jpekker

Romy Schneider dronk, gebruikte medicijnen en rookte als een schoorsteen, toch is op het affiche voor een grote Gentse expositie over haar leven en werk een sigaret uit haar hand verwijderd.

Curator Daniela Sannwald spreekt schande van de aantasting van het beeld van de Hongaarse fotografe Eva Sereny: “Die sigaret is essentieel om te typeren hoe ze was. Roken was geen misdaad, weghalen van de sigaret uit het beeld is dat wel”. Volgens Patrick Duynslaegher, artistiek directeur van het Internationaal Filmfestival van Gent, is er sprake van een misverstand. “Op het affiche, onderaan de foto, is boven haar hand een band met informatie geplaatst, zodanig dat er enkel nog een stukje sigaret bovenuit stak. De persoon die de affiche maakte, heeft toen beslist om dat stukje sigaret te verwijderen”.

Het voorval staat niet op zichzelf. Een paar jaar geleden raakte Monsieur Hulot, het beroemde typetje van de roemruchte filmmaker Jacques Tati, zijn pijp kwijt op de poster voor een grote Tati-tentoonstelling in de Cinematheque Française in Parijs. In plaats daarvan fotoshopten de censoren een mal speelgoed-windmolentje met felgele wieken in zijn mond.

De Nationale Bibliotheek in Parijs verwijderde op de poster voor een expositie over zijn leven de sigaret die de kettingrokende Franse filosoof Jean Paul Sarte vasthield van een beroemde foto van Boris Lipnitzky, om een aanklacht te ontlopen wegens het schenden van de tabakswet die sinds 2001 in Frankrijk van kracht is. Deze wet verbiedt reclame-uitingen voor roken. Vanwege deze wet werd ook de poster van Coco avant Chanel verboden, waarop de beroemde modeontwerpster, gespeeld door Audrey Tautou, rokend stond afgebeeld.

In Oostenrijk zijn het geen sigaretten die voor ophef zorgen, maar piemels. Het Weense Leopold Museum heeft een kleine 200 affiches met drie naakte voetballers laten afplakken, nadat een storm van protest was opgestoken. De reacties waren van dien aard, dat het museum voor de veiligheid van de bezoekers vreesde.

Het betreft een reproductie van een kunstwerk van het Franse duo Pierre & Gilles, getiteld ‘Vive la France’, dat het Leopold Museum gebruikte om reclame te maken voor de expositie ‘Nackte Männer’, over de manier waarop het naakte mannelijk lichaam in de loop van de geschiedenis is afgebeeld. “We zijn niet echt blij met de situatie. Je hoopt altijd dat we vooruitgang hebben geboekt, dat we nu in de 21ste eeuw zijn”, aldus een woordvoerder van het museum.

De reclameposters van Les Infidèles, een relatiekomedie met The Artist-ster Jean Dujardin in de hoofdrol, moeten uit het Franse straatbeeld worden verwijderd, vindt de Franse reclamewaakhond ARPP. Ze zouden seksistisch zijn en vrouwonvriendelijk, aldus een woordvoerder.

Tsja. Frankrijk was niet eens zo heel erg lang een ruimdenkend en vrijzinnig land.

Het geval staat niet op zichzelf. In Amerika werd een poster van Zack and Miri Make a Porno afgekeurd door de Motion Picture Association of America (die niet alleen alle films keurt die in de Amerikaanse bioscopen worden uitgebracht, maar ook de bijbehorende posters), omdat deze seksueel suggestieve beelden zou bevatten.

Die poster heeft wel wat Les Infidèles: erop staan de (aangeklede) hoofdrolspelers Seth Rogen en Elizabeth Banks, met onderaan, op kruishoogte hun achterhoofden, waardoor de indruk wordt gewekt dat ze elkaar oraal bevredigen. De tekst ‘Coming Soon’ maakt het plaatje – en de grap – af.

‘Seth Rogen & Elizabeth Banks made a movie so titillating that we can only show you this drawing’, stond er op de alternatieve filmposter. De Nederlandse distributeur BFD gebruikte overigens zonder problemen de eerste filmposter.

Terwijl duizenden supporters zich opmaken voor een beslissende wedstrijd van het Iraanse nationale voetbalelftal, zoekt een vader naar zijn dochter. Zij is op weg naar het stadion. Vermomd als man, welteverstaan. In Iran zijn stadions voor vrouwen namelijk verboden terrein.

De Iranse regisseur Jafar Panahi vond de inspiratie voor Offside in de wrange realiteit: bij een interland tussen Iran en Japan kwamen ooit zeven toeschouwers om, maar de autoriteiten publiceerden de foto’s van slechts zes overledenen. Het zevende slachtoffer zou een meisje zijn geweest dat de wedstrijd vermomd als man had bijgewoond.

Het uitgangspunt mag dan een maatschappij met ernstige beperkingen zijn, Panahi verwerkte het tot een lichtvoetige film, soms zelfs tot pure slapstick. Een vrouwelijke voetbalsupporter heeft een zonnebril opgezet en zich vastgeklampt aan een blinde man om het stadion maar binnen te komen. Een ander heeft zich in een soldatenkloffie gehesen.

Wie niet langs de bewakers komt, wordt op de bovenste ring van het Azadi Stadion vastgezet in een geïmproviseerde kooi: drie dranghekken tegen een blinde muur. Daar moeten de meiden het doen met het commentaar van een soldaat. Hij laat een corner nemen door een speler die niet eens bij de selectie zit. ‘Je weet toch dat mannen en vrouwen verschillen’, zegt een sergeant van het platteland op verwijtende toon tegen een voetbalgek meisje uit Teheran. ‘Maar Japanse vrouwen mogen wel naar het stadion’, werpt zij tegen. ‘Een Iraanse vrouw gaat niet naast onbekende mannen zitten’, antwoordt hij. ‘In de bioscoop anders wel’, riposteert het meisje.

In The Circle liet regisseur Jafar Panahi al zien hoe vrouwen in de strenge, Iraanse mannenwereld beperkt worden door ontelbare regels. In Offside maakt hij nogmaals duidelijk hoe absurd die regels zijn. In de film laten de meisjes zich niet buitenspel zetten: op een zwoele avond in mei 2005 op het Sarvplein in Teheran, waar toeterende auto’s voor een oorverdovend lawaai zorgen, vieren zij de plaatsing voor het wereldkampioenschap samen met de hossende mannen.

De realiteit is anders; onder het bewind van de de aartsconservatieve president Mahmoud Ahmadinejad is de situatie nog veel slechter geworden. Voor (voetbalgekke) vrouwen. En ook voor Jafar Panahi zelf, die een gevangenisstraf uitzit van zes jaar en daarna gedurende twintig jaar geen films mag maken of scripts schrijven, het land niet mag verlaten en geen woord meer mag wisselen met de media, omdat hij volgens de Iraanse regering een film aan het maken was zonder officiële goedkeuring van de machthebbers.

Offside van Jafar Panahi, Nederland 2, 23.35 uur.

Ook actrice Juliette Binoche grijpt iedere mogelijkheid aan om de krankzinnige gevangenisstraf van Panahi aan de orde te stellen.

De in Frankrijk woonachtige Iraanse filmmaker Rafi Pitts schreef een open brief aan de Iraanse president Ahmadinejad waarin hij vraagt om de vrijlating van Jafar Panahi en Muhammad Rasoulof en filmmakers oproept om op 11 februari, de 32e verjaardag van de Iraanse Revolutie, twee uur lang het werk stil te leggen. Hieronder de brief van Pitts. Wat kunnen niet-filmmakers doen?

To Mr. Ahmadinejad,

In 1979 there was a Revolution. In fact, the commemoration, the 32nd year of our Iranian Revolution, is on the 11th of February 2011. The reason you need to be reminded of this is because I feel that you have forgotten the reasons why this all happened. Maybe I’m wrong, maybe you need to explain yourself. Maybe you have your own definition of our Revolution. In which case I feel you should respond to the question: Why do you think we had a Revolution in 1979?

The time has also come to clarify your reasons for wanting filmmakers to be put away. Your reasons for wanting to kill a life, a career, in the name of our Revolution, or maybe I’m asking the wrong question: Is it all about your re-election?

A very close friend, Jafar Panahi, one of our most important filmmakers, for whom I have great respect as a person, and admiration as a filmmaker, is being imprisoned by your government, by your law. He is sentenced to six years for wanting to make a film. A film he hasn’t even made. Six years in prison on an idea for a film. On top of it all, as though that wasn’t enough, he is sentenced to twenty years of not being allowed to make another film and twenty years of not being able to leave his homeland.

Another important young director, Mohammad Rasoulof, is being convicted with the same sentence. His crime: working with Jafar.

They are both punished for caring about their fellow man. Punished for wanting to understand the events of June 2009. Punished for caring about the lives that were lost in the conflict due to the elections. Although, need you be reminded, all candidates had been given permission to present themselves by the regime. The choices were very clear and indeed legal. Jafar Panahi and Mohammad Rasoulof made their decision alongside the majority of our film industry. It became the Green Movement. The right was given to us.

- Do you think there is anything wrong in wanting to understand why people died in our last elections?
- Do you really believe that our country is unaware of the violence the election results caused?
- Is it a crime for Panahi to want to make another film?
- Is it a crime for Rasoulof to question reality?
- Is it because filmmakers want to hold up a mirror on what has happened to society?
- Are you afraid of a point of view that might contradict yours? In which case, please answer the question: Why did we have a Revolution?

Rafi Pitts, 24th of December 2010, Paris

De Reclame Code Commissie heeft klachten tegen drie billboardreclames van Suit Supply afgewezen. De grenzen van de goede smaak, het fatsoen of de goede zeden worden niet overschreden, meent de Commissie. Voor zover de klacht luidt dat de uitingen vrouwonvriendelijk zijn, overweegt de Commissie dat de wijze waarop de man en de vrouw in de verschillende uitingen zijn afgebeeld, niet getuigt van gebrek aan respect jegens de vrouw.

De betwiste uitingen tonen foto’s van de bekende (mode)fotograaf Carli Hermes. ‘De foto’s ademen een sensuele sfeer’ stelt de Commissie, maar ‘de Commissie dient zich terughoudend op te stellen bij de beoordeling van de vraag of een reclame in strijd is met de goede smaak en het fatsoen of met de goede zeden, gelet op het subjectieve karakter daarvan’. ‘De gewraakte uitingen overschrijden de grenzen van het toelaatbare niet. In de uitingen zijn de kleding en de poses van de vrouw weliswaar uitdagend en sexy, maar niet pornografisch. Er is nauwelijks naakt te zien en er is geen sprake van expliciete seksualiteit. De foto’s zijn van mooie kwaliteit en hebben een hoog kunstzinnig gehalte, als gevolg van compositie en kleurgebruik. Dit relativeert een eventuele erotische lading.’

De klager was dit keer niet Johan Nijenhuis, maar een ‘jonge moderne vrouw (27 jaar)’, die benadrukte dat niet alleen ‘de oude feministen’ zich aan de reclame storen. ‘Concrete cijfers laten zien dat jonge meiden last hebben van het langzaam maar zeker veranderende beeld ten aanzien van vrouwen. Dit beeld kan resulteren in een verlaagd zelfbeeld, maar ook in een verandering van het gedrag van jongens jegens meiden.’

Volgens Suit Supply zijn de uitingen absoluut niet vrouwonvriendelijk. De geportretteerde vrouw is modern, zelfbewust en heeft de afgebeelde situatie onder controle. De vrouw wordt niet als lustobject gepresenteerd, maar als gelijkwaardige ‘partner-in-crime’ van de man, aldus het herenmodemerk.

‘Zeer ongeschikt voor kinderen’, vond een van de honderden klagers. ‘Een gruwelijke poster’ die kinderen ongewild confronteert met de ‘horror-sint’, stelde een ander. Een derde klager meende dat de poster kinderen die in Sinterklaas geloven angstig maakt en dat daardoor het Sinterklaasfeest voor gezinnen verpest wordt. ‘Kinderen zullen door de poster nachtmerries krijgen.’

Het kan niemand zijn ontgaan: vanaf aanstaande donderdag draait Sint in de Nederlandse bioscopen, een komische horrorfilm over een moordende Sinterklaas, gemaakt door Dick Maas (De Lift, Flodder, Moordwijven). Met dank aan het affiche*.

Op het Sint-affiche is het silhouet te zien van een bisschop te paard, tegen een grote kogelronde maan. De filmtitel is deels goud, deels rood. Bloedrood, zou je kunnen zeggen. Zijn staf lijkt bij nadere beschouwing een vlijmscherpe punt te hebben. De Sint ziet er ook niet al te gezond uit; als je heel goed kijkt, is het een zombie. De schimmel doet zijn naam ook eer aan. Maar alleen als je heel goed kijkt. Of als je het weet – en heel Nederland weet het nu.

Bij de Stichting Reclame Code (SRC), de instantie die als doel heeft de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van reclame te waarborgen, kwamen meer dan 2000 klachten binnen, en dat aantal neemt nog steeds toe. ‘Een extreem geval’, meent mr. Fabian Bloem, monitoring & compliance coordinator van de SRC dan ook. ‘Dat hebben we in geen jaren gehad.’

Read the rest of this entry →

Zoals te verwachten heeft de Reclame Code Commissie ook in hoger beroep beslist dat de Sint-posters mogen blijven hangen. Het College van Beroep onderschrijft het oordeel van de commissie dat de poster voor kinderen ‘niet angstaanjagend’ is en stelt dat het niet aannemelijk is dat de poster, zoals deze in de bioscopen is te zien, een bedreiging inhoudt voor de geestelijke en/of Iichamelijke volksgezondheid als bedoeld in artikel 4 van de Nederlandse Reclame Code.

Het was een herhaling van zetten: eerder (er waren ruim 2000 klachten binnengekomen; een gecoördineerde actie door middel van kettingbrieven van Johan Nijenhuis) meende de Reclame Code Commissie ook al dat kinderen Sinterklaas zullen herkennen in de poster, maar dat dat niet erg is, omdat diens gelaat ‘zeer vaag’ en ‘zeer donker’ is. ‘Bij vluchtige beschouwing op een voor een poster in een bioscoop normaal te achten afstand, zijn geen opvallende details of kenmerken zichtbaar’, aldus het college, dat ook opmerkte dat het gelaat zich aan de bovenzijde van de poster bevindt. ‘Gelet hierop en op het feit dat de poster in bioscopen aan de muur hangt, zullen kleine kinderen niet in staat zijn dit gelaat van zeer nabij te bekijken.’

Daarmee is de kous niet af: de Christelijke ouderorganisatie Ouders & COO heeft een site geopend waarop ouders die met hun kroost naar de film gaan kunnen zien hoe groot de kans is dat hun kinderen worden geconfronteerd met posters van de horror-Sint: www.sintislief.nl (hoe bedenk je het!?), waarop bioscopen zijn ingedeeld in de categorieën rood (onveilig), oranje (een beetje veilig) en groen (veilig).

Verder lijkt het erop dat de posters niet in de dertien vestigingen van Jogchem’s theaters B.V komen te hangen. ‘Beleid van het bedrijf’, aldus exploitatiemanager Berend Jan de Wilde. ‘We hangen ook nooit posters op van de horrorfilms uit de Saw-reeks. We nemen hiermee zelf onze eigen verantwoordelijkheid. Ouders en hun kinderen vormen nu eenmaal een belangrijke doelgroep voor de bioscoopbranche.’

Dick Maas gaf in een interview klaar te zijn met het ‘gelul’ over de poster.

‘Zeer ongeschikt voor kinderen’, vond een klager. Een andere sprak van een ‘gruwelijke poster’ die kinderen ongewild confronteert met de ‘horror-sint’. Een derde klager achtte het Sint-affiche ‘in strijd met het fatsoen, zoals bedoeld in art 2. van de Nederlandse Reclame Code’.

Vrijdag liet de Reclame Code Commissie weten weliswaar begrip te hebben voor de standpunten van klagers, maar dat zij van oordeel is dat ‘de grens van het toelaatbare niet wordt overschreden.’ Het Sint-affiche mag dus in de bioscopen blijven hangen; en de kans lijkt groot dat de commissie ook geen bezwaar ziet als de poster in de openbare ruimte komt te hangen.

Volgens de RCC is op het eerste gezicht het silhouet van Sinterklaas op zijn paard te herkennen, maar is dit voor kinderen niet angstaanjagender dan een willekeurige andere afbeelding van de Sint. ‘Het gezicht van de Sint is zeer onduidelijk en donker afgebeeld. Bij bestudering van zeer nabij wordt dit nauwelijks anders. Gelet hierop acht de Commissie het niet aannemelijk dat kinderen ten gevolge van dit beeld angstig zullen worden of dat zij hiervan nachtmerries zullen krijgen. Ook voor het overige acht de Commissie de poster niet angstaanjagend voor kinderen. De details op de poster zoals de staf, het hoofd van het paard en de gedeeltelijk rode letters van het woord “Sint” zullen, naar het oordeel van de Commissie, door kinderen niet met horror in verband worden gebracht of als eng worden ervaren.’

Eén van de klagers heeft de poster ter vergadering (gedeeltelijk) voor een lichtbak gehouden, daarbij aanvoerende dat de poster binnenkort zo op straat is te zien. ‘Dit brengt de Commissie niet tot een ander oordeel, nu daardoor op de reclame-uiting nauwelijks meer details te zien zijn. Voor zover naar meningen van deskundigen wordt verwezen, bieden deze onvoldoende duidelijkheid over het effect van de poster op kinderen.’

Al te vaak worden er in Nederland geen affiches verboden. En als ze al verboden worden, dan gaat het in negen van de tien gevallen om expliciet bloot. Ik herinner me het affiche van 06, met een foto van Erwin Olaf van een naakte vrouw die wijdbeens op een wc-pot zit met de ene hand in haar kruis en een telefoonhoorn (die had je toen nog) in haar andere hand. ‘In strijd met het goed fatsoen en de goede zeden’ oordeelde de Reclame Code Commissie destijds.

Er waren welgeteld twee klachten binnengekomen. De Commissie stelde de klagers, die om een verbod vroegen van de ‘aanstootgevende reclame-uiting’, in het gelijk omdat het affiche ‘als pornografisch kan worden aangemerkt’. Daarbij hield de Commissie rekening met het feit dat het affiche voor iedereen zichtbaar te zien was, op billboards langs de openbare weg.

Het Groninger Museum zag zelf af van verspreiding van een omstreden plasseks-poster, bedoeld om de expositie A History of Sex van de al even omstreden Amerikaanse fotograaf Andres Serrano onder de aandacht te brengen. Justitie in Amsterdam had laten weten van mening te zijn dat de foto op de poster – een vrouw die in de mond van een man urineert – aanstootgevend is. De affiches zijn wel enige tijd in Groningen te zien geweest, maar moesten verwijderd worden na een kort geding, aangespannen door het GPV, negentien scholen, kerken en andere maatschappelijke groeperingen, waaronder de Turkse Kulturele Vereniging en de Stichting Moskee en Islamitisch Centrum Groningen. Zij noemden de poster een pornografische reclame-uiting die beledigend is voor hun levensovertuiging.

Het affiche van het cabarettrio De Vliegende Panters – een blote vrouw met schuurmachine, laars en hondje – wekte de toorn van de ChristenUnie in Smallingerland. ‘Met ons vinden vele burgers deze vorm van reclame strijdig met de goede zeden’, aldus Jan van der Wouden van de ChristenUnie. Hij vond geen gehoor. ‘De afbeelding is een culturele uiting en niet seksueel of aanstootgevend’ oordeelde de burgemeester van Drachten. ‘Het affiche is functioneel’, meende de directeur van De Lawei, waar de voorstellingen plaatsvonden. Rond schouwburg Agnietenhof in Tiel grepen boze tegenstanders zelf in: met een spuitbus werd blauwe verf over haar borsten en schaamstreek gespoten, zodat het leek alsof de vrouw een blauwe bikini droeg.

De poster van Claudia de Breij’s show ‘Claudia zuigt’ – met De Breij als Eva, die in het paradijs reikt naar een appel aan een boom, waar een slang omheen slingert die uit een stofzuiger komt – werd ook aangepast. De (vrouwelijke) programmeur van cultureel centrum Stroud in Putten vond de aankondiging ‘te aanstootgevend’. Het beeld werd gekuist; de naam van de voorstelling werd vervangen door ‘Claudia treedt op’.

De poster van cabaretduo Veldhuis en Kemper voor de show Tijd heelt alle zonden – waarop de achterkant van een naakte vrouw stond afgebeeld – werd afgekeurd in Ede. De cabaretiers lieten weten de reactie van de gemeente niet te begrijpen. ‘We hebben de bijbel er nog even op nageslagen en daarin niet kunnen terugvinden dat God de vrouw met kleren aan heeft geschapen. Hiermee is maar weer eens aangetoond dat fundamentalisme overal voorkomt.’

De eerste poster van Zack and Miri Make a Porno werd afgekeurd door de Motion Picture Association of America (die niet alleen alle films keurt die in de Amerikaanse bioscopen worden uitgebracht, maar ook de bijbehorende posters), omdat deze seksueel suggestieve beelden zou bevatten.

Op de poster zijn de (aangeklede) hoofdrolspelers Seth Rogen en Elizabeth Banks te zien, met onderaan, op kruishoogte hun achterhoofden, waardoor de indruk wordt gewekt dat ze elkaar oraal bevredigen. De tekst ‘Coming Soon’ maakt het plaatje – en de grap – af.

‘Seth Rogen & Elizabeth Banks made a movie so titillating that we can only show you this drawing’, stond er op de alternatieve filmposter. De Nederlandse distributeur BFD gebruikte overigens zonder problemen de eerste filmposter.

De ChristenUnie in Utrecht maakte bezwaar tegen een enorme promotieposter van lingerieketen Hunkemöller met een vrouw in een gouden bikini, bevestigd op een winkelpand aan de Oude Gracht. De ChristenUnie eiste dat het college van burgemeester en wethouders zou optreden tegen reclame-uitingen in de publieke ruimte die kwetsend zijn voor vrouwen. ‘We zijn jaren bezig geweest met de emancipatie van vrouwen. Zij moeten niet worden beschouwd als lustobject.’ De lingerieketen toonde zich niet onder de indruk: ‘Het is geen blote dame. We zien haar niet als lustobject. Het is gewoon een mooie dame die geniet van een zonnige dag’.

De poster van de overzichtstentoonstelling van Alex van Warmerdam in het Stedelijk Museum Schiedam, met een naakt meisje met twee koffers, mocht eerder dit jaar ook niet worden opgehangen in de openbare ruimte. Het verbod kwam echter niet van de Reclame Code Commissie; de commercieel directeur van JCDecaux, het bedrijf dat wereldwijd billboards en Mupi’s exploiteert, weigerde het affiche.

‘Hij heeft ons uitgelegd dat er geen plek is voor onnodig uitdagende uitingen, zoals hij dat noemt’ vertelde Van Warmerdam destijds vol ongeloof. ‘Veel mensen zouden zich daaraan storen. Het lokt vandalisme uit en het is in strijd met de goede zeden en smaak. De goede zeden en smaak… een meisje met zo’n onschuldig driehoekje. Het lijkt de Victoriaanse tijd wel! In een eerste gesprek, zei hij: dan hangt het daar en staat Mohammed met zijn gesluierde vrouw ernaar te kijken. Wat moet die daar wel niet van denken? Dus die man gaat er op voorhand vanuit dat een zekere Mohammed zich daaraan gaat ergeren. Daar heb je het weer: die zelfcensuur ten opzichte van de moslims. Terwijl Jan Smit in zijn onderbroek en van die geile push-up bh’s wel mogen. Angstaanjagend vind ik het. En de Venus van Milo dan? Een liggend naakt van Goya of Velázquez?

‘We hebben bewust niet het verminkte gezicht van Sint op het affiche gezet’, aldus regisseur Dick Maas. ‘Niet alleen om de tere kinderzieltjes te beschermen. Maar vooral omdat het voor de kijkers leuker is als ze niet alles van tevoren weten.’

Er is ‘gedoe‘ rond de poster Sint, een komische horrorfilm over een moordende Sinterklaas. Daarop is het silhouet te zien van een bisschop te paard, met een staf met een vlijmscherpe punt, tegen een grote kogelronde maan. De filmtitel is deels goud, deels rood. Bloedrood, zou je kunnen zeggen. Het fraaie affiche is ontworpen door het Amerikaanse bureau BLT & Associates, dat bijvoorbeeld ook blockbusters als Dark Knight doet. De finishing touch is van Michael v Randeraat/Locust Entertainment, in 2002 winnaar van de Afficheprijs met Minoes.

Bij de Reclame Code Commissie zijn bijna 1000 klachten binnengekomen, een ‘ongebruikelijk aantal’, en dat terwijl de poster nog nergens in de openbare ruimte hangt. Ik ben dan ook benieuwd naar de uitspraak van de RCC, in deze zaak zonder precedent. De poster lijkt niet in strijd met de goede zeden. En de tere kinderziel, is voor zover ik kan nagaan, ook nog nooit een argument geweest.

Kijk en vergelijk alvast: de poster van Sint is onmiskenbaar duisterder dan bijvoorbeeld de affiches van Het paard van Sinterklaas, Sinterklaas de meezing moevie of de Sinterklaasfilms van Martijn van Nellestijn (van Sinterklaas en het Pakjes Mysterie en Sinterklaas en de verdwenen pakjesboot tot Sinterklaas en het geheim van het grote boek en Sinterklaas en het geheim van de Robijn).

Die rammelende lopende band-producties zijn in wezen een veel grotere bedreiging voor de tere kinderziel dan (de poster van) Dick Maas’ Sint, natuurlijk…