jpekker

Bas Berkhout won op de openingsavond van het Nederlands Film Festival de Filmprijs van de Stad Utrecht met Roos Rebergen – Weet ik niet zo goed, een muzikaal portret van de singer/songwriter Roosbeef. ‘Een klein thema wordt ontroerend verbeeld met heldere shots, mooie animatie, goed gebruik van clips en treffende interviews. Je voelt een sterke band tussen filmmaker en onderwerp. Toch weet de maker knap afstand te bewaren, zodat het portret intiem – maar niet klef – wordt’, aldus de jury. Berkhout: ‘Ik schrok me rot toen ik besefte dat ík had gewonnen. Dan sta je daar opeens op het podium voor al die bekende, respect verdienende mensen.’

Berkhout (Arnhem 1981) hoorde Rebergen een paar jaar geleden in het radioprogramma Šimek ’s Nachts – ze had net de Grote Prijs van Nederland gewonnen – en verbaasde zich erover dat de zangeres zoveel moeite had concrete vragen te beantwoorden, terwijl haar liedjes toch ze veelzeggend zijn. Toen hij ook nog hoorde dat ze bij hem om de hoek woonde, bedacht hij dat het een mooie oefening zou zijn een portret van haar te maken: ‘Ik dacht: daar ga ik gewoon op af.’

De autodidact Berkhout (hij studeerde in 2002 af aan de Reclameschool in Zwolle, werd vervolgens afgewezen voor de Filmacademie, maakte reisreportages en promo’s voor Talpa en begon zijn eigen bedrijf) bedong een uitzendgarantie van Omroep Gelderland en ging aan de slag.  Met een minimaal budget, waarvan het grootste deel opging aan de vrolijke animaties die hij door pas afgestudeerde studenten van kunstacademies liet maken. Verder deed hij alles zelf, van script en productie tot het camerawerk en de montage.

Berkhout volgde Roosbeef ruim een jaar en confronteert haar met zachte, doch dwingende hand met het feit dat ze volwassen aan het worden is. Over de boerderij van haar ouders gaat het, die wordt afgebroken. En over een jongen die ze leuk vindt, maar al een vriendin blijkt te hebben. ‘Heb ik weer.’ Vaak zoekt ze naar woorden, maar over haar liedjes zegt ze: ‘Die zinnen, die komen sneller dan ik erover nadenk. Ik denk niet bij elke zin: dit is een diamantje.’

Er waren de nodige wrijvingen tijdens de opnamen, maar achteraf vond Roosbeef de film geweldig. ‘Dat was een hele opluchting’, aldus Berkhout. Wat zijn charmante filmpje – dat eerder ook al werd bekroond met de Publieksprijs van het Go Short International Short Film Festival Nijmegen en het Bronzen Ei op het Filmfront Festival van Gorkum – hem verder zal brengen, weet hij niet. ‘Ik kreeg een mail van de NPS dat ze gaan kijken of ze ‘m kunnen uitzenden. Terwijl ze hem drie keer hebben afgewezen.’

Concrete plannen heeft Berkhout nog nog niet. ‘Met mijn bedrijfje blijf ik gewoon toegepast werk maken. En als ik weer een onderwerp vind waar ik verliefd op ben, ga ik er op af.’

Roos Rebergen – Weet ik niet zo goed is te zien op het Nederlands Film Festival, dat duurt t/m 2 oktober.

Anamaria Marinca en Kerry Fox in The Tribunal van Hans-Christian Schmid

‘Hoe denk je dat de film in Nederland zal worden ontvangen?’ Als het interview al voorbij is, en de Duitse regisseur Hans-Christian Schmid door zijn persattaché met zachte hand naar een volgende afspraak is afgevoerd, steekt hij zijn hoofd nog even om de hoek. ‘Zijn ze geïnteresseerd, of hebben ze wel genoeg van Srebrenica en het Tribunaal?’

Zijn zorgen zijn niet geheel onterecht; The Tribunal, de opvolger van het fraaie, psychologische drama Requiem, is bepaald geen gemakkelijke film. Schmid focust op een vrouwelijke aanklager van het Joegoslavië-tribunaal, die een Bosnische vrouw probeert over te halen om in Den Haag tegen een Servische oorlogsmisdadiger te komen getuigen. Het is een gecompliceerd verhaal over integriteit, de grenzen van het recht en de onmacht van de politiek.

Zijn inspiratiebron waren de Amerikaanse films uit de vroege jaren ’70, het tijdperk dat wordt aangeduid als New Hollywood’: politieke thrillers zoals Alan J. Pakula’s All The President’s Men, waarin niet de actie op de eerste plaats kwam, maar waarin het ging om relevante maatschappelijke vraagstukken. ‘Maar’, zo benadrukt Schmid’, ‘het gaat mij níet in de eerste plaats om de juridische aspecten, maar om het menselijke aspect. Dat vind ik het meest interessant. Pas nadat we een Duitse aanklager hebben ontmoet, ben ik me meer en meer voor de juridische complicaties gaan interesseren.’

Pas toen besefte Schmid hoe ingewikkeld het allemaal ligt, niet alleen omdat het internationale recht zo gecompliceerd is, maar ook vanwege de gecompliceerde achtergrond van het conflict. ‘Ik werd er bang van. Daarom heb ik het script een tijdje terzijde gelegd, want we kwamen er niet uit. In elke scenarioversie hebben we geprobeerd om ingewikkelde dingen weg te laten of minder ingewikkeld te vertellen. Maar het is zoals het is. Natuurlijk ben ik op zoek gegaan naar drama, het publiek moet per slot van rekening ook worden vermaakt. Maar dit onderwerp, deze complexe materie, verdraagt geen banalisering. Het zou gewoonweg niet werken.’

Schmid heeft veel gelezen over de oorlog in het voormalige Joegoslavië en sprak met tal van betrokkenen. ‘In Banja Luka ontmoette ik de minister voor EU-aangelegenheden, in Den Haag spraken we met rechters, aanklagers, onderzoekers. Het Tribunaal was een enorme steun.’

Het Tribunaal had geen moeite met zijn kritische benadering. ‘De voormalige president Fausto Pocar vond onze insteek prima, en gaf zijn fiat. Het klopt natuurlijk ook wel. Het Tribunaal moet ook transparant zijn, en inzicht geven in zijn manier van werken. Ze zijn echt heel open… op een bepaalde manier. Je kunt er ook gewoon naar binnen lopen om de processen te volgen. Dat heb ik verschillende keren gedaan – het is erg saai. Een Duitse aanklager heeft alle scriptversies gelezen en van commentaar voorzien. Ze wisten exact waar we mee bezig waren.’

Schmid kreeg ook toestemming om te filmen in het gebouw van het Tribunaal (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia is de officiële benaming), aan het Churchillplein in Den Haag. ‘De foyer, het terras en de entree hebben we daar gefilmd. De rechtzaal ging niet, daar was het te druk. Die hebben we heel precies nagebouwd.’

De stad Den Haag droeg bij aan de film, die werd gecoproduceerd door het Amsterdamse productiehuis IDTV Film. Er vonden opnamen plaats in het Brediushuis in Den Haag en in Scheveningen. En er zijn rolletjes voor Reinout Bussemaker (als de vertegenwoordiger van het tribunaal in Republika Srpska) en Martijn Nieuwerf (als politieagent). ‘Het geld voor de film komt uit verschillende landen, de acteurs dus ook. Maar het is bepaald geen Europudding, het klopt allemaal wel. Kerry Fox, die de aanklaagster speelt, is geloof ik geboren in Nieuw-Zeeland. Wie uit Duitsland, Denemarken of Nederland zou komen, lag van tevoren ook helemaal open. Ik wilde de beste voor de rol. Bij Kemna Casting heb ik een aantal Nederlandse acteurs gezien en wat films gekeken. Ober bijvoorbeeld: erg vreemd, maar wel goed.’

De jonge Bosnische vrouw die in Den Haag komt getuigen, wordt gespeeld door de Roemeense Anamaria Marinca, de ster uit het met een Gouden Palm bekroonde 4 luni, 3 saptamani si 2 zile (‘4 maanden, 3 weken en 2 dagen’). ‘We hebben ook wel Bosnische actrices gecast, maar Anamaria was de beste, de meest getalenteerde. Je weet dat er dan kritiek komt, omdat een Roemeense vrouw een Bosnische vrouw speelt. Maar ze heeft hard aan haar accent gewerkt, en haar meeste tekst is toch in het Engels. Ik vind dat ze het heel erg goed doet.’

Twee weken voordat de opnamen begonnen, werd de Bosnisch-Servische oud-president Radovan Karadzic overgedragen aan Joegoslavië-Tribunaal. ‘We zaten in het Novotel, tegenover het Tribunaal. De nacht voordat ze hem overbrachten, kreeg ik een sms uit Sarajevo: ze hebben Karadzic. Het was nog waar ook; toen ik de volgende ochtend de gordijnen opendeed, stonden er tientallen tv-ploegen.’ Directe gevolgen voor zijn film had het niet. ‘Maar het was goed om nogmaals te merken dat we met onderwerp bezig waren dat in het heden speelt, en niet alleen maar in het verleden.’

The Tribunal draait nu in de filmhuizen.

De Spaanse Yohana Cobo in Tramontana

‘Openingsfilm vol buitenlanders’ kopte De Telegraaf, pardon, de Volkskrant, daags nadat het 29e Nederlands Film Festival van start was gegaan met Ramón Gielings Tramontana. Ja, Tramontana is opgenomen in Noord-Spanje. Die ‘buitenlanders’ zijn dan ook Spaanse acteurs, ze spreken Spaans. Toch is Tramontana een Nederlandse film. De voornaam van de regisseur mag enigszins Spaans aandoen, hij is Nederlander en de rest van de crew ook. En het geld voor de film is voor het grootste deel afkomstig van het Filmfonds.

Het ‘Algemeen Reglement voor Deelname aan het Nederlands Film Festival 2009’ bevat een gedetailleerde paragraaf waarin staat wat in Utrecht precies onder een Nederlandse speelfilm wordt verstaan. Daarvoor zijn punten nodig, en de hoofdproducent moet Nederlands zijn. In beginsel. Dat levert 4 punten op; een Nederlandse regisseur eveneens. Onder een Nederlander wordt, behalve een persoon met de Nederlandse nationaliteit, ook verstaan ‘een persoon die minimaal twee jaar in Nederland is gevestigd en gedurende deze periode werkzaam is geweest binnen het Nederlands filmbedrijf’.

Een Nederlands gegeven is goed voor 2 punten, een Nederlandse editor levert 1 punt op. Als een film voor een belangrijk deel Nederlands gesproken is, kunnen er twee punten worden bijgeschreven; een realiseringsbijdrage van CoBO- of Stimuleringsfonds of het Nederlands Fonds voor de Film is goed één punt. In totaal zijn er 30 punten te halen; bij meer dan 14 is sprake van een Nederlandse film. (Terzijde: een paar jaar terug moesten er nog 16 of meer van de slechts 29 te verkrijgen punten worden behaald.)

Ook het fraaie, Engels gesproken, in Ierland opgenomen Nothing Personal van de Pools-Nederlandse Urszula Antoniak, met de Noord-Ierse ster Stephen Rea (The Crying Game) in de hoofdrol is volgens de reglementen Nederlands, net als Anubis en het pad der 7 zonden, afkomstig uit de stal van Studio 100. Limo, dat op het eerste gezicht net zo Vlaams oogt, komt dan weer punten tekort. Gast van het Jaar Jack Wouterse, die een rolletje speelt in Limo, komt daardoor niet in aanmerking voor het Gouden Kalf. In beginsel.

De Spaanse Yohana Cobo, de hoofdrolspeelster van Tramontana komt evenmin in aanmerking voor een Kalf. In beginsel, althans, want de jonge Vlaamse Laurien Van den Broeck werd weer wél genomineerd als beste actrice (voor haar Engelsgesproken rol in Paula van der Oests Moonlight). Op verzoek van de jury, die Van den Broeck in vorige rollen ook al vond imponeren. Het festival wilde wel een uitzondering maken, omdat het bestuur dacht dat zij al eens eerder was genomineerd. Minoes-producent Burny Bos repte bij de prijsuitreiking van een ‘kutjury’.

Met stip binnen op 20: Sinterklaas

Het Nederlands Film Festival wordt woensdag 23 september geopend met de Spaans-gesproken, in Spanje opgenomen magisch-realistische vertelling Tramonta van Ramón Gieling. Het is het startschot van een tien dagen durend feestje van en voor de Nederlandse film, waarop de sleutelfiguren van de Nederlandse film driftig discussiëren en naarstig netwerken temidden van bordkartonnen wandjes en Kalveren van klatergoud. Wat opvalt? Dat de filmwereld geen last lijkt te hebben van een glazen plafond. Niet alleen markeert de 29ste editie van het Filmfestival de definitieve doorbraak van een groot aantal eigenzinnige vrouwelijke regisseurs en wordt een nieuwe generatie filmactrices voorgesteld aan het grote publiek, ook achter de schermen worden steeds meer belangrijke posities ingenomen door vrouwen. Jan Pieter Ekker en Bor Beekman leggen de hoofdrolspelers onder het vergrootglas in deze jubileumeditie van de Volkskrant/Cinema.nl-Filmbonzen Toptwintig.

Dit jaar / Vorig jaar / NAAM / Aantal jaar in de lijst // stijger / daler / gelijk

1 / 11 / DOREEN BOONEKAMP – FILMFONDS /9
Kort nadat ze was bekroond met de Cultuurprijs van de gemeente Utrecht werd Doreen Boonekamp benoemd als directeur van het Filmfonds, de belangrijkste financier van Nederlandse films, waar na acht woelige jaren een eind kwam aan het dienstverband van oud-Volkskrant-journalist Toine Berbers. Die verklaarde bij zijn afscheid dat de Nederlandse film er uitstekend op staat, desalniettemin lijken Boonekamps doorzettingsvermogen en overredingskracht zeer welkom op het grauwe kantoor aan de Amsterdamse Jan Luijkenstraat. De komende editie van het Nederlands Film Festival is haar afscheidsfeestje, helaas is het niet de sterkste editie van de laatste jaren.

2 / 1 / RONALD PLASTERK – OCW / 3
De minister van OCW (PvdA) is steevast present als de camera’s draaien. Met hoed. Hij opende Film by the Sea, overhandigde cameraman Robby Müller een oeuvreprijs, en sloeg onlangs in de stromende regen de eerste paal van het nieuwe sectorinstituut de grond in. Maar filmbeleid maken, daar is hij niet zo van. Na drie jaar ministerschap blijft het nog steeds gissen naar Plasterks visie op het medium.

3 / 4 / LAUGE NIELSEN – PATHÉ / 10
De Deen Nielsen is sinds 1996 directeur van Pathé, met twaalf bioscopen, honderd zalen, 23 duizend stoelen en meer dan 7 miljoen bezoekers per jaar met afstand de grootste bioscoopexploitant van Nederland. Het filmprogramma van Pathé is breed en actueel: Pathé vertoont alle belangrijke nieuwe films, naar eigen zeggen ook hoogwaardige films die net iets minder commercieel potentieel hebben. Er zijn concertregistraties te zien, en opera’s, en ook voor kinderen is er in de Pathé-theaters voldoende te genieten. Verder besteedt Pathé bijzondere aandacht aan Nederlandse films, aldus Pathé zelf. In de praktijk gebeurt dat slechts mondjesmaat, en alleen als er met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid geld mee te verdienen valt. De zeer geslaagde Belgisch-Nederlandse coproductie De helaasheid der dingen is dan weer niet te zien bij Pathé. Hoofd-programmering Daniëlle Koot kon er niet mee lachen.

4 / 5 / CARICE VAN HOUTEN / 3
Van Houten is Nederlands’ enige échte filmster. Ondanks Zwartboek laat haar grote doorbraak in het buitenland nog even op zich wachten, binnen de landsgrenzen is haar star power echter onovertroffen. Eind november is ze te zien in de Kluun-verfilming Komt een vrouw bij de dokter, daarna speelt ze de hoofdrol in De gelukkige huisvrouw, Antoinette Beumers verfilming van de gelijknamige roman van Heleen van Royen. Twee jaar geleden werd Van Houten op het NFF door het publiek gekozen tot ‘Beste Nederlandse actrice aller tijden’.

5 / 7 / FRANS VAN GESTEL – IDTV FILM / 2
Frans van Gestel is de drijvende kracht achter het monsterverbond tussen de film- en tvproducenten Motel Films en IDTV Film. Hij produceerde onder meer Zwartboek, Alles is liefde, en het romantische epos Bride Flight. Laat nu onderzoek verrichten naar het imago van de vaderlandse kunstzinnige film, die ondanks de bijzondere aandacht van het Filmfonds in eigen land nog steeds een garantie is voor lege zalen, en in Cannes ook nog altijd over het hoofd wordt gezien.

6 / – / DORIEN VAN DE PAS / 1
Dorien van de Pas is de opvolger van Arnold Heslenveld, het ‘Hoofd Speelfilm’ van het Filmfonds, belast met het stimuleren van de productie van kwalitatief hoogwaardige Nederlandse speelfilms voor de bioscoop. Aanvragen mogen dan worden beoordeeld door deskundigen, die rekening houden met de staat van dienst van de makers, de kwaliteit van het scenario, en de vertoningsvooruitzichten: Van de Pas bepaalt de kaders waarbinnen gemanoeuvreerd mag worden. Werkte eerder als senior stafmedewerker bij het Stimuleringsfonds, waar ze verantwoordelijk was voor drama-, en speelfilmaanvragen en bijdroeg aan de filmprojecten Kort!, One Night Stand en Cinema Junior.

7 / 12 / MATTHIJS VAN NIEUWKERK / 4
Matthijs van Nieuwkerks dagelijkse magazine De Wereld Draait Door is dé plek om een nieuwe Nederlandse film te pluggen. ‘Daar is de camera. Vertel eens in een minuut waarom iedereen jouw film moet gaan zien.’ Had direct de drie hoofdrolspelers van de ‘Oscar-soap’ in zijn programma, en ook een dwars talent als Alex van Warmerdam, die publiciteit eigenlijk maar niks vindt, schoof bij Van Nieuwkerk aan om De laatste dagen van Emma Blank te promoten. Op het NFF is Van Nieuwkerk tevens te bewonderen als presentator van de dagelijkse Talkshow.

8 / 13 / REINOUT OERLEMANS – EYEWORKS EGMOND FILM / 4
Eyeworks Egmond Film and Television is onder meer de producent van de Frans Weisz-film Happy End en De gelukkige huisvrouw. Belangrijker: de grote roerganger Reinout Oerlemans beloot zelf de regie ter hand te nemen van de Kluun-verfilming Komt een vrouw bij de dokter (900.000 verkochte exemplaren), waarvan de rechten werden verworven uit de failliete boedel van productiemaatschappij De Luwte. Oerlemans strikte hoogstpersoonlijk Carice van Houten voor de hoofdrol. Hij heeft inmiddels het petje, de baard en bijna de omvang van Francis Ford Coppola, of hij ook diens talent heeft zal eind november blijken, wanneer BFD de film in meer de honderd zalen uitbrengt. Kluun heeft alle vertrouwen in een goede afloop. Als hem voor de voeten wordt geworpen dat Oerlemans nog niet eerder een film heeft geregisseerd, riposteert de schrijver monter: ‘Ik had nog nooit een boek geschreven’.

9 / 3 / SAN FU MALTHA / 10
Na het megasucces Zwartboek scoorde producent San Fu Maltha publiekshits met Alles is liefde en Oorlogswinter. Maar de belangstelling voor Spion van Oranje, met Paul de Leeuw in de hoofdrol, viel toch wat tegen. En met een film als Carmen van het noorden zal hij ook geen potten breken. Werkt nu in Indonesië met regisseur Brian Yuzna aan Amphibious, ‘de eerste Nederlandse 3D-film’, en bakkeleit over De vliegenierster van Kazbek. Maltha hoopte met deze film van Ineke Smits Nederland voor het eerst sinds 1975 weer eens een plek in de Gouden Palm-competitie van Cannes bezorgen, maar na teleurstellende test screenings volgt nu hermontage op hermontage.

10 / – / BENELUX FILM DISTRIBUTORS / 1
De afgelopen jaren deed distributeur RCV goede zaken met vaderlands product als Sinterklaas en het geheim van het grote boek, het voor een appel en een ei gemaakte Mijn vader is een detective! en ook de Carry Slee-verfilming Lover of Loser zal wel weer een hit worden. De kurk waar distributeur Independent op drijft zijn de films uit de fabriek van Studio 100, maar eigengereidere producties als Stella’s oorlog en Het leven uit een dag bleven ver achter bij de verwachtingen. De beste zaken worden de laatste tijd gedaan door de relatieve nieuwkomer Benelux Film Distributors. Zij scoorden met Oorlogswinter (met meer dan 800 duizend bezoekers met afstand de best bezochte Nederlandse film van het afgelopen jaar), en de toekomst ziet er ook gezond uit, met dank aan twee andere boekverfilmingen: Komt een vrouw bij de dokter en De gelukkige huisvrouw.

11 / – / BEN SOMBOGAART / 1
Regisseur Sombogaart maakt het ene na het andere artistiek verantwoorde kassucces, van De Tweeling en Kruistocht in spijkerbroek tot Bride Flight en nu weer De Storm, de gedroomde openingsfilm van het NFF, die helaas twee weken geleden al in Vlissingen in première ging. Haalt het maximale uit ‘bescheiden’ budgetten. De Storm, gemaakt voor 6,5 miljoen euro, noemt hij ‘low low budget’. ‘In Amerika zou je tenminste een nul achter het bedrag moeten zetten en dan zou het nog de vraag zijn of het lukt. Naar hun maatstaven is het gekkenwerk.’ Zijn volgende projecten zijn overigens bescheidener van opzet: Knielen op een bed violen en Hasse Simonsdochter.

12 / 14 / DE OMROEPDRAMATURGEN / 3
Veel filmmakers klagen steen en been over de inbreng van de omroepdramaturgen, die veel in de melk te brokkelen willen hebben terwijl daar slechts weinig harde cash tegenover staat. Maar wie in Nederland een film wil maken kan nu eenmaal niet zonder omroep, omdat anders ook geen beroep kan worden gedaan op de veel grotere geldpotten van het Stimuleringsfonds en het CoBO-fonds.

13 / 8 / PAUL VERHOEVEN / 6
Keer op keer wordt zijn naam verbonden aan een nieuwe film, de ene keer honderd procent Nederlands, dan weer een grote internationale productie. Maar de praktijk leert dat de knuffelopa van de Nederlandse cinema sinds Zwartboek niets meer heeft gemaakt – ja, hij heeft een boek geschreven over Jezus…

14 / 15 / MONIQUE VAN SCHENDELEN / 4
Zestig, maar still going strong. De directeur van het naar haarzelf vernoemde MVSP verzorgt de publiciteit voor tal van Nederlandse films, festivals en filmmakers. Een beetje filmjournalist ontvangt een continue stroom mails van Van Schendelen. Wie een persvoorstelling overslaat, kan onmiddellijk een telefoontje verwachten. Kan soms wat onbehouwen uit de hoek komen tegen beginnende journalisten: ‘Wie ben jij eigenlijk?!’

15 / – / RENÉ MIOCH / 1
De tentakels van René Mioch reiken ver, zowel voor als achter de camera. Geeft mediatraining aan regisseurs en acteurs, en maakt het laatst overgebleven filmprogramma op de Nederlandse televisie: Films & Stars (Net 5). Mag als enige Nederlandse journalist op de rode loper van de Oscars en de grote festivals. Manipuleert het nieuws naar believen; het moet er allemaal wel een beetje gezellig uitzien.

16 / 18 / SANDRA DEN HAMER / 2
Voormalig directeur van het International Film Festival Rotterdam, thans directeur van het Filmmuseum. Dat brengt zo nu en dan wel eens een Nederlands filmpje uit, zoals Last Conversation van Noud Heerkens. Wat meer gewicht in de schaal legt: Den Hamer is de beoogde directeur van het sectorinstituut. En het Filmmuseum is bezig de Nederlandse film digitaal te ontsluiten; alle in Nederland gemaakte speelfilms, korte (reclame)films, documentaires en animatiefilms moeten aldus beschikbaar komen voor het grote publiek.

17 / 19 / JAN EILANDER & ATE DE JONG / 2
Regisseur annex schrijver Jan Eilander is de artistiek intendant van het Filmfonds, filmmaker Ate de Jong de commercieel intendant. Het blijft mensenwerk: Eilander zag weinig in Nothing Personal (zes keer onderscheiden op het festival van Locarno). Bovendien zijn hun middelen beperkt: De Jong ziet het dan wel zitten in een Nederlandse remake van de Belgische kaskraker Loft, zijn budget is al op.

18 / – / WILLEMIEN VAN AALST / 1
Van Aalst, ex-IDFA, ex IDTV, volgt na de komende editie Doreen Boonekamp op als directeur van het Nederlands Film Festival. Zij spreekt zelf van een ‘droombaan’ in het hart van de Nederlandse film. ‘Ik zie het als mijn belangrijkste taak de unieke positie van het Nederlands Film Festival als dé plek waar de Nederlandse filmwereld samenkomt en een breed publiek kennis neemt van de Nederlandse film in al zijn facetten, te verstevigen en toekomst proof te maken. Zou wel wat meer risico mogen nemen, en een retrospectiefje wijden aan een acteur als Johan Leysen in plaats van Jack Wouterse.

19 / 17 / CLAUDIA LANDSBERGER / 5
Landsberger bewerkstelligt als directeur van Holland Film dat ons product in het buitenland wordt vertoond. Bezorgde begin dit jaar drie films van aanstormende, vrouwelijke regisseurs een plek in het Forum van het festival van Berlijn, ontdekte tot haar eigen verbazing dat Jean van de Velde’s The Silent Army was geselecteerd voor de sectie Un certain regard van het festival van Cannes, bracht Emma Blank van Alex van Warmerdam onder in Venetië, en adviseerde de makers van Nothing Personal voor het festival van Locarno te kiezen. Landsberger is ook verantwoordelijk voor de Nederlandse inzending voor de Oscar voor niet-Engelstalige film, die dit jaar bepaald geen schoonheidsprijs verdient.

20 / – / SINTERKLAAS / 1
De goedheiligman is in Nederland een garantie voor volle zalen, zo leerden Alles is liefde en de knutselfilm Sinterklaas en het geheim van het grote boek. In oktober (!) verschijnen er dus twee nieuwe Sinterklaasfilms in de Nederlandse bioscopen. Martijn van Nellestijn maakte Sinterklaas en de verdwenen pakjesboot, waarin naast de Sint bekende Nederlanders opdraven als Gerard Joling, Frans Bauer, Pierre Kartner en Henkjan Smits. De concurrentie komt van Het Sinterklaasjournaal: de meezing moevie, met Dries Roelvink als stratenmaker die zich voorbereidt op de intocht van Sinterklaas. Arme kindertjes.

Nederlands Film Festival, 23 september t/m 2 oktober in Utrecht

George Sluizer (links) op de set van The Vanishing, met Kiefer Sutherland en Jeff Bridges.

Regisseur, scenarist en producent George Sluizer krijgt zaterdag op het festival Film by the Sea een Lifetime Achievement Award voor zijn veelzijdige bijdrage aan de cinema. Ettore Scola (2003), Milos Forman (2004), Istvan Szábo (2005), Jonathan Demme (2006), Volker Schlöndorff (2007) en Jean-Pierre en Luc Dardenne (2008) gingen hem voor. Sluizer is de eerste Nederlander die de prijs krijgt.

Dat hij de prijs nog in ontvangst kan nemen, mag een mirakel worden genoemd. Eind 2007 kreeg hij tijdens een vakantie in Zuid-Frankrijk een aneurysma. ‘Op zijn gewoon-Hollands is dat een exploderende aorta. Ik ben twee keer dood verklaard. Ik ben herrezen uit de dood. Dat is niet alleen maar fijn want ik ben er als invalide uitgekomen. Ik heb een vol leven achter de rug. Ik kan niet klagen over het feit dat ik niet gewerkt heb, of dat ik geen succes heb gehad of erkenning. Als ik hier nu zou doodvallen, tsja, dan is dat maar zo. Ik ben wat dat betreft zeer organisch denkend: je wordt geboren en op een bepaald moment ga je ook weer dood.’

Het telefoontje uit Vlissingen kwam onverwacht. ‘Want ik verwacht weinig vanuit Nederland. Nederland heeft mij in veel gevallen bewust genegeerd. Terwijl ik toch best wat dingen heb gemaakt die de moeite waard zijn. Misschien is het omdat veel van mijn films in het buitenland spelen of in een andere taal zijn gemaakt. Hoe het ook zij: ik ben gewend om zender erkenning te leven. Het enige dat telt is dat ik zelf tevreden kan zijn over wat ik maak.’

George Sluizer heeft altijd over de Nederlandse grenzen heen gekeken. Hij werd in 1932 geboren in Parijs, groeide op in Engeland, voer een tijd op de grote vaart, en woonde onder meer in Noorwegen, Frankrijk en Portugal. Hij maakte coproducties met Frankrijk (Spoorloos, de verfilming van Het gouden ei van Tim Krabbé, die in 1988 werd bekroond met een Gouden Kalf), Duitsland, Italië en Engeland (Utz, 1992), Spanje en Portugal (de José Saramago-verfilming La balsa de piedra, 2002), en één film in Hollywood: de Spoorloos-remake The Vanishing (1992), met Jeff Bridges, Kiefer Sutherland en Sandra Bullock.

In 1993 maakte Sluizer nóg een Hollywood-productie: de thriller Dark Blood, met River Phoenix, Jonathan Pryce en Judy Davis. Het onverwachte overlijden van Phoenix – aan een hartaanval als gevolg van een overdosis heroïne en cocaïne –zorgde er echter voor dat de film nooit gereed zou komen. ‘Als de film was voltooid, was het de arthouse-hit van het jaar geweest. Dat garandeer ik je. En ik niet alleen, iedereen die stukken heeft gezien zegt hetzelfde. Dan was ik behoorlijk gestegen in de Hollywoodse waarde, zoals Paul Verhoeven na Basic Instinct. Nu gaat het altijd over Spoorloos als het over mij gaat, dan was er over Dark Blood gesproken – daar ben ik zeker van.’

Op Film by the Sea laat Sluizer een aantal unieke beelden zien uit Dark Blood. In 2002 bemachtigde hij het opgenomen materiaal, dat na een conflict tussen een bank en een verzekeraar in een kluis was beland. ‘Ik kreeg een telefoontje dat het zou worden verbrand. Dat zal me toch niet gebeuren, dacht ik. Ik heb het uit de kluis weten te krijgen en naar Nederland laten verschepen. 1300 kilo materiaal. Voor Vlissingen heb ik nu wat dingetjes aan elkaar geplakt.’

Hij zit toch niet stil. Na zijn wonderbaarlijke herrijzenis gaf Sluizer een jaar scenariolessen in Polen ‘Maar praten over film is toch iets anders dan zelf een verhaal schrijven, zelf regisseren en monteren. Mijn hart ligt daar niet. Ik ben een ambachtsman die een stoel wil maken.’

Nu werkt hij aan een documentaire over het Midden-Oosten; de Palestijnse zaak gaat hem aan het hart. ‘De niet bestaande Palestijnse autoriteit heeft me tot ereburger van hun niet bestaande staat benoemd omdat ik een van de eerste westerlingen was die zich voor hun zaak interesseerden. In 1972, na München, ben ik er zelf gaan kijken. Ik wil nu weer. Ik moet nog bij vier hoofdrolspelers langs op vier continenten.’

Daarnaast is Sluizer bezig met wéér een boekverfilming: In Babylon van Marcel Möring. De derde scenarioversie is net klaar. ‘We hebben het verhaal verplaatst naar Canada. Niet om financiële redenen, maar vanwege de sneeuw. Ik heb Oorlogswinter gezien en al dat gedoe met nepsneeuw wil ik niet. Ik wil drie meter dikke echte sneeuw. Als ik nog gezond genoeg ben, zou ik graag in 2012 in Canada gaan draaien.

En daarna heb ik nog wel wat in mijn la liggen.’ Na een korte pauze: ‘Maar misschien is het beter dat ik dat daar maar gewoon laat liggen…’

George Sluizer wordt vrijdagavond door Ronald Ockhuysen geïnterviewd op Film by the Sea. Zaterdag ontvangt hij in Vlissingen een Lifetime Achievement Award.

‘In voetbal heb je een clubvoorzitter en een trainer die 100 procent inzet van je vragen, in de filmwereld een producent en een regisseur. In voetbal heb je de spelers, in een film de acteurs die het samen moeten doen. Het resultaat wordt beter als je samenwerkt, als je elkaar probeert te helpen.’

Voetbal en film vertonen vele overeenkomsten, wil Eric Cantona maar zeggen, de voormalige ster van Manchester United die een tweede carrière is begonnen als acteur, scenarioschrijver én regisseur.‘De spanning die ik voelde voordat ik de rode loper op moest, was vergelijkbaar met de spanning die je in de spelerstunnel voelt voor aanvang van een belangrijke wedstrijd. Ik voelde dezelfde energie, een energie die ik erg heb gemist nadat ik was gestopt met voetballen.’

In het lichtvoetige Looking for Eric, geregisseerd door de Britse veteraan Ken Loach, speelt Cantona min of meer als zichzelf: een orakelende ex-voetbalgrootheid. Met typische Cantona-aforismen (‘Je moet je teammaten vertrouwen – altijd!’) zorgt hij ervoor dat een tobbende Cantona- en Manchester United-fan met dezelfde voornaam zijn leven weer op de rails krijgt.

Het uitgangspunt van de film stamt uit zijn jaren bij Manchester United. ‘Ik raakte in gesprek met een fan met problemen, die hoopte dat ik zijn bestaan kon veranderen. Dat kon ik natuurlijk niet, maar ik kon hem wél wat extra aandacht en steun te geven. Dat heb ik gedaan, de verandering is vervolgens van binnenuit gekomen. Ik heb nog altijd contact met hem.’

Dat hij juist Ken Loach benaderde met het idee voor de film, was logisch aldus Cantona, die praat op fluistertoon en zijn antwoorden voorzichtig formuleert. ‘Omdat hij van voetbal houdt. En omdat hij een fantastische regisseur is. Ik houd van al zijn films, ook van zijn oudere werk; van Raining Stones, Family Life en Kes. Ken stond bovenaan mijn lijst.’

De keuze tekent de excentrieke Fransman (Marseille, 1966), die altijd een buitenbeentje is gebleven in de voetbalwereld. Hij kon fenomenaal voetballen, maar zijn loopbaan wordt ook gekenmerkt door een aantal bizarre incidenten: hij verscheurde zijn shirt na een wissel, gooide een bal naar een scheidsrechter en schold op de voetbalbond. Hij stopte, zette zijn carrière toch voort in Engeland, werd in 2000 verkozen tot speler van de eeuw van Manchester, gaf een scheldende supporter een karatetrap, werd voor negen maanden geschorst, leerde zichzelf trompet spelen, kwam terug en stopte nogmaals abrupt – dit keer voorgoed. ‘Ik was de passie voor het spel kwijtgeraakt.

Dat zijn tweede carrière een moeizame start kende, verbaast Cantona achteraf niet. ‘Het publiek verwacht niet dat je ook iets anders kunt. Daarbij komt natuurlijk dat ik als voetballer aan de top stond en als acteur helemaal onderaan moest beginnen.’

Cantona was te zien in Elizabeth van Shekhar Kapur en in Les enfants du Marais van Jean Becker. Hij verfilmde een kort verhaal van de Amerikaanse zuipschuit/schrijver Charles Bukowski, en in L’outremangeur speelde hij samen met zijn vriendin Rachida Brakni. ‘Zij heeft me zelfvertrouwen gegeven en me geleerd te genieten van het acteren. Dat doe ik nu ook. Ik durf mezelf nog geen acteur te nomen, maar ik geniet er wel van.’

Mocht dat veranderen, dan stopt hij direct, waarschuwt Cantona. Of we hem dan nog eens terugzien op het voetbalveld, weet hij nog niet. ‘Als ik terugkeer in het voetbal wil ik niet gewoon een elftalletje trainen, maar er iets bijzonders van maken. Een revolutie ontketenen, zoals Johan Cruijff heeft gedaan met Barcelona. Nee, dat is niet eenvoudig, maar ik ben ervan overtuigd dat het kan.’

Eric Cantona over Looking for Eric

Mag The Silent Army nu meedingen naar de Oscars of niet. Ik heb de reglementen er even bijgezocht en kan niet anders concluderen dan dat het een behoorlijke gok lijkt als Holland Film deze film instuurt…

1. DEFINITION

A foreign language film is defined as a feature-length motion picture produced outside the United States of America with a predominantly non-English dialogue track.

De vraag is: wat precies is ‘predominantly’ (‘overwegend’). In The Silent Army wordt heel veel Engels gesproken… Gaat het om meer dan 50 procent? En gaat het dan om het aantal gesproken woorden, of het aantal woorden in de ondertitels (meestal minder, want bondig samengevat)? En wie gaat dat tellen?

2. ELIGIBILITY

1. The motion picture must be first released in the country submitting it no earlier than October 1, 2008, and no later than September 30, 2009, and be first publicly exhibited for at least seven consecutive days in a commercial motion picture theater for the profit of the producer and exhibitor. It must be exhibited by means of 35mm or 70mm film or in a 24- or 48- frame progressive scan Digital Cinema format with a minimum projector resolution of 2048 by 1080 pixels, source image format conforming to SMPTE 428-1-2006 D-Cinema Distribution Master – Image Characteristics; image compression (if used) conforming to ISO/IEC 15444-1 (JPEG 2000), and image and sound file formats suitable for exhibition in commercial Digital Cinema sites. The audio in a typical Digital Cinema Package (DCP) is 5.1 channels of discrete audio, and that is the preferred audio configuration. The minimum for a non-mono configuration of the audio shall be three channels as Left, Center, Right (a Left/Right configuration is not acceptable in a theatrical environment). The audio data shall be formatted in conformance with SMPTE 428-2-2006 D-Cinema Distribution Master – Audio Characteristics and SMPTE 428-3-2006 D-Cinema Distribution Master – Audio Channel Mapping and Channel Labeling.

The Silent Army is van 20 tot 27 augustus 2009 vertoond in het Louis Hartlooper Complex in Utrecht. In het Engels, niet-Nederlands ondertiteld. De recette is aan War Child geschonken, maar dat mag in principe wel. De producent en de vertoner hadden het in principe ook in de gracht mogen kieperen…

2. The picture must be advertised and exploited during its eligibility run in a manner considered normal and customary to the industry. The picture need not have been released in the United States.

Ik heb geen advertentie gezien, maar ik woon dan ook niet in Utrecht. Een persvoorstelling is er niet geweest…

3. No type of television or Internet transmission may occur at any time prior to the motion picture’s theatrical release.

Check!

4. The recording of the original dialogue track as well as the completed picture must be predominantly in a language or languages other than English. Accurate English-language subtitles are required.

Het was de kopie die in Cannes is vertoond, met de ondertitels van het Swahili in het Frans… (In Cannes verschenen de Engelse ondertitels in een lichtkrant)

5. The submitting country must certify that creative control of the motion picture was largely in the hands of citizens or residents of that country.

Kan je over twisten als je leest wat Pierre Rissient, de Franse vader van Wit Licht 2.0, in de Volkskrant verklaart: ‘Ik zei: laat mij eens kijken wat ik kan doen. Ik heb al het materiaal bekeken, ook wat ze niet in de eerste film hebben gebruikt. Ik bedacht: je moet niet vrolijk eindigen, maar met een explosie, een soort apocalyps. Toen ik dat eenmaal wist, viel de rest van de film vanzelf op z’n plaats.’

6. The Academy will make the final determination in all questions of eligibility.

Dat kan zoals gezegd nog spannend worden!

3. SUBMISSION

1. Each country shall be invited to submit its best motion picture to the Academy. Selection of that picture shall be made by one organization, jury or committee that should include artists and/or craftspeople from the field of motion pictures. A list of the selection committee members must be submitted to the Academy no later than August 3, 2009.

Daar kun je natuurlijk ook over twisten, wat de beste film is…

2. Only one picture will be accepted from each country.

3. The Academy will provide official entry forms to the proper committee in each country so that the producer of the selected picture can supply full information for that picture.

4. The official entry forms, together with a cast and credits list, a brief English-language synopsis of the film, a biography and photograph of the director, still photographs, a poster, and an original newspaper or magazine clipping advertising the picture’s run, must be received in the Academy office no later than 5 p.m. PT on Thursday, October 1, 2009. Other fact sheets also may be sent to further document the submission.

5. Prints or DCPs should be shipped prepaid for award consideration to arrive at the Academy no later than 5 p.m. PT on Thursday, October 1, 2009.

6. The print submitted for award consideration must be identical in form with the final version in general release in the country submitting the motion picture.

Tja, The Silent Army heeft natuurlijk helemaal geen ‘general release’ gehad in Nederland… Op het Nederlands Film Festival dingt niet voor niets Wit licht mee naar de Kalveren, en niet The Silent Army. De makers zelf doen er ook niet ingewikkeld over, in een persbericht waarin het bezoek van Marco Borsato aan de Edese bioscoop CineMec wordt aangekondigd. Daarin staat. ‘… Wit Licht … was een succes en is nu zelfs in de running voor een Oscar nominatie. Om er ook een internationaal succes te maken, is de film opnieuw gemonteerd en heeft een nieuwe titel gekregen: The Silent Army.’

De rest van de reglementen lijkt er niet toe te doen, maar voor de volledigheid zet ik het er maar even onder. Ik wens de Oscarcommissie de 21e veel wijsheid toe, en hoop dat KNF-afgevaardigde Sven Gerrets tegen die tijd weer is hersteld van zijn hersenschudding!

7. Countries whose motion pictures are nominated on February 2, 2010, will be required to provide a second English-language subtitled print or DCP of the film to facilitate voting screenings. This second print or DCP is due at the Academy by 5 p.m. PT on Friday, February 5, 2010.

8. Prints submitted will be retained by the Academy throughout the voting process.

9. “Every award shall be conditioned upon the delivery to the Academy of one print or one copy of every film nominated for final balloting for all Academy Awards. Such print or copy shall be in a format and of a quality equivalent to the film’s theatrical release; if a film exists in more than one format, then the version deposited shall be the film print. Such print or copy shall become the property of the Academy, with the proviso, however, that the Academy shall not use such print or copy for commercial gain. Such print or copy shall be deposited with the Academy and, subject to matters not within its control, shall be screened by the Academy for the membership in advance of distribution of final ballots”  (Academy Bylaws, Article VIII, Section 6). The Academy will retain for its archives one print of every motion picture receiving a nomination for the Foreign Language Film award. Prints of those films receiving nominations will be returned to the sender at Academy expense.

4. VOTING

1. All submissions sent to the Academy will be screened by the Foreign Language Film Award Committee(s). After the screenings, the committee(s) will vote by secret ballot to nominate five foreign language motion pictures for this award.

2. Final voting for the Foreign Language Film award shall be restricted to active and life Academy members who have attended Academy screenings, or other exhibition, of all five motion pictures nominated for the award.

3. Viewing Foreign Language Film entries on videocassette or DVD will NOT qualify a member for voting purposes in this category.

4. The Academy Statuette (Oscar) will be awarded to the motion picture and accepted by the director on behalf of the picture’s creative talents.

5. ADVERTISING AND PUBLICITY RESTRICTIONS

Only motion pictures that receive nominations or Academy Awards may refer to their Academy endorsements in advertising and publicity materials. A motion picture that is selected for inclusion in the semifinal round competition may not identify itself as an “Academy Award finalist,” “Academy Award shortlist film” or the like in its individual marketing or publicity.

6. ELIGIBILITY IN OTHER CATEGORIES

1. Motion pictures submitted for Foreign Language Film award consideration may also qualify for the 82nd Annual Academy Awards in other categories, provided they comply with the rules governing those categories.

2. In order to qualify for other categories, the motion pictures must be publicly exhibited by means of 35mm or 70mm film or in the digital format specified in Paragraph II. A for paid admission (previews excluded) in a commercial motion picture theater in Los Angeles County, for a run of at least seven consecutive days, beginning between January 1, 2009, and midnight of December 31, 2009.

3. Motion pictures that are nominated for the Foreign Language Film award shall not be eligible for Academy Awards consideration in any category in any subsequent Awards year. Submitted pictures that are not nominated for the Foreign Language Film award are eligible for Awards consideration in other categories in the subsequent year, provided the pictures begin their seven-day qualifying run in Los Angeles County during that calendar year.

Zaterdagochtend om 10.30 uur – wie bedenkt zo’n tijdstip?! – zendt de AVRO op Nederland 1 het fraaie, liefdevolle portret uit dat grafisch ontwerper/filmmaker Lex Reitsma maakte van Jans Bons: Jan Bons – Ontwerpen in vrijheid.

Reitsma, zelf ontwerper voor onder meer de Nederlandse Opera, en de 90-jarige Bons (bekend vanwege zijn opvallende affiches voor toneelgroep De Appel en het IDFA, zijn gescheurde en getekende letters en figuren en heldere kleuren) kennen elkaar omdat ze hun posters bij dezelfde Amsterdamse drukkerij lieten drukken.

In 2005 maakte Reitsma al een kort portret van Bons – ter gelegenheid van een expositie (Blikvangers) over 60 jaar filmaffiches in Nederland. Eerder dit jaar verzorgde hij een schitterende expositie in de Kunsthal in Bons’ geboortestad Rotterdam, met een bredere selectie uit de ruim 230 die Bons ontwierp: van de allereerste – een gouache van de aardbol die overgaat in een doodshoofd (Bons won er in 1947 de tweede prijs mee van een affichewedstrijd van de UNO, zoals de Verenigde Naties destijds nog heetten) – tot de meest recente voor het Nieuw Ensemble, waar zijn zoon Joël de scepter zwaait als artistiek leider.

Op de expositie waren op een beamer al fragmenten te zien uit Ontwerpen in vrijheid, met Bons aan het werk, en grasduinend in de vele archiefkasten in zijn Amsterdamse huis. ‘Ik rommel maar wat’, zegt hij, met de schaar in zijn hand. ‘Ik denk dat ik in plaats van die grote, gele driehoek, hier maar een kleintje neerleg.’

De tentoonstelling én de film doen verlangen naar een complete monografie van Bons’ werk, dus niet alleen de fraaie posters, maar ook Bons’ postzegels, kalenders en boekomslagen; zijn talrijke schetsen en zijn grafiek. Nu kan het nog.

AVRO Close Up, 12 september 2009, 10.30 uur, Nederland 1.
Bij uitgeverij De Buitenkant verscheen de publicatie Jan Bons – Ontwerpen in vrijheid, een DVD (57 minuten) en een boek met een korte biografie van Paul Hefting. zie www.lexreitsma.nl.

Meer over Jan Bons:

‘Vul de ‘n’ in en het wordt een nonnenkap’ (de Volkskrant, 10 maart 2008)

Altijd in een goed humeur (de Volkskrant, 7 april 2005)

Op het gevaar af dat Jean van de Velde denkt dat ik iets heb tegen hem en zijn film(s) – wat, ik zeg het er voor de zekerheid nog maar even bij, niet zo is -, de keuze voor The Silent Army als Nederlandse inzending voor de Oscar voor beste niet-Engelstalige film is een onbegrijpelijke.

Niet alleen zijn er praktische bezwaren (er zou te veel Engels in worden gesproken, hij heeft niet écht in de bioscoop gedraaid, en er is een andere versie ingestuurd dan in de bioscoop heeft gedraaid), het is vooral omdat er een andere film is die lijkt geschapen voor de Oscars: Oorlogswinter van Martin Koolhoven.

Koolhoven twitterde er dan ook flink op los nadat het nieuws bekend was geworden, noemde links en rechts wat artikelen uit de reglementen van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences, en vroeg zich af of een en ander wel in de haak was. Chic is het niet, maar geef hem eens ongelijk; niet alleen Jean van de Velde en Marco Borsato dromen van een Oscar… (‘Je grootste droom als filmmaker is een mooie film maken. Daarna droom je over Oscars en Cannes’, aldus Van de Velde. ‘De meeste dromen zijn bedrog’, zong Borsato lang geleden al).

Holland Film meldt dat de selectiecommissie speelfilm 2009 bestond uit afgevaardigden van Binger Filmlab; DDG – Dutch Directors Guild; KNF – Kring van Nederlandse Filmjournalisten; MIMM Muziekinstituut Multimedia; NBF – Nederlandse Beroepsvereniging van Film- en Televisiemakers; NSC – Netherlands Society of Cinematographers; NVB – Nederlandse Vereniging van Bioscoopexploitanten; NVF – Nederlandse Vereniging van Filmverhuurders; NVS – Nederlandse Vereniging van Speelfilmproducenten; NFTVM – Vereniging van Nieuwe Film- en Televisiemakers;  Netwerk scenarioschrijvers en Holland Film. De afgevaardigde namens de filmjournalisten was Sven Gerrets, van – ja waarvan eigenlijk?

Ik heb een jaar of wat geleden ook in de selectiecommissie gezeten. Welke film toen werd gekozen weet ik niet meer, maar mijn keuze was het niet. Veel discussie was niet mogelijk; ik had sterk het idee dat de commissie er was om een van tevoren gemaakte keuze te legitimeren.

Ik geloof overigens wel dat die keuze met de beste wil van de wereld wordt gemaakt. Door mensen die vast van mening zijn dat The Silent Army meer kans op een Oscar maakt dan Oorlogswinter. Je vraagt je wel af waar dat vandaan komt. Mevrouw Obama wordt genoemd; zij zou de film heel mooi vinden. Ik ben bang dat de mythevorming in Cannes er ook mee te maken heeft. Toen The Silent Army daar in première ging, meldden het ANP en het NOS journaal, dat er een minutenlange staande ovatie was en de film dus een enorm succes was.

Haal je de koekoek; dat geldt voor álle films die in de sectie Un certain regard draaien. De premières vinden plaats in aanwezigheid van de cast en de crew, en die willen natuurlijk wel klappen.

De Oscar-perikelen passen wel naadloos in de krankzinnige geschiedenis van de film. Die had ik omstandig beschreven voor het jaaroverzicht, dat ik op verzoek van het Nederlands Film Festival had geschreven voor hun catalogus. En er niet in terecht is gekomen.

Zijn er dan toch ‘grote krachten’ die zich met de film bemoeien?

Op het aanstaande Nederlands Film Festival is overigens zowel Wit licht als The Silent Army te zien. Maar alleen Wit licht dingt mee naar de Gouden Kalveren…