Archive for the ‘voetbal’Category

Weg met de inhakers!

Poldercup van Maider López

Niet alleen de reclamewereld haakt gretig in op de Oranjekoorts en het WK Voetbal, ook tal van culturele instellingen menen hun programmering aan te moeten passen. Alsof voetbalwaanzinnigen tijdens het WK in iets anders geïnteresseerd zijn dan voor- en nabeschouwingen en wedstrijden (tot en met Ivoorkust- Korea aan toe); beter ware het om juist iets totaal anders te programmeren…

Hoe het ook zij: de Spaanse kunstenaar Maider López nodigt voetbal- en kunstliefhebbers uit om gratis deel te nemen aan de Poldercup, ‘een sportief, vrolijk en mediageniek kunstevenement’. (De ‘aftrap’ was op 3 juni bij Witte de With in Rotterdam.) Het Tropenmuseum afficheert zich dezer dagen met Zuid-Afrika, en Zuid-Afrika is de rode draad tijdens het 21ste Beeld voor Beeld documentairefestival, het documentaire filmfestival waarbij cultuur en beeldvorming centraal staan, en het WK Voetbal is óók te zien op het videoscherm CASZuidas op het Zuidplein in Zuidas (‘uniek in Amsterdam’). Rondom de voetbalwedstrijden is een speciaal kunstprogramma te zien, waarin voetbal en sport, concentratie, beweging en inspanning de hoofdrol spelen. Met werken van onder meer Annette Apon, Michel François, Beate Geissler/Oliver Sann, Jan van Nuenen en PARS PRO TOTO. Ook IDFA TV, de online bioscoop van het IDFA, doet aan voetbal. Op het programma staan vier voetbaldocumentaires: Fodbolddrengen van Anders Gustafsson (Denemarken, 2001), Football, Iranian Style van Maziar Bahari (Iran, 2001), The Other Cup van Damian Cukierkorn (Argentinië, 2006) en Mostar United van Claudia Tosi (Italië/Slovenië, 2008).

Ik had  wel een paar andere documentaires geweten. Maar liever ná het WK Voetbal…

04

06 2010

‘Eén, twee, misschien drie klapjes. Nou, klappen misschien’

Nog geen tien jaar geleden stond Glenn Helder onder contract bij het Londense Arsenal. Hij speelde er in een team met Dennis Bergkamp, Ian Wright en Tony Addams. Het leven lachte de wispelturige buitenspeler toe, maar een gokverslaving betekende het begin van het einde. Helder, die vier keer in het Nederlands elftal speelde, kreeg steeds grotere schulden, steeds foutere vrienden en ging steeds gekkere dingen doen. In 2007 werd Helder vastgezet omdat hij zijn ex-vriendin had lastiggevallen en haar vriend mishandeld. ‘Eén, twee, misschien drie klapjes. Nou, klappen misschien. Maar ik heb niet vol geslagen, ofzo. Ik heb niets gebroken ofzo’, zegt Helder daarover in de documentaire Glenn Helder: c’est la vie van Jessica Villerius (die eerder een fascinerende documentaire over Marc Dutroux maakte) en cameraman Ferenc Lorch. Het zou grappig zijn als het niet zo erg was.

Een psychologisch onderzoek wees uit dat Helder lijdt aan een narcistische persoonlijkheidsstoornis met borderline-trekken. Begin 2008 werd hij veroordeeld tot 373 dagen cel waarvan 180 voorwaardelijk, wegens bedreiging, belaging, mishandeling en vuurwapenbezit. ‘Van Arsenal naar de bajes, dat is natuurlijk een groot verschil. Maar, c’est la vie, hè.’

Het hoe en waarom wordt niet al te goed duidelijk, niet uit de weinig coherente verhalen van Helder, noch uit de verklaringen van oud-collega’s of vrienden. Lastige vragen worden er niet gesteld. Drummen werkt therapeutisch, net als een potje beach soccer met artiesten en oud-internationals. En voor zijn zoontje gaat Helder door ramen en ruiten: ‘Mijn kleine, da’s mijn lust en mijn leven.’

Glenn Helder: c’est la vie van Jessica Villerius & Ferenc Lorch. Nederland 3, 20.25 – 21.25 uur.

17

03 2010

Het slechtste voetbal van de wereld

url-5

Geen zin in het miljoenenbal dat Champions League heet? Ga naar The Other Final! Nadat het Nederlands Elftal eind 2001 de poulewedstrijd tegen Ierland had verloren en daardoor het WK in Japan en Zuid-Korea misliep, bedacht Matthijs de Jongh van het communicatiebureau KesselsKramer het plan voor The Other Final: op dezelfde dag dat in Japan de WK-finale op het programma stond, 30 juni 2002, wilde hij de twee slechtste nationale elftallen van de wereld tegen elkaar laten spelen.

De website van de wereldvoetbalbond leerde hem dat het elftal van Montserrat, een door vulkaanuitbarstingen geteisterd eilandje in de Caraïben, ’s werelds laagst geklasseerde was (203e met 9 punten). Bhutan, het boeddhistische koninkrijk in de Himalaya, nam de voorlaatste positie in op de ranglijst (202e met 13 punten). Per fax werden de voetbalbonden op de hoogte gesteld van het plan.

The Other Final is het enthousiasmerende verslag van het evenement in de Bhutaanse hoofdstad Thimphu, dat tegenwicht moest bieden aan het commerciële circus rond de échte finale. Rondom het knollenveld staat geen enkel reclamebord.

Johan Kramer, directeur van KesselsKramer, volgt de voorbereidingen van beide teams (spelers worden ziek, de ene bondscoach komt te overlijden, de andere wordt ontslagen), laat zien welke (bescheiden) rol voetbal speelt in Bhutan en Montserrat, vertelt over de landen en culturen en introduceert een aantal spelers en hotemetoten.

De president van de voetbalbond van Bhutan zegt dat hij vrede en harmonie oneindig veel belangrijker vindt dan winnen. Na afloop van de wedstrijd delen de aanvoerders één beker: de doormidden gezaagde ‘Other Cup’.

Er waren vage plannen voor een revanche-wedstrijd. Mocht het er nog van komen, dan gaat de wedstrijd niet meer tussen de twee laagst geclassificeerde landen. Montserrat staat welliswaar nog steeds laatste, gedeeld met San Marino, Anguilla, Amerikaans-Samoa en Papoea-Nieuw-Guinea, Bhutan is op de meeste recente ‘FIFA/Coca-Cola World Ranking’ opgeklommen naar de 196ste positie.

The Other Final is dinsdag 8 december te zien in Café Pakhuis Wilhelmina in Amsterdam. Aanvang 20.30 uur. Na afloop is er een Q&A met de makers.

NB: Rond dezelfde wedstrijd maakte Hans van der Meer het fotoboek Bhutan – Montserrat. The Other Final. De begenadigde fotograaf laat de beelden voor zichzelf spreken – zoals hij dat ook al deed in de series ‘Keepers’ en ‘Hollandse velden’, waarvoor hij talloze wedstrijden uit de onderste regionen van het amateurvoetbal bezocht.

08

12 2009

‘I’m not a man. I’m Cantona!’

Afbeelding 3

‘In voetbal heb je een clubvoorzitter en een trainer die 100 procent inzet van je vragen, in de filmwereld een producent en een regisseur. In voetbal heb je de spelers, in een film de acteurs die het samen moeten doen. Het resultaat wordt beter als je samenwerkt, als je elkaar probeert te helpen.’

Voetbal en film vertonen vele overeenkomsten, wil Eric Cantona maar zeggen, de voormalige ster van Manchester United die een tweede carrière is begonnen als acteur, scenarioschrijver én regisseur.‘De spanning die ik voelde voordat ik de rode loper op moest, was vergelijkbaar met de spanning die je in de spelerstunnel voelt voor aanvang van een belangrijke wedstrijd. Ik voelde dezelfde energie, een energie die ik erg heb gemist nadat ik was gestopt met voetballen.’

In het lichtvoetige Looking for Eric, geregisseerd door de Britse veteraan Ken Loach, speelt Cantona min of meer als zichzelf: een orakelende ex-voetbalgrootheid. Met typische Cantona-aforismen (‘Je moet je teammaten vertrouwen – altijd!’) zorgt hij ervoor dat een tobbende Cantona- en Manchester United-fan met dezelfde voornaam zijn leven weer op de rails krijgt.

Het uitgangspunt van de film stamt uit zijn jaren bij Manchester United. ‘Ik raakte in gesprek met een fan met problemen, die hoopte dat ik zijn bestaan kon veranderen. Dat kon ik natuurlijk niet, maar ik kon hem wél wat extra aandacht en steun te geven. Dat heb ik gedaan, de verandering is vervolgens van binnenuit gekomen. Ik heb nog altijd contact met hem.’

Dat hij juist Ken Loach benaderde met het idee voor de film, was logisch aldus Cantona, die praat op fluistertoon en zijn antwoorden voorzichtig formuleert. ‘Omdat hij van voetbal houdt. En omdat hij een fantastische regisseur is. Ik houd van al zijn films, ook van zijn oudere werk; van Raining Stones, Family Life en Kes. Ken stond bovenaan mijn lijst.’

De keuze tekent de excentrieke Fransman (Marseille, 1966), die altijd een buitenbeentje is gebleven in de voetbalwereld. Hij kon fenomenaal voetballen, maar zijn loopbaan wordt ook gekenmerkt door een aantal bizarre incidenten: hij verscheurde zijn shirt na een wissel, gooide een bal naar een scheidsrechter en schold op de voetbalbond. Hij stopte, zette zijn carrière toch voort in Engeland, werd in 2000 verkozen tot speler van de eeuw van Manchester, gaf een scheldende supporter een karatetrap, werd voor negen maanden geschorst, leerde zichzelf trompet spelen, kwam terug en stopte nogmaals abrupt – dit keer voorgoed. ‘Ik was de passie voor het spel kwijtgeraakt.

Dat zijn tweede carrière een moeizame start kende, verbaast Cantona achteraf niet. ‘Het publiek verwacht niet dat je ook iets anders kunt. Daarbij komt natuurlijk dat ik als voetballer aan de top stond en als acteur helemaal onderaan moest beginnen.’

Cantona was te zien in Elizabeth van Shekhar Kapur en in Les enfants du Marais van Jean Becker. Hij verfilmde een kort verhaal van de Amerikaanse zuipschuit/schrijver Charles Bukowski, en in L’outremangeur speelde hij samen met zijn vriendin Rachida Brakni. ‘Zij heeft me zelfvertrouwen gegeven en me geleerd te genieten van het acteren. Dat doe ik nu ook. Ik durf mezelf nog geen acteur te nomen, maar ik geniet er wel van.’

Mocht dat veranderen, dan stopt hij direct, waarschuwt Cantona. Of we hem dan nog eens terugzien op het voetbalveld, weet hij nog niet. ‘Als ik terugkeer in het voetbal wil ik niet gewoon een elftalletje trainen, maar er iets bijzonders van maken. Een revolutie ontketenen, zoals Johan Cruijff heeft gedaan met Barcelona. Nee, dat is niet eenvoudig, maar ik ben ervan overtuigd dat het kan.’

Eric Cantona over Looking for Eric

15

09 2009

‘Hee Hansie’

a3bfb9c0-1496-3172-b011-75c3757792b0

‘Praten over voetbal heeft een functie’, zegt Youri Mulder in de Sportweek van deze week. ‘Voetbal – en dat is het leuke – bestaat niet alleen uit negentig minuten, maar ook uit het gedoe eromheen.’ Hoera, het nieuwe voetbalseizoen is weeg begonnen! En minstens zo belangrijk: ook de wekelijkse praatprogramma’s op tv.

Mijn persoonlijke favoriet is Voetbal International (voorheen Voetbal Insite), op maandagavond half 10 op RTL7, waarin Wilfred Genee ‘de discussies leidt over de laatste ontwikkelingen rond Koning Voetbal’.

Met Voetbal International-hoofdredacteur Johan Derksen en de vaste gasten René van der Gijp en Hans Kraay jr. worden wedstrijden en strategieën geanalyseerd en hoofdrolspelers tegen het licht gehouden, waarbij bepaald geen blad voor de mond wordt genomen. ‘Aisatti is toch een beetje een speeltuinvoetballer’, meent Derksen zomaar opeens, maar volgende week kan alles weer heel anders zijn. Derksen is de eerste om het toe te geven.

Er worden flauwe grappen gemaakt over het geverfde haar van Genee, en het fluctuerende gewicht van Derksen. Kraay jr. wordt voortdurend als een kleine jongen in de hoek gezet. ‘Hee Hansie’, zegt Van der Gijp dan, die dan wel voortdurend in de lach dreigt te schieten bij alles wat hij zegt, maar geen wedstrijd mist en goed is ingevoerd. Zijn notering in de topvijf van meest irritante voetbalanalytici in de Sportweek Eredivisiespecial slaat nergens op.

Nieuw element is de ‘Gillette Speler van de Week’, die de heren met zichtbare tegenzin uit naam van de sponsor dienen uit te reiken. ‘Een hele grote lelijke beker’ aldus Derksen. ‘Ik dacht dat het de biertap was.’

De heren hebben ieder hun eigen lijntjes en contacten en schermen met geheime rapporten. Het belangrijkste nieuws? ‘We hadden in Nederland natuurlijk onwaarschijnlijk slechte voetbalvelden, maar dat is opgelost door een rozenkweker uit Waddinxveen’, wist Derksen te melden in de eerste uitzending van het nieuwe seizoen.

Tussendoor wordt er ook nog een enkele gemailde vraag van een kijker beantwoord, en vult Derksen de voetbaltoto in. En als Genee dan meldt dat ‘al die wedstrijden te zien zijn op Eredivisie live’, voegt Derksen daar schaamteloos aan toe: ‘Daar hebben we ook een riante schnabbel, nietwaar.’

Voetbal International is formidabel geklets.

05

08 2009