Op de subtiele Franse poster van Piranha 3D heeft de dobberende jongevrouw eigenlijk helemaal niet zo veel reden tot ongerustheid – in ieder geval niet in vergelijking met de Amerikaanse en de Nederlandse…

Toneel- en filmregisseur Theu Boermans is bezig met een musical naar Soldaat van Oranje, die vanaf oktober te zien in De TheaterHangaar. Dat is een nieuw theater op voormalig Marine Vliegkamp Valkenburg in Katwijk. Om ervoor te zorgen dat er straks een beetje publiek komt naar de grootschalige productie, is nu de stad reeds vol posters gehangen. Ze zijn oranje – dat treft. En er staat geen foto van de hoofdrolspelers op, alleen de titel in grote zwarte kapitalen: SOLDAAT VAN ORANJE – DE MUSICAL. Erboven staat een kroontje, achter de titel een grote, intrigerende V.

Waar staat die V voor? Op het wereldwijde web heb ik het niet kunnen vinden. Op mijn twittervraag kreeg ik twee antwoorden: Ik denk voor \”verschrikkelijk dat overal een musical van gemaakt moet worden\”, schreef Suska. Zal wel victorie zijn. of erik hazelhovv roelvzema? of misschien de V van uitVerkocht al! aldus Robbert Blokland.

Tonneke Mulder, hoofd marketing & fondsenwerving van Terschellings Oerol, aan wie ik de vraag ook had voorgelegd, belde het productiekantoor. Het antwoord is een beetje teleurstellend… Tijdens de voorbereidingen is uitgebreid over het verhaal gesproken en kwam een aantal kernwoorden terug waar het verhaal om draait. Die beginnen allemaal met een V. V staat dus onder mee voor vriendschap, verliefdheid, vrijheid, verraad… (Kennis is teleurstelling…)

Toen Paul Verhoevens film in 1977 in de bioscoop werd uitgebracht, stond er overigens ook geen acteur op het affiche. Soldaat van Oranje werd aan de man gebracht met een rood wit blauw affiche. In het middelste witte vlak stond de filmtitel. In grote oranje kapitalen. Pas veel later, hij was intussen een grote ster, verscheen Rutger Hauer op posters en dvd-hoesjes.

Op het affiche van Jaws, Steven Spielbergs iconische zomerblockbuster uit 1975, duikt de gigantische witte haai op onder een meisje dat naakt in zee zwemt. De film werd een enorm succes, dus er kwamen talrijke vervolgen. En zoals die films variaties op een thema waren, werd ook voor de posters het geniale stramien van het origineel gekopieerd. Op het affiche van Jaws 2, uit 1978, duikt de witte haai op achter een meisje dat aan het waterskiën is; op dat van Jaws 3-D (1983) achter de filmtitel, die in perspectief is gezet zodat het niemand kan ontgaan dat de film in 3D is.

Wél mooi is de teaserposter van Jaws: The Revenge (1987). Daarop vormt de snoet van de verticaal uit de diepte opduikende haai de A. Op de poster werd later hetzelfde titelbeeld gebruikt, maar staat ook nog een vrouw die op de voorplecht van een wiebelend bootje met een harpoen de haai van het vege lijf probeert te houden. Nóg mooier is het Poolse affiche van Jaws 2, waarop ontwerper Edward Lutzcyn de van onder opduikende, gigantische witte haai twee bekken vol vervaarlijk glimmende tanden gaf.

Ook goedkope inhakers als Up from the Depth, L’ultimo squalo en Piranha kregen posters die opzichtig verwijzen naar Jaws. En hetzelfde geldt – natuurlijk – voor de 3D-versie van Piranha die binnenkort in de bioscopen verschijnt. Op de Franse variant dobbert maar weer eens een meisje nietsvermoedend op een luchtbedje; onder haar lichten de bijtgrage tandjes van een school piranha’s op. Ook de tagline laat weinig aan de verbeelding over: Sea, Sex… and Blood. Origineel is het niet, effectief wel…

Daags voor de Tweede Kamerverkiezingen stond er in NRC Handelsblad een stuk waarin een verband werd verondersteld tussen verkiezingsposters en (historische) verkiezingsnederlagen. Aldus werd de iconische groene poster van de PSP uit 1972, met een jonge, blote vrouw en een koe (‘PSP ontwapenend’), tot één van de allerslechtste gebombardeerd (want van 4 naar 2 zetels).

Zou er echt een verband zijn tussen posters en verkiezingsuitslag? Op een van de weinige verkiezingsposterborden die nog overeind staan in Amsterdam – tussen de spoorlijn en de Panamalaan – valt op te maken hoe volstrekt inwisselbaar de posters eigenlijk zijn, en hoe loos de leuzen (Ik was er al wel dertig keer langs gefietst voordat me opviel dat er iets niet in de haak was).

Job Cohen is nu lijsttrekker van de VVD (‘De economie kan wel wat VVD gebruiken’ staat er onder zijn hoofd); Mark Rutte leidt de PvdA (‘Sterk en sociaal’). Ook Geert Wilders (‘Eerlijke kansen voor iedereen’) en Femke Halsema (‘Meer veiligheid, minder immigratie’) hebben stuivertje gewisseld. Het hoofd van CDA-lijsttrekker Balkenende staat op de poster van Trots op Nederland (‘Meedoen moet, teruggaan ook goed’ – die Rita Verdonk-slogan was me eerder eigenlijk ook nooit opgevallen), Verdonk is doorgehopt naar het CDA (‘Betrokken / Betrouwbaar / Verdonk’).

Na wat gegoogle blijkt dat de nepposters een actie zijn van hi-society: ‘Overstappen was nog nooit zo makkelijk.’ Best leuk, in ieder geval beter geslaagd dan de nepposters die in de week van de verkiezingen de cover van de VPRO Gids sierden.

‘Think small.’, luidt de pay-off van de iconische Volkswagen Kever-advertentie die art director Helmut Krone (en in net iets mindere mate copywriter Julian Koenig) een godenstatus bezorgde. Met een punt erachter. Onder een groot wit vlak met een kleine afbeelding van een Kever. Het VW-logo staat onopvallend tussen de tekst. Want een logo zegt volgens Krone ‘Ik ben een advertentie, blader maar snel door en kijk vooral niet wat ik te vertellen heb. Door het logo onopvallend te plaatsen, werd de héle advertentie een logo, was de gedachte van Krone.

Je zou het nu niet zeggen, maar destijds was het revolutionair; in de meeste advertenties stonden stralende gezinnetjes rond de glimmende koopwaar afgebeeld. In 1999 werd de campagne door het Amerikaanse vakblad Advertising Age dan ook verkozen tot de beste aller tijden. Terecht, want Krone was erin geslaagd een ‘nazi-auto’ een succes te maken in de  ‘Joodse stad’ New York.

Krone (1925-1996) was dertig jaar werkzaam voor het Amerikaanse reclamebureau Doyle Dane Bernbach (DDB) van Bill Bernbach, Ned Doyle and Maxwell Dane wordt beschouwd als een van de grondleggers van de hedendaagse reclamevormgeving. In de geniale, eveneens veelvuldig bekroonde serie Mad Men, waarvan de VARA vanavond het eerste deel van de tweede serie uitzendt, is DDB de belangrijkste concurrent van het fictieve reclamebureau Sterling Cooper, waar de kettingrokende, whisky slempende copywriter Don Draper cum suis werkt.

Ter ere van de start van het nieuwe seizoen én het feit dat het derde (!) seizoen van de serie inmiddels op dvd is verschenen (bij A-Film) is in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam een kleine (‘Think small.’…) expositie – afkomstig uit de verzameling van de Zweedse copywriter Claes Bergquist – ingericht met in Amerikaanse tijdschriften verschenen advertenties van Helmut Krone: veel werk voor Volkswagen, en verder onder meer voor AVIS, American Airlines, Porsche en Chanel.

Om te zien hoe geniaal het is, had er eigenlijk wat werk van tijdgenoten naast moeten hangen, maar zo is het ook fijn…

Mad Men. Iedere dinsdagavond bij de VARA om 23:00 uur op Nederland 2. Seizoen 1, 2 en 3 zijn op dvd en blu-ray uitgebracht door A-Film. Alles over het werk van Krone staat in het fraaie boek Helmut Krone. The book. Op 21 juni ’s avonds is er een speciale Mad Men-bijeenkomst van Women Inc in De Zwijger. De Krone-expositie in De Zwijger duurt tot 30 juni.

Een week of wat geleden hing Amsterdam opeens vol verkiezingposters van de KVV Lijst ’93. ‘Kies voor vers.nl’, stond erop, en een groene paprika. De andere kleuren waren rood en oranje.

De ‘campagne’ bleek stunt van New York Pizza. ‘Een geintje’ aldus directeur Bart Jan Wijsma: ‘De paprika is een persiflage op de tomaat van de SP. Verder heeft onze poster de kleuren van alle partijen, want we zijn er voor iedereen.’

De meeste stadsdelen in Amsterdam lieten de posters direct verwijderen, om te voorkomen dat kiezers zouden denken dat het om een echte politieke partij gaat. De kosten kwamen voor rekening van New York Pizza. Het bedrijf zal het bedrag lachend hebben overgemaakt; de kosten voor soortgelijke mediaaandacht zouden ongetwijfeld een stuk hoger zijn geweest.

Op de speciale borden voor de Tweede Kamerverkiezingen duikt nu een andere vreemde poster op. ‘Iedereen telt mee’, staat erop. ‘Want Job kan zelf niet tellen.’ Maar de man op de poster is niet Job Cohen, maar Owen Schumacher in de rol van Job Cohen. Het betreft een postertje voor een speciale uitzending van Koefnoen over de aankomende verkiezingen, op zaterdag 5 juni op Nederland 1 om 20.30 bij de AVRO. (Er zijn nog kaartjes te koop voor de opnames.)

En dan hangen er links en rechts ook nog posters die speciaal zijn ontworpen voor de VPRO Gids…

In Den Haag hebben ze er wat op gevonden om het schots en scheef over elkaar heen plakken van verkiezingsposters en aanverwante artikelen te voorkomen. Het Projectbureau Verkiezingen bedacht dat alle partijen hun affiche digitaal moeten aanleveren. Vervolgens wordt er één groot waterafstotend vel gedrukt, war alle posters keurig recht op staan, op volgorde van lijstnummer. Daar komt een plaat van plexiglas voor, wekelijks controleert het gemeentebedrijf of de borden er nog netjes bijstaan.

Efficiënt is het. Maar ook een tikje saai.

De kiezer verleid? T/m 1 december in Museum voor Communicatie in Den Haag.

Links een (deel van een) van de vele markante posters van Francis Ford Coppola’s meesterwerk Apocalypse Now. Rechts de cover van de omslag van het behoorlijk saaie blad The Economist, naar aanleiding van de financiële crisis. Vooral de woordspeling is geslaagd: Acropolis Now… ‘The Horror, the Horror’, denk je er dan zelf wel bij…

Amsterdam doet het vanaf vandaag met minder stadsdelen: zeven in plaats van veertien. De halvering moet leiden tot minder bureaucratie en een snellere besluitvorming. Tot minder deelraadsleden, bestuurders en ambtenaren.

Slechts drie van de oude stadsdelen zijn blijven bestaan: Amsterdam Centrum, Amsterdam Zuidoost en Amsterdam Noord; de rest is opgegaan in grotere deelgemeenten. Oost-Watergraafsmeer en Zeeburg vormen samen Oost; Oud-Zuid en ZuiderAmstel zijn samen Stadsdeel Zuid; Westerpark, Oud-West, De Baarsjes, Bos en Lommer zijn samen Stadsdeel West; en Geuzenveld-Slotermeer, Osdorp en Slotervaart vormen nu samen Stadsdeel Nieuw-West.

Een vorm van ‘collateral damage’ zijn de nieuwe stadsdeellogo’s, in eendrachtige samenwerking ontworpen door de gerenommeerde, vast niet heel goedkope bureaus Thonik en Edenspiegelmann. Een van de uitgangspunten was dat er een herkenbaar familieverband moest ontstaan, wat is gelukt door alle logo’s een lettersymbool mee te geven.

De ‘oude’ Stadsdelen Centrum en Noord hadden dat al, maar dan wel een stuk frivoler dan de nieuwe: zo is in de C van Stadsdeel Centrum ook de grachtengordel te herkennen, en mocht Noord als enige deelidentiteit het vormteken bóven de Andreaskruisen plaatsen, omdat het zich geografisch gezien aan de bovenkant van de stad Amsterdam bevindt. Stadsdeel Zuidoost voert sinds 2004 geen letter, maar het zogenaamde Tai-ati teken onder de drie rode Andreskruisen – een oud symbool voor verbondenheid.

De vier nieuwe Stadsdeellogo’s hebben helaas kraak noch smaak. De vrolijke icoontjes van verdwenen stadsdelen als Bos en Lommer en Zeeburg zijn vervangen door de eerste, lelijk doorsneden letter van het betreffende stadsdeel: een groene W voor West, een turkooise O voor Oost. Ernaast staat, om geen misverstand te laten bestaan, de naam van het stadsdeel nog eens voluit geschreven.

Jammer, maar over een jaar of tien gaat alles toch weer op de schop.

Meer werk van Thonik is te zien op de expositie Woordbeeld – thonik in de oba. T/m 27 juni in de expozaal van de Openbare Bibliotheek Amsterdam aan de Oosterdokskade 143.

De natuur is van slag. Op de eerste mooie lentedag van het jaar, 24 maart j.l., groeiden er in een van de weinige bomen die nog overeind staan op het Rembrandtplein bh’s. Althans, ze waren nog niet goed en wel opgehangen door een paar werkstudenten, in opdracht van de firma Hunkemöller, of de politie en de milieudienst hadden al ingegrepen. Het veelkleurige ondergoed moest terstond worden verwijderd. ‘Boomvervuiling’, aldus een kordate politieagent…

Gisteren had de marketingafdeling van EYE/Filmmuseum een soortgelijke actie bedacht. Ter gelegenheid van de start van de Film Biënnale waren er in het Vondelpark duizend ‘Biënnale-bloemen’ tot bloei gekomen. Zal het helpen? Zal het de komende dagen storm lopen?

De 3FM Awards zijn de jaarlijkse radioprijzen voor de beste Nederlandse popacts en -artiesten, gekozen door de 3FM luisteraars. ‘Noem het de muzikale helden van Nederland, if you will’, staat te lezen op de site van 3FM. De campagne – de stad hangt vol fraaie, getekende ‘Real Heroes’ posters – is gemodelleerd naar die van de film The Spirit, die weer is gejat van de bioscoophit Sin City: cartoonesk, grootsteeds, zwart-wit met de typografie in knallend rood…

De poster van Sin City – schatplichtig aan Metropolis? – is al vele malen gekopieerd. Niet alleen voor The Spirit, maar ook voor Bitch Slap, Westbrick Murders, Hoastage, Jack Says…: films die het allemaal bij lange na niet halen bij die van Robert Rodriguez, maar wel graag aanhaken bij het enorme kassucces…

En voor wie de 3FM poster niet geheel en al duidelijk is: de uitreiking van de 3FM Awards vindt plaats tijdens een liveshow met als thema ‘Real Music, Real Heroes’. Vanuit de Gashouder in Amsterdam, oftewel Sound City…