Archive for the ‘Beeldende kunst’Category

Schrander spel met Hollywood-clichés

akinci1

Terwijl Sunset Boulevard beetje bij beetje oplicht onder de koplampen van een auto die zich een weg door de nacht baant, vertelt een scenarist over zijn in het slop geraakte carrière: “Ik zat daar maar originele verhalen te schrijven. Maar ik was het kwijt. Misschien waren ze niet origineel genoeg. Misschien waren ze wel té origineel. Wat ik wel wist, was dat ze niet verkochten.”

Hij doet denken aan tientallen films, maar de voice-over is gemodelleerd naar die van Joe Gillis, de verteller uit Sunset Blvd., Billy Wilders klassiek geworden film noir uit 1950. Bij het Amsterdamse kunstenaarsduo Persijn Broersen & Margit Lukács dient hij als opmaat naar een verhaal over de echte wereld en Hollywood, over realiteit, massamedia en fictie.

Akinci4

De twee studeerden aan het Sandberg Instituut en de Rijksakademie en maakten naam met hun herinterpretatie van de Disney-klassieker Bambi – maar dan zonder alle beesten en zonder het verhaal. Voor Beyond Sunset & Sunrise – die in galerie Akinci wordt vertoond als onderdeel van hun solotentoonstelling The Sun that Never Setgaan Broersen & Lukács niet alleen aan de haal met Sunset Blvd., maar putten ze ook uit andere Hollywoordklassiekers, zoals All About Eve (Joseph L. Mankiewicz, 1950), The Last Picture Show (Peter Bogdanovich, 1971) en Wild at Heart (David Lynch, 1990). ‘En meer’, zoals op de aftiteling vermeld staat.

Maar Beyond Sunset & Sunrise is niet bedoeld als zoekplaatje; als spelletje voor filmbuffs. Het is een even fraai als snedig commentaar op onze maatschappij die steeds virtueler wordt, en in het bijzonder op de rol die Hollywood daarin speelt.

akinci2

Zoals Hollywood een virtuele werkelijkheid creëert waarin de kijker zich kan onderdompelen, creëren Broersen & Lukács hun eigen droomwereld. Met filmische middelen die ze hebben afgekeken uit iconische producties, en met acteurs en actrices die hun sporen hebben verdiend in Hollywood. Ook de dagelijkse realiteit van de hoofdrolspelers kreeg een plek in de film; de opnames vonden plaats in de villa van Nancy Ferguson, die werkte met David Lynch. (Ze kocht ’m trouwens van Brian de Palma, de regisseur van films als Carrie en Blow Out.)

De intrigerende kortfilm wordt in Akinci gecombineerd met werken die er op het eerste gezicht niets mee te maken hebben. Maar schijn bedriegt. Les Zones Terrestres, het droomlandschap dat is afgedrukt op de binnenmuren van een houten hutje in het midden van de galerie, is, zo stellen de makers, een verwijzing naar de allervroegste virtuele werkelijkheden: in de 19e eeuw konden mensen die het zich konden permitteren zich met panorama’s omringen door elke gewenste wereld.

Het oneindig landschap van Broersen & Lukács is gemaakt in de computer. De 3D-computermodellen van het utopische, allesomvattende landschap zijn laag voor laag gereconstrueerd en vervolgens gezeefdrukt op blankhouten panelen.

akinci3

Details uit het landschap zijn afgedrukt als ‘unieke’ schilderijen, die de algoritmen zichtbaar maken waaruit de bergen, blaadjes en bomen zijn opgebouwd. Ze hangen op spaarzame stukken witte muur, de rest is voorzien van behang met motieven die zijn ontleend aan de ‘sprookjesfilms’ The Wizard of Oz, E.T. the Extra-Terrestrial en Avatar.

Ook dit zijn geen letterlijke verbeeldingen; het zijn hun herinneringen aan de films, de stukjes die in de hoofden van Broersen & Lukács zijn achtergebleven. Het gezeefdrukte behang is te koop. Wie wil, kan zich thuis onderdompelen in de gordiaanse knopen, die – reep aan reep – patronen vormen als een eindeloze cerebrale cortex.

The Sun That Never Set van Persijn Broersen & Margit Lukács. T/m 21/12 bij Akinci, Lijnbaansgracht 317.

 

02

12 2013

15 Attempts is een ultiem, bij vlagen hilarisch kunstenaarsportret

640x380_15attemps

Een van de beste documentaires van het afgelopen IDFA, 15 Attempts van Aliona van der Horst, wordt nu al op televisie uitgezonden door human. Het is een portret van beeldend kunstenaar Suchan Kinoshita, die in 1992 de Prix de Rome won voor haar beeldende kunst in de openbare ruimte en in 2011 een grote tentoonstelling had in De Paviljoens: Het verkeerde moment op de juiste plek.

Daar ontstond het idee voor 15 Attempts, een experiment in de geest van Kinoshita en haar werk. In Brussel, waar de kunstenares recent naartoe is verhuisd, doen Kinoshita en Van der Horst (die vooral bekendheid geniet door haar fraaie, meermaals bekroonde portret van de jong gestorven Russische dichter Boris Ryzhy) in eendrachtige samenwerking 15 pogingen, of anti-pogingen, waaruit beetje bij beetje duidelijk wordt waar het in haar werk om draait: om het loslaten van verwachtingen, om verwarring en misverstand en het niet-begrijpen.

Het resultaat is een ultiem, bij vlagen hilarisch kunstenaarsportret (“complete onzin” aldus de kunstenares zelf, die een co-regie-credit afsloeg), waarvoor het Mediafonds, dat het project De Magie van Kunst waarvan 15 Attempts deel uit maakt initieerde en financieel ondersteunde, alle lof verdient.

15 Attempts van Aliona van der Horst. Zondag 1/12, 18.50 uur, Nederland 2. De documentaire is om 16.00 uur ook nog te zien in het Ketelhuis op het IDFA.

01

12 2013

Een groter, breder en nieuw publiek voor beeldende kunst in Amsterdam

Rijkak1

Met een PechaKucha-programma in de überhippe Club Trouw is donderdagavond de tweede editie van het Amsterdam Art Weekend van start gegaan. Kunstenaars, galeriehouders en museummedewerkers vertelden enthousiast over de toegevoegde waarde, zowel voor henzelf als voor de stad. Om de breedte van de kunstmanifestatie te onderstrepen waren er aansluitend performances, onder meer van mediakunstenaar Geert Mul en componist Michel Banabila.

Het Amsterdam Art Weekend, gemodelleerd naar succesvolle initiatieven in Genève en Berlijn, werd vorig jaar in het leven geroepen om het wat ingeslapen Amsterdamse beeldende kunstwereldje terug op de kaart te zetten. “En dat is gelukt”, meent Adriana Gonzalez Hulshof, de directeur van de organiserende stichting Capital A. “De reacties van de deelnemers waren onverdeeld enthousiast en de bezoekersaantallen waren spectaculair. Als je op een reguliere zaterdag twintig bezoekers in je galerie krijgt is dat best goed, maar tijdens het weekend kwamen in sommige galeries honderden bezoekers per dag. En daar is het ons om te doen; het trekken van een groter, breder en nieuw publiek. Iedereen moet zich welkom voelen, van cultuur-geïnteresseerden tot professionals en verzamelaars. Uit binnen- en buitenland.”

Rijkak2

De tweede editie is nóg omvangrijker dan de eerste. In 22 galeries opent een nieuwe tentoonstelling, ook in de overige deelnemende galeries zijn speciale activiteiten, zoals artist talks. De Stadsschouwburg biedt onderdak aan De Grote Kunstshow, in De Appel is een paneldiscussie en in het Stedelijk is een ontvangst voor professionals. In een aantal galeries zijn muziekoptredens en heeft Absolut Vodka cocktailbars ingericht, Jeanine Hofland Contemporary Art en Boetzelaer | Nispen organiseren een ‘zeer kleine kunstbeurs’, waarop twaalf internationale galeries zich kunnen presenteren, en in de Oude Kerk vinden performances plaats van Feiko Beckers en Francesca Grilli. “Beiden hebben een galerie in Amsterdam, beiden hebben gewerkt aan de Rijksakademie. Dat past helemaal in ons straatje, want we focussen deze editie op talentontwikkeling”, aldus Gonzalez Hulshof.

Dus opent ook de Rijksakademie dit weekeinde weer zijn deuren. In een doolhof van studio’s tonen 47 jonge talentvolle kunstenaars hun werk in alle denkbare disciplines – van film, (geluids)installaties, performances en poëzie tot fotografie, grafiek, muurschilderingen en schilderijen. Elin Austbø plaatste voor de Rijkakademie een pantservoertuig tegen een met varkensbloed overgoten container; Daniëlle van Ark was tien dagen non-stop bezig met het leggen van een zeer verfijnd tapijt van vogelzand.

Rijkak4

Een belangrijke nieuwe ‘aanwinst’ van het AAW is het documentairefestival IDFA. Dat vertoont videowerk van kunstenaars als Juul Hondius, Charlotte Dumas en Saskia Olde Wolbers in het Tuschinski Theater. “We hebben een open call gehouden onder de aangesloten galeries, de Rijksakademie en De Ateliers. IDFA-programmeur Joost Daamen en Stedelijk-curator Bart Rutten hebben vervolgens een selectie gemaakt. Er waren zoveel aanmeldingen dat er drie blokken te zien zijn in plaats van één, zoals aanvankelijk de bedoeling was,” vertelt Gonzalez Hulshof enthousiast. “Vrijdag is al uitverkocht. Terwijl het toch niet het kleinste zaaltje is; er kunnen 150 mensen in, dus het zijn niet alleen de kunstenaars en hun vaders en moeders. We bereiken hiermee echt een ander publiek.”

Amsterdam Art Weekend is van 29/11 t/m 1/12. RijksakademieOpen is van 30/11 t/m 1/12. IDFA duurt nog t/m 1/12.

Rijkak3

Barbara Visser over Take 0: “Ik wilde de film niet kopiëren, maar ben met dezelfde principes het proces ingegaan”

Take0

Beeldend kunstenaar en filmmaker Barbara Visser (Haarlem, 1966) stelde op uitnodiging van het IDFA’s Paradocs een filmprogramma samen. Ze koos vijf making ofs, documentaires over de totstandkoming van een speelfilm, waaronder Chris Markers A.K., over Akira Kurosawa’s meesterwerk Ran (“Kurosawa beweegt met zijn pink en die enorme machinerie treedt in werking”) en Henri-George Clouzot’s Inferno van Serge Bromberg en Ruxandra Medrea, over een film die aan zijn eigen ambities ten onder ging. “Hearts of Darkness, gefilmd op de megalomane sets van Apocalypse Now, stond ook op mijn longlist. Dat is een grote favoriet, maar hij viel af omdat-ie te bekend is, bijna te mainstream.”

Met de vijf documentaires wil Visser – vorig jaar maakte ze de intrigerende documentaire C.K., over de boekhouder van het Fonds BKVB die 15,8 miljoen euro achterover had gedrukt – laten zien dat het maken van een film een spannender verhaal oplevert dan het boy meets girl-verhaaltje zelf. “Filmmaken is bovendien heel camerageniek. Schrijven, om maar wat te noemen, is ook een moeilijk proces, maar de worsteling blijft vaak onzichtbaar. Bij het maken van een film moet een regisseur een groot aantal mensen aansturen, manipuleren. Door dat gemanipuleer krijgen alle karakters op de set meer inhoud. Ze gaan zich roeren, en vervolgens wordt duidelijk of de regisseur met tegenslag kan omgaan.

Barbara Visser en Joost Daamen bij de opening van Paradocs

Een mooi voorbeeld is The Humiliated, aldus Visser, Jesper Jargils film over de totstandkoming van de geruchtmakende Dogma-film The Idiots. “Lars von Trier is niet van zijn stuk te brengen, zo lijkt het. Je ziet een arrogante kwast aan het werk; iedereen op de set haat hem, maar Von Trier lijkt overal schijt aan te hebben. Maar de voice-over vertelt een ander verhaal. Daarin leest Von Trier voor uit het dagboek dat hij tijdens de opnames bijhield. Dan hoor je dat hij zich eigenlijk ontzettend veel zorgen maakt, maar dat hij er alles aan doet om het niemand te laten merken.”

Haar grootste ontdekking is Symbiopsychotaxiplasm: Take 1 van William Greaves uit 1968, een kruising tussen melodrama, avant-garde en cinéma vérité, tussen experiment en documentaire. “Die film is zo bijzonder! Dat iemand dat in die tijd heeft kunnen maken. In de film is te zien hoe Greaves een korte speelfilm probeert te maken met twee method actors. Maar zijn verborgen agenda was om het proces in beeld te brengen.”

Louise Greaves en Barbara Visser P1010313

Symbiopsychotaxiplasm vormde het uitgangspunt voor Vissers fraaie, intrigerende driescherms-filminstallatie Take 0: The Making of Symbiopsychotaxiplasm. Daarin combineert ze fragmenten uit de film en het vervolg, Take 2 1/2 uit 2005, met zelf geschoten beelden van Central Park anno nu en van een door haar geëntameerde workshop waarin New Yorkse theaterstudenten aan de slag gaan met de dialogen uit Symbiopsychotaxiplasm. Op de geluidstrack zijn interviews hoorbaar die Visser maakte met een aantal cast- en crewleden, onder wie Louise Greaves, de vrouw van de regisseur, die ook in de film te zien is.

“Omdat Symbio zo onbekend is en hij zo uniek is dat er geen hokje voor bestaat, wilde ik er iets extra’s mee doen. Ik wilde de film niet kopiëren, maar ben met dezelfde principes het proces ingegaan. Ik hoop dat je daardoor niet alleen meer te weten komt, maar vooral dat je heel erg veel zin krijgt om Symbiopsychotaxiplasm te gaan zien.”

Barbara Vissers Take 0: The Making of Symbiopsychotaxiplasm is te zien in De Brakke Grond. IDFA duurt t/m 1/12. www.idfa.nl.

27

11 2013

IDFA@Stedelijk: met een ‘documentaire blik’ door de collectie

idfa@stedelijk1

Een van de interessantste onderdelen van het IDFA is Paradocs, het progamma-onderdeel dat laat zien wat er gebeurt buiten de kaders en tradities van documentaire filmmaken, op de grenzen tussen film en kunst, waarheid en fictie, en vorm en verhaal. Een goed voorbeeld is IDFA@Stedelijk: een rondleiding met een ‘documentaire blik’ langs vijf werken uit de collectie van het stedelijk.

Tijdens de rondleiding komt aan de orde hoe moderne kunstenaars omgaan met begrippen als representatie en de werkelijkheid? Welke vormen gebruiken zij ons om een maatschappelijk geëngageerd verhaal te vertellen. Wat is echt en wat is onecht? Wat herbergt meer waarheid en realiteit: een 19e-eeuws straatschilderij van Hendrik Breitner, een zeefdruk naar een politiefoto van Andy Warholl, een fotoreeks van Allan Sekula, een volledig geënsceneerd kunstfilmpje van Roderick Hietbrink, of een conceptueel kunstwerk van Hans Haacke?

Het antwoord – het laat zich raden – is niet zo makkelijk te geven, maar dat geeft niks; IDFA@Stedelijk maakt dat je op een andere manier naar kunst gaat kijken, en daardoor ook naar de realiteit. Wat dat ook moge zijn…

De (Engelstalige) rondleiding in het Stedelijk Museum Amsterdam, onder leiding van Floortje Zonneveld en Iona Hogendoorn, begint dagelijks om 11 uur en duurt 1,5 uur. Meer info op de site van het Stedelijk.

idfa@stedelijk3

idfa@stedelijk2

idfa@stedelijk4

Gaat dat zien! (week 48)

Roy Villevoye_Madonna

Natuurlijk moet iedereen deze week naar IDFA, en naar de reguliere bioscoop voor Omar, Like Father Like Son, Captain Phillips en The Hunger Games: Catching Fire. Maar er is meer te zien en te doen. Een greep uit het culturele aanbod.

In het kunstcafé van het Centrum Beeldende Kunst Zuidoost aan het Anton de Komplein gaat Anke Bangma, conservator hedendaagse kunst bij het Tropenmuseum, zaterdag 30/11 van 15:00 tot 16:30 uur in gesprek met kunstenaar Roy Villevoye. Villevoye maakt sculpturen, foto’s, video’s en installaties; de belangrijkste inspiratiebron voor zijn werk is de cultuur van de Asmat, een volk dat leeft en woont in Papoea.

Pommes Frites

Voorafgaand aan The Hunger Games is in een groot aantal Pathé-bioscopen Pommes frites te zien, een drie minuten durend animatiefilmpje dat Balder Westein in eendrachtige samenwerking met Jochem Meijer maakte. Life-action gecomineerd met stop motion à la Thunderbirds, met daaroverheen een laag animatie. Monnikenwerk, kortom.

Lucas

Bij Tegenboschvanvreden staat t/m 7/12 nog de monumentale driescherms video-installatie Flying Carpet Works, waarmee de Spaanse kunstenares Cristina Lucas de burgerslachtoffers ten gevolge van bombardementen in kaart heeft gebracht sinds de Italiaanse luitenant Giulio Cavotti op 1 november 1911 de Ottomaanse stellingen bestookte door vier bommen van elk 2 kilogram uit zijn Taube-vliegtuigje te laten vallen.

RH130319_SP30_Rosa_Khutor_120

Journalist en filmmaker Arnold van Bruggen is samen met fotograaf Rob Hornstra verantwoordelijk voor het grandioze The Sochi Project, een multimediaal slow journalism-project dat het schaduwverhaal vertelt van de aanstaande Olympische Winterspelen, in het subtropische, door conflictgebieden omgeven Sochi. Nu te zien in het Fotomuseum Antwerpen en op het IDFA, waar het project meedingt naar de DocLab Award. Van Bruggen is ook verantwoordelijk voor de interactieve webdocumentaire en (dEUS)videoclip Hidden Wounds, waarin het aangrijpende verhaal van Nederlandse, Britse, Belgische en Amerikaanse oorlogsveteranen met een post-traumatische stressstoornis (ptss) wordt verteld.

Rogier Alleblas

In de OBA aan het Javaplein 2 is nog tot half december de expositie Oude muren, nieuwe buren te zien, waarvoor fotograaf/journalist Rogier Alleblas twee jaar lang de renovatie van een woonblok in de Gorontolastraat in Amsterdam-Oost heeft gevolgd. Alleblas spendeerde veel tijd ter plekke en maakte contact met de oude, de tijdelijke en de nieuwe bewoners, en de bouwvakkers. Hij ontwikkelde ook een relatie met de huizen, hun interieurs, de lege wanden, de achtergelaten bezittingen en andere sporen van huurders. De foto’s zijn gebundeld in Oude muren, nieuwe buren, uitgegeven d’Jonge Hond/Uitgeverij Komma Den Haag, in een oplage van 750 met 25 verschillende soorten behang als kaft.

22

11 2013

Disco: niet te veel nadenken!

The Sanchez Brothers, The hurried child, 2005, Inkjet print 152 x 192 cm  Courtesy Flatland Gallery, Amsterdam and Torch Gallery, Amsterdam

De lichtgevende dansvloer en glitterbol zie je niet veel meer, maar disco is springlevend, zo toont de vermakelijke documentaire Disco van popprofessor Leo Blokhuis en regisseur Arjan Vlakveld. Alleen heten Kool & The Gang, Bee Gees, Giorgio Moroder en Donna Summer nu Bruno Mars, Daft Punkt, Robin Thicke, Rihanna en Armin van Buuren.

Dat disco veertig jaar nadat de term door Vince Aletti werd gemunt in een artikel in Rolling Stone ook op andere gebieden nog altijd invloedrijk is, bewijst de gelijknamige expositie in Flatland Gallery. Daarop zijn werken te zien van zeventien kunstenaars, meest foto’s. Slechts een klein deel is afkomstig uit de eigen ‘Flatland-stal’, daarnaast is er werk van ‘concurrerende’ galeries, uit museale collecties en van particuliere verzamelaars.

orange-dog

Uitgangspunt bij de samenstelling vormde een quote van de Amerikaanse beeldend kunstenaar Jeff Koons, wiens werk doorgaans niet wordt getypeerd als ‘disco’, maar als postmodern, camp of über-kitsch: “My work is a support system for people to feel good about themselves”. Wat vrij werd vertaald als: disco geeft je structuur om je goed te voelen (over jezelf).

Dat geldt voor Koons Balloon Dog, gemaakt van oranjerood, oogverblindend glanzend roestvrijstaal, gepresenteerd op een zilveren bling bling-bordje (de originele Balloon Dog werd deze week overigens voor een recordbedrag geveild bij Christie’s: 58,4 miljoen dollar!). Het geldt zeker voor de glanzende, fonkelende, zeg maar gerust kitscherige sculpturen van Hans van Bentem: een jerrycan, een olievat, tientallen bloemetjesschaaltjes, een ‘brainfish’ en een soort ‘King of Pop’-achtig borstbeeld, allemaal van porselein in alle kleuren van de regenboog. Kijk ernaar, en er verschijnt als vanzelf een glimlach op je gezicht.

Maar je kunt je afvragen of het ook geldt voor I am so high I could eat a star II van mode- en portretfotografe Cornelie Tollens, een foto die ook op de uitnodiging is gebruikt. Daarop staat als clown uitgedoste vrouw, met een veelkleurige pruik en een rode neus. En blote borsten en een opengesperde mond, waarboven witte klodders zweven. Disco?

Cornelie Tollens I am so high i could eat a star II, Pigment print, epoxy, 2013, 80 x 106,5 cm Courtesy Flatland Gallery, Amsterdam

Een recente, gelikte foto van een zoenend stel in een limousine, gemaakt door Pieter Henket die wereldwijd doorbrak met zijn portret voor het albumhoesje van Lady Gaga’s The Fame, is hier net zo goed disco als een met de computer gemanipuleerd onderwaterportret van Danielle Kwaaitaal. Die laatste is eind jaren negentig gemaakt, toen Kwaaitaal furore maakte met het VJ-collectief Techno Creations, waarmee zij haar werk presenteerde in clubs als Mazzo en de Chemistry.

Er zijn bewegende, in de computer gegenereerde natuurbeelden van Eelco Brand en schilderijen van knalroze flamingo’s van Jeroen Allarts; een close-upfoto van aidsremmers van Damien Hirst en modefoto’s van Inez van Lamsweerde & Vinoodh Matadin.

Anuschka Blommers - Niels Schumm, LP, 2005

Een ander vermaard fotografenduo, Anuschka Blommers en Niels Schumm, maakte een intrigerende foto van een inktzwarte, mysterieus zwevende elpee. Nadere bestudering leert dat het om Nebraska gaat, Bruce Springsteens album uit 1982 – bepaald geen ‘four-on-the-floor’.

Maar misschien is het niet de bedoeling om heel goed te kijken en al te veel na te denken – zoals je beter ook niet naar de teksten van de meeste discoliedjes kunt luisteren. Disco moet je gewoon over je heen laten komen; het draait om de magische momenten.

Disco, met werk van o.a. Damien Hirst, Inez van Lamsweerde & Vinoodh Matadin, Jeff Koons, Pieter Henket en Danielle Kwaaitaal/ T/m 19/12 in Flatland Gallery, Lijnbaansgracht 312-314. De documentaire Disco is nog te zien op Uitzendinggemist.nl.

16

11 2013

Gaat dat zien! (week 47)

60-80-cm

Arnout Killian – No Credits. T/m 17/11 in Galerie Brandt, Prinsengracht 799.

Arnout Killian (ex-Rietveld, ex-Rijksakademie) maakte nog niet eens zo lang geleden warme, sfeerrijke, overbevolkte doeken van het leven in het Amsterdamse Vondelpark. Daarna presenteerde hij een serie kale, uitgestorven Cubicles: kleine gedeeltelijk afgescheiden ruimtes in lege kantoren, voortgekomen uit de modernistische architectuur. Drie van die Cubicles zijn nu te zien in Galerie Brandt, samen met een aantal schilderijen van wandtapijten in tientallen tinten grijs, zo zacht dat je er eigenlijk met je vingers overheen wilt strijken…

ba41cd20ac0af07d5f722a99cea55a07c9fa58828481f6efce415b15ba907a44

Wim Claessen – Me Walking. T/m 16/11 in Galerie Roger Katwijk, Lange Leidse Dwarsstraat 198.

Wim Claessen schildert kale landschappen en zeegezichten die de hersenen direct in beweging zetten, veelal van foto’s. Het gaat hem echter niet om een zo natuurgetrouw mogelijke weergave van de werkelijkheid; de realiteit krijgt een twist, iets magisch of melancholisch. Bij zijn vaste galerie Roger Katwijk is nu ook een aantal kleine, fraaie schilderijtjes te zien waarop een mens te herkennen is. Het is de schilder zelf, wandelend, in gepeins verzonken.

Escher-3

Escher Meets Islamic Art. T/m 5/1/2014 in het Tropenmuseum, Linnaeusstraat 2.

De expositie Escher Meets Islamic Art in het Tropenmuseum is wegens succes verlengd. Er kwamen al 50.000 bezoekers, en terecht! De kleine, maar fijne expositie maakt duidelijk hoe de reizen die Escher in 1922 en 1936 maakte naar het Alhambra in Spanje zijn werk voorgoed veranderden, en hoe hij de geometrische patronen en wiskundige principes uit de islamitische kunst is gaan toepassen op zijn eigen ontwerpen.

sinterklaaspostzegels

Tot slot nog twee andersoortige tips: koop de Sinterklaaszegels van ontwerper Max Kisman (verantwoord, want met pimpelpaarse Pieten)! En koop en lees Gilles van der Loo’s, bij uitgeverij Van Oorschot verschenen debuutroman Het laatste kind en Thomas Möhlmanns dichtbundel Waar we wonen (Prometheus)!

15

11 2013

Galerie: Flying Carpet Works van Cristina Lucas

_MG_7673

De Spaanse kunstenares Cristina Lucas, van wie kort geleden in De Appel nog een vrolijk videowerk te zien was met paaldansers en -danseressen die halsbrekende capriolen uithalen in Mondriaan-composities, toont met de monumentale expositie Flying Carpet Works een andere, meer duistere en kant.

De tentoonstellingstitel refereert dan ook niet alleen aan het sprookje uit Duizend-en-één-nacht, waarin Aladdin zich dankzij zijn vliegende kleedje uit de meest benarde situaties weet te redden, maar evenzeer aan clusterbommen en bommentapijten.

_MG_7646kopie

Pièce de résistance van de expositie, die tevens gezien moet worden als ode aan Picasso’s Guernica, is een driescherms video-installatie, waarop de burgerslachtoffers ten gevolge van bombardementen in kaart zijn gebracht sinds de Italiaanse luitenant Giulio Cavotti op 1 november 1911 de Ottomaanse stellingen bestookte door vier bommen van elk 2 kilogram uit zijn Taube-vliegtuigje te laten vallen.

Het middelste scherm toont een kaart, waarop wordt ingezoomd op de plaatsen van de bominslagen, op het linkerscherm loopt de teller met slachtoffers, op het rechterscherm zijn beelden te zien uit de media uit die dagen. Op de achtergrond is het geluid hoorbaar van een reclamevliegtuigje dat – in de video-loop Piper Prometheus die elders in de galerie wordt geprojecteerd – boven Barcelona een banier voorttrekt met de formule waarmee de grootte van de liftkracht wordt berekend.

_MG_7662

Die formule betekende de vervulling van een droom die zou oud was als de mensheid zelf. Maar het verlangen om te vliegen en op grote hoogten andere perspectieven te ontdekken, leidde vrijwel direct tot de drang om het luchtruim te veroveren. Lucas verbeeldt de gevolgen op fraaie wijze, zonder opgeheven vingertje. Maar de haren rijzen je te berge.

Flying Carpet Works van Cristina Lucas. T/m 7/12 bij Tegenboschvanvreden, Bloemgracht 57.

06

11 2013

Galerie – De Service Garage viert zesde verjaardag met “Iedereen”

SG_IEDEREEN

De Service Garage bestaat zes jaar, en dat wordt gevierd met de groepsexpositie IEDEREEN, waarvoor alle kunstenaars die sinds de oprichting een actieve rol speelden in het collectief één werk leverden. In de verzameling werken is nauwelijks een lijn te bekennen. Er is dan ook géén sprake van inhoudelijke samenwerking, de broedplaats annex tentoonstellingsruimte heeft ook geen grondbeginselen die onderschreven moeten worden.

De Service Garage – zelf schrijven ze deSERVICEGARAGE – werd in 2007 opgericht door ex-Rietveld Academiestudenten Frank Ammerlaan en Thijs Rhijnsburger en verhuisde begin 2011 van de Stephensonstraat naar een enorme loods aan de Cruquiusweg, aan de rafelranden van Oost. Acht kunstenaars hebben er een eigen atelier en er zijn twee grote expositieruimtes, waar doorgaans tentoonstellingen zijn van andere, geestverwante kunstenaars.

zoro

Maar nu dus niet. In de ene ruimte springt direct een “kinetisch object” in het oog van Zoro Feigl, die eerder dit jaar was genomineerd voor de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs. Het door een motortje aangedreven, naar lieve lust rondzwiepende groene slang piept en knarst. Als je er lang naar kijkt, word je tureluurs van die slang die een rare, onvoorspelbare dans met zichzelf maakt.

Service Garage_Oscar Peters_Slasher

Ook bij Oscar Peters gaat het materiaal min of meer zijn eigen weg. Hij bevestigde een gipsen hand met een dolk erin aan een motortje. Zodra zich bezoekers melden, zet een van de aanwezige kunstenaars de schakelaar even om en begint het apparaat monotoon-mechanisch in een muur te hakken. Tsjak. Tsjak. Tsjak.

service02

Er zijn video’s (met performances), foto’s, beeldhouwwerken, geluidswerken en bloemen van plastic, vilt en staal die tot het plafond reiken. Grafisch vormgever Michiel Schuurman ontwierp de fraaie poster voor de expositie, die in een oplage van 100 te koop is: Frank Ammerlaan maakte een schitterend schilderij als een olievlek. Al even betoverend: Alex Winters maakte drie sculpturen naar afbeeldingen die doorgaans op stillevens te zien zijn: een doodshoofd, een fles en een karaf, maar dan geheel en al van zwartgrijs grafiet.

Map with darts

Het meest ontregelende werk is van de performance- en installatiekunstenaars Sachi Miyachi en Judith Leysner: een enorm, blankhouten paneel met een plattegrond van Amsterdam, waarin darts steken, en even zoveel plankjes met foto’s van objecten als een strijkbout, een paraplu en een kurkentrekker. Er is ongetwijfeld een verband en het heeft vast iets te betekenen, maar wat?

IEDEREEN. T/m 10/11 in De Service Garage, Ms. van Cruquiusweg 79.

Tags: