jpekker

“Topsoepje!”, zegt een tevreden klant, terwijl hij twee duimen omhoog steekt. “Ik kom zeker terug”, zegt een ander nadat hij heeft afgerekend. De Amsterdamse regisseur Fow Pyng Hu hoort het tevreden aan. Zijn Japanse noodle shop Le fou Fow, boven de Chinese toko Dun Yong op de hoek van de Geldersekade en de Stormsteeg, is nog maar net heropend of het publiek weet hem alweer te vinden. Dat is hard nodig ook; van filmmaken alleen kan Fow Pyng niet leven.

Fow Pyng Hu werd in 1970 geboren in Eindhoven, waar zijn ouders een Chinees restaurant hadden. Hij studeerde aan de TU Delft en de Gerrit Rietveld Academie, in de richting VAV (voorheen audiovisueel). In 2000 (“Dat is écht lang geleden”) maakte hij samen met studiegenoot Brat Ljatifi zijn speelfilmdebuut: Jacky. Die film, over een onverschillige railtender wiens moeder wil dat hij met een Chinees meisje trouwt, werd bejubeld in binnen-en buitenland en geselecteerd voor Un Certain Regard, de tweede competitie van het festival van Cannes, bedoeld voor kunstzinnige producties.

In 2004 maakte hij Paradise Girls, een drieluik over drie jonge vrouwen die op verschillende locaties een crisis doormaken, dat werd geselecteerd voor de Tiger-competitie van het IFFR. Vorige maand ging Nick in Rotterdam in première; vanaf deze week is de film in Het Ketelhuis te zien.

Read the rest of this entry →

“Ik lijk Lars von Trier wel”, zegt de cameravrouw terwijl ze duizelingwekkende capriolen uithaalt met haar vederlichte cameraatje. In de aubergine-kleurige Fiat Panda voor haar geeft een man gas, waardoor de achtergrondprojectie in beweging wordt gezet en het lijkt alsof het autootje door de Rotterdamse Kop van Zuid rijdt. Dan loopt een vrouw met rood gestift bloed op haar gezicht de set op: “Eeeh, hadden we niet eerst de tussentitel met ‘Aaargh! Daylight!’ moeten laten zien?” De hoofdrolspeler, hij speelt Graaf Dracula, laat zich er niet door van de wijs brengen en gaat gewoon door met het uitstoten van vreemde klanken.

In de zes tot studio omgebouwde winkelpandjes van de Rotterdamse kunstinstelling Roodkapje worden tijdens het Rotterdamse filmfestival van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat minifilmpjes opgenomen volgens de doctrine van de Franse knutselfilmer Michel Gondry (Eternal Sunshine of the Spotless Mind, The Science of Sleep). Het idee voor de filmfabriek, die anderhalf jaar geleden werd gelanceerd in Parijs en ook al draaide in New York, Sao Paulo en Rio de Janeiro, komt uit zijn eigen Be Kind Rewind.

In Be Kind Rewind wist de door Jack Black gespeelde videotheekmedewerker per ongeluk alle videobanden, en besluit hij vervolgens de films dan maar na te maken. Met een stokoude videocamera, hijzelf, zijn hulpje (Mos Def) en het mooie meisje van de wasserette in de hoofdrollen, en kerstboomverlichting, plakband, kurk, piepschuim en papier maché als belangrijke bestanddelen.

Aldus worden hilarische, vrije variaties gemaakt op films als Ghost Busters en Driving Miss Daisy; in Michel Gondry’s Home Movie Factory mogen echter alleen originele, ter plekke geconcipieerde scenario’s worden verfilmd. ‘Reeds uitgewerkte scripts of vooral vastgelegde ideeën gaan terug de tas of de prullenbak in’, luidt een van de grondregels.

De deelnemers aan de workshops – groepen bestaan uit maximaal vijftien personen – krijgen drie kwartier uitleg van door Gondry in eigen persoon geïnstrueerde begeleiders en hebben vervolgens drie kwartier voor het schrijven van een script. Daarna moet binnen een uur de film worden opgenomen. Er kan niet worden teruggespoeld, niets mag opnieuw; de camera kan alleen maar aan of uit.

Er is de keuze uit een ruime verzameling rekwisieten en zestien verschillende sets en mini-sets – van een slaapkamer (met uitzicht op de Rotterdamse haven) en een huisartsenpraktijk (die eenvoudig tot politiebureau kan worden omgebouwd) tot een soort van bos (behang met bomen en een tentje) en een treincoupé met achtergrondprojectie. Met een speelgoedtreintje in een oer-Hollands landschap kan een ‘establishing shot’ worden opgenomen.

Tijdens het IFFR zijn inmiddels een stuk of vijfentwintig filmpjes opgenomen, met welluidende titels als Bloody screwdriver II: Snack attack en The story of the brainless hamburger and the lost opera diva. Ondanks de allerbelangrijkste tip – Vergeet niet om een verhaal te vertellen! – is er aan de meeste geen touw vast te knopen. Erg is dat niet; het gaat in de Home Movie Factory niet om het eindresultaat, maar om de weg daar naartoe. Gondry wil mensen hun huizen uit krijgen om nieuwe vrienden te maken en aantonen dat iedereen creatief is.

Maar het is niet voor niets dat hij aanraadt om de creaties niet direct op YouTube te zetten. “Ik weet helaas maar al te goed hoe makkelijk sommige mensen allerlei vervelende commentaren op blogs zetten. Deze films horen in hun context gezien te worden. De Home Movie Factory is een vriendelijke en vergevingsgezinde plek. Het internet is een ander verhaal.”

Michel Gondry’s Home Movie Factory. T/m 5 maart in Roodkapje, Meent 119-133, Rotterdam. Inschrijven kan ter plekke of online. Een workshop duurt 3 uur; deelname is gratis.

The Invader – Nicolas Provost

Springtime – Jeroen Eisinga

La voyage dans la lune – Georges Meliès

Shame – Steve McQueen

Play – Ruben Östlund

It looks pretty from a distance – Anka & Wilhelm Sasnal

Nick – Fow Pyng Hu

So sorry – Ai Weiwei

Corta – Felipe Guerrero

Among others – Pilvi Takala

L’estate di Giacomo – Alessandro Comodin

Een auto zoekt een weg door het kruipdoorsluipdoor verkeer van Beijing. Hij stopt voor een rood licht, wijkt uit voor een overstekende voetganger en stopt als de taxi voor hem een klant laat uitstappen. Zo gaat het maar door, straat na straat na straat, kaal in beeld gebracht met een achter de voorruit bevestigde, vaste camera.

De procedure is bekend van het eertijds vooral rond de randen van de nacht goed bekeken tv-programma Die schönsten Bahnstrecken Deutschlands en wat meer recent Google Street View. Alleen wappert er hier een rode talisman aan de achteruitkijkspiegel.

Beijing 2003, zoals het project heet, komt uit de koker van de veelzijdige Chinese kunstenaar, ontwerper en activist Ai Weiwei (Peking, 1957). In zestien dagen werden alle straten binnen de vierde ringweg van Beijing aangedaan, ongeveer 2400 kilometer. De film duurt 150 uur. Als je dag en nacht in en rond het Ai Weiwei Café aan de Rotterdamse Karel Doormanstraat zou blijven hangen, kun je de kunstvideo anderhalf keer zien, heeft IFFR-programmeur Gertjan Zuilhof berekend. “Dat doet geen mens, natuurlijk, maar toch draaien we het scherm ’s nachts zo dat je de film vanaf de straat kunt bekijken. Het gaat om het idee dat het maar door blijft gaan, om het eindeloos verstrijken van de tijd.”

Zuilhof ontmoette Ai Weiwei, volgens het kunsttijdschrift Art Review ’s werelds invloedrijkste eigentijdse kunstenaar, toen hij in Beijing was voor research voor een ander programmaonderdeel. Via via belandde hij in Ai Weiwei’s enorme, zelf ontworpen huis annex studio in een kunstenaarsdorp aan de rand van Beijing, waar hij huisarrest heeft in de aanloop naar zijn proces wegens vermeende belastingontduiking.

Omdat Ai zo wereldberoemd is, dacht Zuilhof dat het onmogelijk zou zijn een programma met onbekend werk samen te stellen. Maar tijdens hun eerste ontmoeting kreeg hij direct al een stapeltje dvd’s in handen geduwd, die niet ondertiteld bleken te zijn, en buiten China dus nog onbekend. Het Rotterdams filmfestival mocht ze vertonen, gratis en voor niets. Na afloop mogen ze ook op het YouTube-kanaal van het festival worden geplaatst. Ook gratis. Zuilhof: “Hij deelt zijn films bij bosjes uit. Hij ziet ze als pamfletten. Over geld spreekt hij nooit. Ik heb geen idee waarvan hij leeft.”

Het Ai Weiwei Café (foto's Gerwin Tamsma)

Tijdens het festival zijn de kunstenaarsvideo’s te zien in het Ai Weiwei Café, een tijdelijke lounge opgetrokken in een leegstaand hamburgerrestaurant, waar gratis koffie wordt geserveerd. Er staan vier platte monitors, waarop naast Beijing 2003 nog drie soortgelijke video’s kunnen worden bekeken vanuit comfortabele banken en stoelen. Op een groot scherm wordt iedere dag een film vertoond die niet in het officiële programma is opgenomen – wan de favoriete films van regisseurs die te gast zijn op het festival, tot werken die door alle festivals zijn afgewezen.

In de Rotterdamse bioscopen zijn daarnaast vijf recente documentaires van Ai Weiwei te zien, waaronder de spiksplinternieuwe So sorry. Daarin gaat Ai op de hem zo typerende, onverschrokken wijze de confrontatie aan met ambtenaren en corrupte bouwers die hij verantwoordelijk houdt voor het hoge aantal slachtoffers onder scholieren na de zware aardbeving in Sichuan, in mei 2008. Het behoeft nauwelijks verbazing dat de kritische films China uit gesmokkeld moesten worden in een grote houten kist, vermomd als kunstwerk.

Bij hun derde ontmoeting vroeg Zuilhof Ai Weiwei of het mogelijk was dat hij ook zelf naar Nederland zou komen. Uitgesloten, luidde het afgemeten antwoord. Eerst moet hij voor de rechtbank verschijnen. “Ai weiwei is een weg ingeslagen, waarvan hij niet meer kan terugkeren. In het begin van zijn carrière was hij een beetje plagerig, Provo-achtig. Nu is het veel serieuzer, veel echter. Daarom heeft hij alle exposure ook hard nodig. Het biedt hem een soort van bescherming.”

Het Ai Weiwei Café is dagelijks geopend van 12.00 tot 20.00 uur. Het IFFR duurt nog t/m 5 februari. Dit artikel is geschreven voor Het Parool.