer fijn deel van de Experimenta Typografica is nu ondergebracht in de gerestaureerde ‘oudbouw’ van het Stedelijk, in een zaal gewijd aan ‘het Stedelijk en het Modernisme’. Daarin draait het om de vriendschap tussen Gerrit Rietveld en Sandberg, die niet alleen als directeur het modernisme propageerde maar ook als grafisch vormgever. Er hangt een vitrinekast met de ontwerpen die Sandberg voor het museum maakte – catalogi, uitnodigingen, briefpapier, et cetera – en er is een wand met zijn fabelachtige tentoonstellingsaffiches. Er staan Rietveld-stoelen, zijn Elling-buffet en maquettes en midden in de zaal staat een enorme witte kubus met de slaapkamer die Rietveld ontwierp voor de Amsterdamse kinderarts R.J. Harrenstein.

Naar de vitrinekast met de Experimenta Typografica is het even zoeken. Glazenburg spreekt dan ook van een ‘verborgen schat’. “De Experimenta Typografica is iets wat je niet altijd even makkelijk kunt laten zien. Je legt de schriftjes en priksels niet zo maar los in een vitrine in een hoek van een museum. Dat heb ik overigens wél gedaan in het SMCS en tijdens Temporary Stedelijk 2 in een geconditioneerde vitrine. Dat wilde Ann Goldstein ook graag; onze directeur is ook erg geporteerd van Sandbergs Experimenta Typografica.” Read the rest of this entry →

“Heb je het gezien? Het Stedelijk heeft een brief doen uitgaan waarin staat dat Ann Goldstein het hartgrondig oneens is met de manier waarop oud-directeur Rudi Fuchs in mijn documentaire wordt geportretteerd. Terwijl ze De Hartslag van het Stedelijk niet eens heeft gezien.” Regisseur Roel van Dalen kan er met zijn verstand niet bij. “Alsof een directeur van het Stedelijk boven iedere kritiek verheven is. Dat is toch bizar?!”

Al in 2008, Gijs van Tuyl was destijds nog directeur, bedacht Van Dalen het plan voor een documentaire bij de opening van het Stedelijk Museum. Aanvankelijk wilde Van Dalen, die veel geroemde documentaires maakte over uiteenlopende onderwerpen als Ajax, het Concertgebouw Orkest en observatiecentrum De Hondsberg, het hele proces van de verbouwing volgen. Al snel kwam hij uit op de allesbepalende rol van de museumdirecteur; aan de hand van één ultieme aankoop wordt de rol van vijf naoorlogse directeuren geschetst, van Willem Sandberg, Edy de Wilde en Wim Beeren tot Rudi Fuchs en Gijs van Tuyl. Drie kunstcritici (onder wie Jhim Lamoree, die de geschiedenis van het Stedelijk tevens vastlegde in het boek Stedelijk Museum Amsterdam – Het hart van de tijd, dat woensdag verschijnt) reflecteren op hun aankoop en vertellen voor welke ontwikkelingen de directeuren gevoelig waren en welke trends ze misten.

Eind 2008 begon ook Lex Reitsma aan een documentaire over het Stedelijk. Het museum had een competitie uitgeschreven voor een nieuwe huisstijl, en Reitsma, die niet alleen films maakt maar zelf ook grafisch ontwerper is, mocht het proces op zijn verzoek volgen – hij moest alleen beloven dat hij de winnaar niet voortijdig bekend zou maken. Het had een voorbeeld-pitch moeten worden; het Stedelijk was vast van plan een standaard te zetten. Het traject, van de eerste aanzet tot en met de implementatie, moest niet alleen leiden tot een film, maar zou ook worden vereeuwigd middels een expositie, een seminar en een publicatie.

Het pakte anders uit: ruim voordat het museum weer open ging, werd Van Tuyl opgevolgd door Ann Goldstein. Zij bedankte de winnaar van de pitch, de Franse (letter)ontwerper Pierre di Sciullo, vriendelijk doch beslist voor zijn diensten en liet Mevis & Van Deursen (die ook hadden meegepitcht) een nieuwe huisstijl ontwikkelen. Reitsma: “Deze documentaire is een vorm van ramptoerisme, maar als het wel een succesverhaal was geworden, had ik het natuurlijk ook laten zien.”

Ann Goldstein komt in beide documentaires kort aan het woord; in Van Dalens spectaculair vormgegeven kunstcollege vertelt ze over de rol die het museum naar haar mening zou moeten hebben; in Reitsma’s ontluisterende kijk achter de schermen legt ze uit waarom zij voor Mevis & Van Deursen als huisstijlontwerpers heeft gekozen.

Van Dalen: “De communicatie was moeizaam. Uiteindelijk heeft het Stedelijk goed meegewerkt, Ann ook, maar de weg was bumpy. Net als voor de andere directeuren hadden we ook een kunstwerk voor haar uitgezocht, Rineke Dijkstra’s video Ruth Drawing Picasso, maar we hebben ervoor gekozen de critici daar niet op te laten reflecteren. Of het zo’n ultiem kunstwerk is, valt namelijk nog niet te zeggen. Daar moet tijd overheen gaan. Toen Beeren Ushering in Banality van Jeff Koons kocht, kon je ook niet weten wat voor impact dat zou hebben.”

Reitsma: “Toen Ann in beeld kwam bij het Stedelijk mocht ik haar alleen op afstand volgen. Dichtbij, dat vindt ze niet prettig. Ach, je kunt over haar zeggen wat je wilt, maar Goldstein kiest wel. Ze volgt, trouw aan Sandberg, haar eigen smaak en drukt haar stempel. Die huisstijl-S had wel eleganter gekund, maar valt door zijn onbeholpenheid ook wel op, omdat het schuurt en irriteert. Over twee jaar weet iedereen waarschijnlijk niet beter.”

Van Dalen: “Omdat we geen ultiem kunstwerk voor Ann konden uitkiezen, had ik haar tussen de andere directeuren willen laten zien, terwijl ze in ateliers en galeries op zoek is naar kunst. Ik had haar heel mooi, poëtisch in beeld willen brengen terwijl ze kijkt. Zodat je de last die op haar schouders rust begrijpt. Dat wilde ze niet. Helaas.” Hij lacht. “Als De Hartslag van het Stedelijk op televisie is geweest, zou hij in de Museumwinkel worden verkocht. Ik hoop dat Ann dat nu niet gaat veto-en.”

Roel van Dalen en Gemma van Zeventer, De Hartslag van het Stedelijk. 18/9, 22.55 uur, Nederland 2. Jhim Lamoree, Stedelijk Museum Amsterdam – Het hart van de tijd. Uitgeverij Bas Lubberhuizen, ISBN 978 90 5937 322 8. 34,90 euro.
Lex Reitsma, De stijl van het Stedelijk – Ontwerpen voor een museum. Nederland 2. 22/9, 12.00, 25/9, 23.00 uur en 29/9, 17.00 uur, Nederland 2. Lex Reitsma en Frederike Huygen, De stijl van het Stedelijk – Ontwerpen voor een museum (dvd en boek). Premsela Design Story deel 2. nai010 uitgevers, ISBN 978 94 6208 019 5. 19.95 euro.

Zondag 23 september, klokslag 10 uur, opent het Stedelijk Museum zijn deuren voor het publiek. Dat hebben museumdirecteur Ann Goldstein en wethouder Kunst en Cultuur Carolien Gehrels woensdagmiddag bekendgemaakt. “Iets waar heel Amsterdam al jaren reikhalzend naar uitkijkt en alle kunstliefhebbers naar verlangen”, aldus Gehrels. “Ik ben blij en trots dat ik eindelijk het woord ‘open’ in de mond kan nemen”, vervolgde Goldstein. “‘Open’ is one of my favourite words in Dutch!”

Het museum aan de Paulus Potterstraat was sinds 31 december 2003 gesloten. “Helaas heeft het langer geduurd. Helaas heeft het meer gekost. Maar het resultaat mag er zijn. We kunnen weer vijftig jaar vooruit”, aldus Gehrels. De totale kosten zijn volgens de wethouder opgelopen tot 127 miljoen euro, 20 miljoen meer dan was gepland. Het Stedelijk rekent in zijn nieuwe behuizing op 500 duizend bezoeken per jaar, 100 duizend meer dan voor de sluiting.

De grondig gerenoveerde oudbouw gaat onderdak bieden aan een permanente opstelling van werken uit de vaste collectie (onder meer van Malevich, Kirchner en Chagall) en topstukken uit de omvangrijke collectie design, grafische vormgeving en toegepaste kunst. In de futuristische nieuwbouw van Benthem Crouwel Architekten zal allereerst de tentoonstelling Beyond Imagination te zien zijn, met nieuw werk van twintig in Nederland wonende of opgeleide kunstenaars, onder wie Fiona Tan, Sara van der Heide, Julika Rudelius en Rory Pilgrim. Goldstein: “Met Beyond Imagination laten we zien dat Amsterdam nog altijd een belangrijk proefterrein is voor kunstenaars uit de hele wereld.”

Read the rest of this entry →

In het Stedelijk zag voormalig directeur Rudi Fuchs recent zijn aankoop 7 Figures terug, Bruce Naumans neonsculptuur met zeven copulerende figuren. “Dat is zo’n mooi helder ding. Het past perfect in de sfeer van het museum: minimal en een beetje pop art-achtig. Tijdens de inrichting, stond-ie iets te langzaam afgesteld. ‘Hij moet sneller’, zei ik. ‘Kan dat dan’, vroeg Ann. ‘Ja. dat kan’, antwoordde ik. Wist ze niet. Je kunt hem harder en zachter zetten, net als een radio. Hij moet zo snel dat je ’m nauwelijks kunt volgen – dat weet ik van Bruce Nauman zelf. Dat is het vak, dat moet je allemaal weten. Als je ’m langzaam zet, is het een ander werk. Dan wordt-ie smerig, pervers.

Fuchs vond het “prettig” toeven in het Stedelijk. “Dat zij, Ann Goldstein, het anders doet dan ik het deed, is logisch. Dat moet ook. Er wordt natuurlijk veel geklaagd en gezeken, maar daaruit blijkt wat mij betreft alleen maar dat het Stedelijk Museum springlevend is.”

“We’re here. We’re open. And we’re here to stay.” Directeur Ann Goldstein liet er woensdagmiddag bij de perspresentatie van Temporary Stedelijk 2 geen misverstand over bestaan: het roer is om in het Stedelijk. Geen woord over – zelfs geen hint naar – alle gedoe met failliete aannemers, ondeugdelijke gevelconstructies of dwarse ambtenaren. De focus ligt nu op de dingen die wél goed gaan. Op het deel van het museum dat wél open is. Op Temporary Stedelijk 2. Goldstein: “Wij willen terug in uw leven. Het gebouw wordt weer een museum.”

Temporary Stedelijk 2 is, zoals de titel al aangeeft, de opvolger van Temporary Stedelijk 1, Goldsteins wat al te conceptuele “liefdesverklaring” aan het Stedelijk, die de meest negatieve kritieken ten spijt ruim 95 duizend bezoekers trok. Het is een ruime greep uit de depots; de eigen collectie in de volle breedte, van beeldende kunst en grafische vormgeving tot toegepaste kunst. Voor zover het gebouw het toelaat althans.

Want er kon slechts één ruimte worden ‘geklimatiseerd’: de Erezaal (het voelt er tropisch klam). Daar hangt een selectie iconen uit de collectie, verbonden door het ruime thema ‘abstractie in de 20e eeuw’. De centrale plek is voor La perruche et la sirène (‘de parkiet en de meermin’), het enorme ‘papier decoupé’ van Henri Matisse, ondanks de klimaatbeheersing achter glas, geflankeerd door twee schilderijen van Yves Klein. In de belendende ruimtes hangen werken van Mondriaan (waarin de overgang van figuratie naar abstractie te zien is; deels achter glas overigens) tegenover die van Malevich (geheel abstract), van Brice Marden en Barnett Newman tegenover die van Ellsworth Kelly en Jo Baer (kleur wordt vorm). Read the rest of this entry →

Pierre di Sciullo (rechts) tijdens zijn pitch. V.l.n.r.: Voormalig SM-directeur Gijs van Tuyl, extern adviseur Gerard Hadders en Marjolijn Bronkhuyzen, hoofd Communicatie en Marketing.

Het Stedelijk Museum en Pierre di Sciullo bereiken overeenstemming over afwikkeling samenwerking’, laat het onzichtbare museum weten in een persbericht. De Sciullo begon begin 2009, na het winnen van een omvangrijke pitch, met zijn werk. Eind 2009 was een aantal ontwerpen drukklaar. In februari 2010 kreeg hij echter een brief: ‘I, as the new director of the Stedelijk Museum, in essence have a different view than my predecessor on the museum’s graphic identity’ liet de nieuwe directeur Ann Goldstein hem weten.

Begin vorige week eiste Di Sciullo nog voor het Amsterdamse kantongerecht dat de overeenkomst zou worden nagekomen, en dat het Stedelijk een rectificatie plaatst in de Volkskrant, NRC, Telegraaf, Trouw en Het Parool met de boodschap dat Di Sciullo de grafisch ontwerper is die de huisstijl gaat maken.

En nu is de zaak dus in den minne geschikt. Benieuwd hoeveel er is betaald, maar geen van de partijen geeft nader commentaar. Hier moeten we het mee doen:

‘Nadat het Stedelijk Museum eerder dit jaar bekendmaakte de samenwerking met grafisch ontwerper Pierre di Sciullo te beëindigen, hebben het Stedelijk en Pierre di Sciullo overeenstemming bereikt over de afwikkeling van de samenwerking.

In maart 2010 maakte het Stedelijk Museum na zorgvuldig beraad en met diep respect voor ontwerper Pierre di Sciullo bekend de samenwerking met de ontwerper te beëindigen. Dit besluit werd genomen door Ann Goldstein, directeur van het Stedelijk Museum, met instemming van de Raad van Toezicht.

Het proces dat leidde tot de keuze voor Pierre di Sciullo werd in 2006 gestart tegen de achtergrond van een heropening van het museum in 2009. Tegen de tijd dat Ann Goldstein werd benoemd als nieuwe directeur van het Stedelijk Museum per januari 2010, werkte Pierre di Sciullo in een constructieve samenwerking met het museum aan de visuele identiteit. Ann Goldstein heeft als nieuwe directeur van het Stedelijk Museum echter een andere visie op de visuele identiteit en de branding van het Stedelijk, en besloot de samenwerking te beëindigen.

Het Stedelijk Museum benadrukt dat Pierre di Sciullo op zeer professionele wijze en zeer vakkundig zijn opdracht uitvoerde. Als gerespecteerd kunstenaar en ontwerper met een internationale reputatie maakt zijn werk een belangrijk onderdeel uit van de collectie van het Stedelijk Museum. Het Stedelijk maakt van deze gelegenheid gebruik om zijn waardering uit te drukken voor de ontwerper en voor allen die aan het ontwerpproces hebben bijgedragen.

Voormalig directeur Gijs van Tuyl en Pierre di Scillo (foto Lex Reitsma)

Pierre di Sciullo is boos. Vorige week verbrak het Amsterdamse Stedelijk Museum, bij monde van directeur Ann Goldstein, de samenwerking met de Franse grafisch ontwerper en typograaf, die sinds begin 2009 aan een nieuwe huisstijl voor het Stedelijk werkte. Di Sciullo heeft nu het volgende statement doen uitgaan:

Dear friends,

The new director of the Stedelijk Museum, Ann Goldstein, announced officially that she broke the contract which binds me to the museum, without the possibility of dialogue. Independently of the legal proceedings that I am going to give to this affair, ‘I need support. Not only this rough decision is a waste and a considerable damage for me and my studio, but also it symbolically attacks the graphic designer profession. All the design community and the adjoining professions should express themself on this case. That is why I propose you to sign the press release below, which will be relayed by the press. Thanks for all. Best regards.

Pierre di Sciullo – amelie@quiresiste.com

Scandal at the Stedelijk Museum
The new director of the Stedelijk museum, Ann Goldstein, announced officially that she broke the contract which binds the french graphic designer Pierre di Sciullo to the museum. One year before, at the conclusion of an international competition of 4 months, the independent jury appointed this graphic designer among 5 candidates. Since, he worked intensely with the museum on the visual identity, on the publishing, on the website, etc… Mrs Goldstein refused every exchange with P. di Sciullo on the made or futur work. Without advancing any reason, she made her decision in a rough and unacceptable way. In this way, she scoffs at the jury’s decision, the work already undertaken with the Stedelijk Museum’s teams, and the graphic designer and his team, in a particularly humiliating and incomprehensible way. This decision doesn’t care about public money already invested. Through this case, sadly exemplary, we can wonder what is the coherence of the big cultural institutions’ policy. And the trust? Because, now, who can still trust the Stedelijk Museum?

Het persbericht van het Stedelijk Museum d.d.3 maart 2010
Het Stedelijk Museum kondigt hierbij aan dat het de huidige plannen met betrekking tot de visuele identiteit niet zal voortzetten. Dit is een besluit genomen door Ann Goldstein, directeur van het Stedelijk Museum, met instemming van de Raad van Toezicht. Het besluit is weloverwogen genomen na zorgvuldig beraad en met diep respect voor de ontwerper Pierre di Sciullo, en voor het proces dat tot de selectie heeft geleid. Rekenschap gevend aan het feit dat het proces in 2006 werd gestart tegen de achtergrond van een heropening van het museum in 2009, heeft Ann Goldstein als nieuwe directeur van het Stedelijk Museum een andere visie op de visuele identiteit en de branding van het Stedelijk.
Het Stedelijk Museum wenst zijn diepste waardering uit te drukken voor Pierre di Sciullo en aan allen die aan dit proces hebben bijgedragen.
Het Stedelijk Museum overweegt zorgvuldig toekomstige plannen voor zijn visuele identiteit.

Het Stedelijk Museum heeft de samenwerking met de Franse grafisch ontwerper en typograaf Pierre di Sciullo verbroken. Di Sciullo werkte sinds begin 2009 aan een nieuwe huisstijl voor het Stedelijk – van het logo en grafische toepassingen als briefpapier, visitekaartjes en affiches tot en met de wegbewijzering en toepassingen in de architectuur. Hij was uitverkoren na een intensieve pitch onder vijf gerenommeerde ontwerpbureaus.

Het besluit is genomen door directeur Ann Goldstein, met instemming van de Raad van Toezicht. ‘Rekenschap gevend aan het feit dat het proces in 2006 werd gestart tegen de achtergrond van een heropening van het museum in 2009, heeft Ann Goldstein als nieuwe directeur van het Stedelijk Museum een andere visie op de visuele identiteit en de branding van het Stedelijk.’

Di Sciullo – hij verwierf faam met zijn magazine Qui Résiste, won in 1995 de Charles Nypels Prijs voor zijn uitgebreide onderzoek op het gebied van typografie, en maakte de trambordjes in de stad Nice en de huisstijl van Musée Champollion – reageerde woensdagavond teleurgesteld op het nieuws. De in het persbericht herhaalde passage dat het Stedelijk zijn diepste waardering voor hem wenst uit te drukken, verleidde hem tot een schamper lachje. Omdat de partijen nog in gesprek zijn over de financiële afwikkeling, wenste Di Sciullo verder niet te reageren. ‘Dit is een gevoelige kwestie.’

Het Stedelijk had de ambitie om met de keuze voor een nieuwe huisstijl een standaard te zetten: het hele traject, van de eerste aanzet tot en met de implementatie, moest leiden tot een expositie, een seminar en een publicatie. Grafisch ontwerper Lex Reitsma legt het proces vast in een documentaire over ‘de stijl van het Stedelijk’.

Voor de ontwikkeling van een grafische identiteit voor het ‘nieuwe’ Stedelijk werd in het voorjaar van 2008 een werkgroep geformeerd, die onder leiding stond van de eertijdse directeur Gijs van Tuyl. Grafisch ontwerper Gerard Hadders werd als extern adviseur aangetrokken om de huisstijlcompetitie inhoudelijk te begeleiden, daarnaast werd een projectleider aangesteld.

Toen de keuze van een speciaal benoemde vakjury (met onder anderen Dingeman Kuilman, directeur Premsela, Dutch platform for design and fashion, Hendrik Driessen, directeur De Pont, en Mels Crouwel, architect bij bureau Benthem Crouwel, dat de renovatie en nieuwbouw van het Stedelijk Museum realiseert) op Di Sciullo was gevallen, werd hij geprezen om zijn inhoudelijke betrokkenheid bij en interpretaties van het Stedelijk, om zijn gevoel voor de relatie tussen kunst en leven, om zijn speelse, enigszins anarchistische mentaliteit, om zijn openheid en bravoure. Volgens de jury zou het Stedelijk met deze ontwerper ‘een nieuw avontuur kunnen aangaan, dat in de verte doet denken aan dat van Willem Sandberg, de voormalige directeur en grafisch ontwerper van het Stedelijk Museum, die het mede dankzij zijn unieke typografie internationaal op de kaart zette’.

Op dit moment zegt het Stedelijk Museum zorgvuldig toekomstige plannen voor zijn visuele identiteit te overwegen.